Kính chống tia UV có chống ánh sáng xanh không và cách chọn tròng kính phù hợp

Kính chống tia UV có chống ánh sáng xanh không là gì?

Kính chống tia UV và kính lọc ánh sáng xanh là hai giải pháp quang học phổ biến nhằm bảo vệ mắt trước các tác nhân bức xạ từ môi trường. Kính chống tia cực tím được thiết kế để ngăn cản các dải tia UVA và UVB có hại từ mặt trời tiếp xúc với mắt, bảo vệ giác mạc và giảm thiểu nguy cơ đục thủy tinh thể theo thời gian. Trong khi đó, kính chống ánh sáng xanh hướng đến việc lọc bớt dải ánh sáng xanh tím có năng lượng cao phát ra từ các thiết bị kỹ thuật số, hỗ trợ giảm tình trạng căng thẳng thị giác và khô mỏi mắt.

Mặc dù cùng chung mục đích chăm sóc sức khỏe đôi mắt, hai công nghệ này hoạt động trên các nguyên lý cản quang khác nhau. Một chiếc kính mát hoặc kính cận chỉ có nhãn chống tia UV sẽ không mặc định lọc được ánh sáng xanh nếu nhà sản xuất không tích hợp đồng thời hai tính năng này trên cùng một phôi tròng kính.

Sự khác biệt về bước sóng giữa tia UV và ánh sáng xanh

Tia cực tím hay tia UV là bức xạ điện từ có bước sóng từ 100 đến 400 nanomet, nằm ngoài dải quang phổ nhìn thấy được của mắt người. Nguồn phát tia UV chủ yếu đến từ ánh sáng mặt trời tự nhiên. Khi tiếp xúc kéo dài mà không có biện pháp che chắn, tia cực tím có thể gây tổn thương bề mặt giác mạc, làm tăng nguy cơ đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng và mộng thịt ở mắt.

Trong khi đó, ánh sáng xanh là một phần của ánh sáng nhìn thấy có năng lượng cao, dao động trong dải bước sóng từ 380 đến 500 nanomet. Ánh sáng xanh hiện diện trong ánh sáng ban ngày tự nhiên và phát ra nhiều từ các thiết bị điện tử quen thuộc như điện thoại thông minh, màn hình vi tính, tivi và hệ thống đèn LED. Do dải bước sóng và năng lượng tác động khác nhau, cơ chế ngăn chặn hai loại bức xạ này trên tròng kính cũng được nghiên cứu dựa trên các tiêu chuẩn kỹ thuật riêng biệt.

Kính chống tia UV có tự động chống được ánh sáng xanh không?

Câu trả lời là không. Kính chống tia UV thông thường không có khả năng chống hoặc lọc ánh sáng xanh, trừ khi tròng kính đó được nhà sản xuất tích hợp thêm lớp phủ lọc ánh sáng xanh chuyên biệt. Cơ chế hoạt động của kính chống tia UV là ngăn chặn các bước sóng bức xạ cực tím dưới 400 nanomet đi qua giác mạc. Trong khi đó, dải ánh sáng xanh lại nằm ở dải bước sóng dài hơn, từ 380 đến 500 nanomet, nên lớp lọc tia UV đơn thuần sẽ để phần lớn ánh sáng xanh đi qua.

Nhiều người lầm tưởng rằng một cặp kính râm hoặc kính cận có tính năng UV400 có thể dùng thay thế cho kính làm việc văn phòng trước máy tính. Quan niệm này chưa chính xác vì kính mát tối màu chỉ có tác dụng giảm cường độ ánh sáng tổng thể và cản tia UV, chứ không xử lý được vấn đề tán xạ năng lượng cao của ánh sáng xanh gây mỏi điều tiết mắt. Nếu bạn muốn sở hữu cả hai khả năng bảo vệ, cần tìm kiếm dòng tròng kính đa năng có ký hiệu kết hợp cả tính năng chống tia cực tím và lọc ánh sáng xanh.

Phân biệt đối tượng và nhu cầu sử dụng của từng loại tròng kính

Mỗi dòng kính phục vụ những mục đích bảo vệ mắt riêng biệt tùy theo thói quen sinh hoạt và tính chất công việc. Kính chống tia UV là vật dụng thiết yếu cho những người thường xuyên di chuyển ngoài trời, người chơi thể thao hoặc làm việc dưới ánh nắng mặt trời gắt nhằm ngăn ngừa tác hại bức xạ nhiệt lên thủy tinh thể.

Ngược lại, kính lọc ánh sáng xanh là lựa chọn phù hợp cho nhân viên văn phòng, học sinh, lập trình viên hoặc bất kỳ ai phải nhìn vào màn hình kỹ thuật số liên tục từ nhiều giờ mỗi ngày. Lớp phủ lọc ánh sáng xanh giúp giảm độ chói lóa, hạn chế hiện tượng nhức mỏi mắt kỹ thuật số và hạn chế sự xáo trộn chu kỳ thức ngủ do tiếp xúc với ánh sáng xanh vào ban đêm. Đối với người có nhu cầu linh hoạt, lựa chọn tròng kính đổi màu tích hợp tính năng lọc ánh sáng xanh là giải pháp tiện lợi, vừa bảo vệ mắt trong nhà vừa chuyển màu sẫm khi ra ngoài trời nắng.

Hướng dẫn lựa chọn tròng kính phù hợp với thị lực và thói quen

Để lựa chọn được cặp kính phù hợp, người dùng nên xác định rõ môi trường hoạt động chính trong ngày. Nếu công việc văn phòng chiếm phần lớn thời gian, một cặp kính có chỉ số cản ánh sáng xanh từ dải bước sóng 415 đến 455 nanomet kèm tính năng chống chói sẽ mang lại sự thoải mái tối đa khi làm việc với máy tính.

Khi chọn mua kính, bạn nên tìm đến các phòng khám chuyên khoa mắt hoặc trung tâm kính mắt có đầy đủ máy móc kiểm tra quang phổ. Không nên mua các sản phẩm trôi nổi không rõ nguồn gốc vì lớp váng phủ kém chất lượng có thể gây méo hình, sai lệch màu sắc hoặc nhanh chóng bong tróc. Bên cạnh việc đeo kính, người sử dụng màn hình nên áp dụng quy tắc nghỉ ngơi định kỳ sau mỗi hai mươi phút làm việc để cơ mi của mắt được thư giãn tự nhiên.

Lưu ý an toàn

Các loại tròng kính bảo vệ chỉ có tác dụng hỗ trợ thị lực và giảm bớt tác động bức xạ, không thể thay thế cho thói quen chăm sóc mắt khoa học. Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau nhức mắt dữ dội, mờ mắt đột ngột hoặc nhìn thấy đốm đen, bạn cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt để được thăm khám lâm sàng. Không nên tự ý sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt khi chưa có chỉ định y khoa.

Tóm tắt

Kính chống tia UV không đồng nghĩa với kính chống ánh sáng xanh do sự khác biệt về bản chất bước sóng quang phổ. Tùy thuộc vào môi trường làm việc và sinh hoạt, bạn nên chọn loại tròng kính phù hợp hoặc tròng tích hợp cả hai tính năng. Việc thăm khám định kỳ tại cơ sở nhãn khoa giúp bảo vệ thị lực và sức khỏe đôi mắt một cách an toàn, hiệu quả.