Khớp gối kêu lục cục khi co duỗi do đâu và khi nào cần đi khám?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhiều người cảm thấy lo lắng khi nhận thấy khớp gối kêu lục cục mỗi lần co duỗi chân, đứng lên ngồi xuống hoặc bước lên cầu thang. Âm thanh này có thể xuất hiện đơn độc hoặc đi kèm cảm giác đau nhức, vướng víu khiến người bệnh e ngại về sức khỏe hệ vận động.
Thực tế lâm sàng cho thấy, tiếng lục cục ở đầu gối phản ánh nhiều trạng thái khác nhau của cơ thể, từ hiện tượng bọt khí sinh lý hoàn toàn vô hại cho đến các tổn thương sụn khớp và dây chằng cần can thiệp y tế. Việc hiểu rõ bản chất của âm thanh này giúp bạn chủ động chăm sóc khớp gối đúng cách và biết thời điểm cần thiết để tìm kiếm sự trợ giúp từ bác sĩ chuyên khoa.
Khớp gối kêu lục cục là gì?
Khớp gối là một trong những khớp động lớn và chịu lực nhiều nhất của cơ thể con người, được cấu tạo phức tạp từ đầu dưới xương đùi, đầu trên xương chày, xương bánh chè cùng hệ thống sụn viền, sụn chêm, bao hoạt dịch và các dây chằng chéo. Trong điều kiện bình thường, bề mặt sụn khớp trơn nhẵn cùng với lớp dịch bôi trơn dồi dào giúp các chuyển động gập duỗi diễn ra êm ái, trơn tru mà không phát ra bất kỳ âm thanh đáng kể nào. Hiện tượng khớp gối kêu lục cục, răng rắc hoặc lạo xạo là tình trạng các cấu trúc bên trong hoặc xung quanh khớp cọ xát bất thường vào nhau hay có sự thay đổi áp lực nội khớp khi vận động. Việc xác định tiếng kêu này là lành tính hay bệnh lý phụ thuộc chủ yếu vào sự hiện diện của triệu chứng đau, sưng và mức độ ổn định của khớp gối trong sinh hoạt thường nhật.
Cơ chế sinh lý tạo ra tiếng kêu lục cục lành tính ở khớp gối
Trong nhiều trường hợp, âm thanh lách cách hoặc lục cục phát ra từ khớp gối đơn thuần là hiện tượng sinh lý lành tính, thường gọi là tiếng lạo xạo khớp. Khi khớp gối cử động gập duỗi, sự thay đổi áp suất đột ngột trong bao hoạt dịch có thể làm các bọt khí siêu nhỏ vỡ ra tạo nên âm thanh giòn tan. Bên cạnh đó, các dải gân và dây chằng xung quanh khớp khi trượt qua các gờ xương hơi lệch nhẹ rồi trở về vị trí cũ cũng có thể phát ra tiếng động. Hiện tượng này đặc biệt hay gặp sau thời gian dài bất động, ngồi làm việc lâu hoặc khi đứng dậy co duỗi khớp. Điểm đặc trưng của tiếng kêu sinh lý là xuất hiện ngắt quãng, không liên tục và hoàn toàn không đi kèm cảm giác đau buốt, sưng tấy hay cản trở biên độ vận động của chân. Người gặp hiện tượng này vẫn có thể sinh hoạt bình thường mà không cần quá lo lắng.
Các bệnh lý cơ xương khớp tiềm ẩn gây tiếng lục cục ở đầu gối
Nếu tiếng kêu xuất hiện thường xuyên ở mỗi nhịp cử động hoặc đi kèm cảm giác lạo xạo như sỏi cọ xát, đây có thể là dấu hiệu ban đầu của các bệnh lý khớp gối. Nguyên nhân phổ biến nhất ở người trung niên và cao tuổi là thoái hóa khớp gối, khi lớp sụn bảo vệ đầu xương bị bào mòn khiến bề mặt xương cọ sát trực tiếp vào nhau. Ở người trẻ tuổi hoặc người vận động thể thao cường độ cao, hội chứng đau bánh chè đùi hay xảy ra do xương bánh chè bị trượt lệch rãnh khớp, gây mòn mặt trong sụn. Ngoài ra, chấn thương rách sụn chêm, thoái hóa dây chằng chéo hoặc tình trạng viêm màng hoạt dịch khớp gối cũng khiến cấu trúc khớp mất đi độ trơn tru tự nhiên, từ đó liên tục phát ra âm thanh lục cục mỗi khi chịu lực hoặc co gập.
