Bộ kit test nhanh Covid-19: Tiêu chí lựa chọn và cách sử dụng chính xác

Kit test nhanh Covid-19 là gì?

Kit test nhanh Covid-19 là thiết bị chẩn đoán in vitro sử dụng phương pháp sắc ký miễn dịch nhằm phát hiện định tính kháng nguyên đặc hiệu của virus SARS-CoV-2 có trong mẫu dịch đường hô hấp. Cấu tạo cơ bản của một bộ kit thông thường bao gồm khay thử chứa kháng thể đơn dòng, que lấy mẫu bệnh phẩm vô trùng, ống chiết chứa dung dịch đệm ly giải và nắp nhỏ giọt.

Phương pháp này đóng vai trò sàng lọc ban đầu nhanh chóng trong cộng đồng, đặc biệt hữu ích khi người bệnh xuất hiện các dấu hiệu viêm đường hô hấp cấp hoặc có tiền sử tiếp xúc gần với nguồn lây. Mặc dù xét nghiệm Real-time RT-PCR vẫn là tiêu chuẩn vàng khẳng định chẩn đoán, test nhanh kháng nguyên đem lại giá trị thiết thực nhờ thời gian trả kết quả chỉ trong khoảng mười lăm đến ba mươi phút.

Các nhóm kit test nhanh Covid-19 phổ biến trên thị trường

Hiện nay trên thị trường có nhiều dòng kit xét nghiệm nhanh kháng nguyên SARS-CoV-2 được cơ quan quản lý y tế cấp phép lưu hành. Các sản phẩm phổ biến thường có xuất xứ từ Hàn Quốc, Đức hoặc sản xuất trong nước, đáp ứng tiêu chuẩn nghiêm ngặt về độ nhạy và độ đặc hiệu lâm sàng. Điểm khác biệt chủ yếu giữa các sản phẩm nằm ở phương thức thu thập bệnh phẩm, bao gồm lấy mẫu dịch tỵ hầu, dịch ngoáy mũi trước hoặc mẫu nước bọt. Việc nắm rõ đặc tính từng loại giúp người dân dễ dàng lựa chọn sản phẩm phù hợp với độ tuổi và thể trạng của bản thân cũng như người thân trong gia đình.

Tiêu chí lựa chọn bộ kit xét nghiệm nhanh chất lượng và an toàn

Để đảm bảo độ chính xác của xét nghiệm, tiêu chí quan trọng nhất là sản phẩm phải có số đăng ký lưu hành hoặc giấy phép nhập khẩu chính thức từ Bộ Y tế. Người mua nên kiểm tra kỹ nhãn mác, bao bì nguyên vẹn, hạn sử dụng rõ ràng và có hướng dẫn bằng tiếng Việt kèm theo. Độ nhạy lâm sàng cao giúp hạn chế tối đa nguy cơ âm tính giả khi tải lượng virus còn thấp. Bên cạnh đó, người dùng nên chọn loại que lấy mẫu phù hợp với đối tượng sử dụng, chẳng hạn như ưu tiên mẫu ngoáy mũi trước hoặc dịch nước bọt đối với trẻ nhỏ và người cao tuổi để giảm bớt cảm giác khó chịu.

Quy trình thao tác lấy mẫu và thực hiện test nhanh chuẩn xác

Quy trình thực hiện xét nghiệm nhanh tại nhà đòi hỏi sự cẩn trọng và tuân thủ từng bước của nhà sản xuất. Trước khi tiến hành, người làm xét nghiệm cần rửa sạch tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, chuẩn bị bề mặt phẳng và sạch để đặt khay thử. Khi đưa que lấy mẫu vào vùng tỵ hầu hoặc khoang mũi trước, cần đưa đúng độ sâu quy định và xoay nhẹ nhàng để thu thập đủ lượng dịch tiết. Sau đó, nhúng que vào ống chứa dung dịch đệm, xoay ép kỹ để giải phóng kháng nguyên rồi nhỏ đúng số giọt dung dịch lên khay thử.

Cách đọc và nhận định kết quả hiển thị trên khay thử

Khay xét nghiệm nhanh thường có hai vị trí hiển thị kết quả là vạch chứng C và vạch thử T. Khay thử chỉ hợp lệ khi vạch C xuất hiện rõ ràng. Nếu xuất hiện cả hai vạch C và T trong khung thời gian đọc quy định, kết quả được xác định là dương tính, cho thấy sự hiện diện của kháng nguyên virus SARS-CoV-2. Nếu chỉ có duy nhất vạch C xuất hiện, kết quả là âm tính. Trong trường hợp vạch C không xuất hiện dù vạch T có hiện hay không, kết quả hoàn toàn không có giá trị và người dùng cần thực hiện lại bằng một bộ xét nghiệm mới. Cần lưu ý không đọc kết quả sau thời gian nhà sản xuất khuyến cáo để tránh hiện tượng dương tính giả.

Lưu ý an toàn

Kết quả test nhanh kháng nguyên chỉ mang tính chất định tính và sàng lọc ban đầu, không thay thế hoàn toàn cho xét nghiệm khẳng định Real-time RT-PCR. Kết quả âm tính không loại trừ hoàn toàn khả năng nhiễm bệnh nếu nồng độ virus dưới ngưỡng phát hiện hoặc mẫu lấy chưa đạt chuẩn. Người thực hiện không được tự ý can thiệp thuốc điều trị đặc hiệu khi chưa có tư vấn từ bác sĩ. Toàn bộ que thử, ống đệm và dịch bệnh phẩm sau xét nghiệm cần được thu gom và khử khuẩn đúng cách để tránh lây nhiễm chéo.

Tóm tắt

Xét nghiệm nhanh kháng nguyên là giải pháp tiện lợi giúp phát hiện sớm nguy cơ nhiễm SARS-CoV-2 tại nhà. Để bảo đảm kết quả đáng tin cậy, người sử dụng cần ưu tiên các sản phẩm đã được cơ quan y tế cấp phép và thực hiện đúng từng bước thao tác. Khi có triệu chứng bất thường hoặc kết quả chưa rõ ràng, người dân nên liên hệ nhân viên y tế để được hướng dẫn chuyên môn phù hợp.