Những triệu chứng đi kèm cảnh báo cần đi khám bác sĩ
Mặc dù bản thân tiếng động không phải lúc nào cũng nguy hiểm, người bệnh cần đặc biệt lưu ý nếu âm thanh này xuất hiện cùng các biểu hiện bất thường. Dấu hiệu cảnh báo rõ ràng nhất là cảm giác đau nhức âm ỉ hoặc nhói buốt tại khớp gối khi co duỗi, đi bộ, leo cầu thang hoặc ngồi xổm. Khớp gối có biểu hiện sưng nề, nóng đỏ, cứng khớp kéo dài vào buổi sáng hoặc có hiện tượng kẹt khớp, tức là chân đột ngột không thể duỗi thẳng hoàn toàn khi đang bước đi. Bên cạnh đó, cảm giác khớp lỏng lẻo, thiếu vững vàng hoặc teo cơ vùng đùi quanh gối cũng là chỉ dấu cho thấy hệ thống sụn và dây chằng đã bị tổn thương đáng kể, đòi hỏi phải được đánh giá y khoa bài bản.
Biện pháp chăm sóc và bảo vệ khớp gối trong sinh hoạt hằng ngày
Để duy trì sự dẻo dai và hạn chế tiếng kêu khó chịu tại khớp gối, việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt đóng vai trò nền tảng. Kiểm soát cân nặng hợp lý giúp giảm tải đáng kể trọng lượng cơ thể đè nặng lên sụn khớp gối trong từng bước di chuyển. Nên tập luyện các bài tập tăng cường sức mạnh cho nhóm cơ đùi trước và cơ đùi sau, ví dụ như bài tập nâng chân thẳng khi nằm hoặc đạp xe nhẹ nhàng, nhằm tạo điểm tựa nâng đỡ vững chắc cho khớp. Người bệnh cần hạn chế thói quen ngồi xổm, ngồi bó gối, quỳ gối hoặc vặn xoắn chân đột ngột. Trước khi chơi thể thao, luôn thực hiện khởi động kỹ càng để dịch khớp được tiết ra đầy đủ, bôi trơn các mặt sụn trước khi chịu áp lực vận động mạnh.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức sức khỏe, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm hay tự tiêm dịch vào khớp gối khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Khi khớp gối có biểu hiện đau dữ dội, sưng nóng hoặc biến dạng, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa cơ xương khớp để được thăm khám.
Tóm tắt
Tiếng kêu lục cục ở đầu gối khi co duỗi là hiện tượng khá phổ biến và phần lớn là lành tính nếu không kèm triệu chứng khó chịu. Tuy nhiên, việc lắng nghe cơ thể, duy trì lối sống lành mạnh và chủ động thăm khám bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp khi xuất hiện dấu hiệu bất thường là cách tốt nhất để bảo vệ chức năng vận động lâu dài.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Khớp gối kêu lục cục nhưng không đau có đáng lo ngại không?
Khớp gối phát ra tiếng kêu đơn thuần, không kèm đau, sưng hoặc hạn chế vận động thường là hiện tượng sinh lý lành tính do bọt khí vỡ hoặc gân cơ cọ xát, không gây nguy hiểm cho sức khỏe.
Khi khớp gối kêu lục cục kèm đau nhức thì nên khám chuyên khoa nào?
Bạn nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp để được khám lâm sàng kết hợp chụp X-quang hoặc chụp cộng hưởng từ khớp gối nhằm phát hiện sớm các tổn thương sụn hoặc dây chằng.
Người bị kêu khớp gối có nên kiêng các động tác ngồi xổm không?
Người gặp hiện tượng này nên hạn chế ngồi xổm, leo cầu thang liên tục, khuân vác quá nặng và tránh các môn thể thao đòi hỏi xoay chuyển đầu gối đột ngột để bảo vệ sụn khớp.
Tập thể dục như thế nào là phù hợp khi khớp gối hay phát ra tiếng kêu?
Các bài tập tăng cường sức mạnh cơ tứ đầu đùi, nâng chân thẳng và bơi lội rất có lợi vì giúp giảm áp lực trực tiếp lên bề mặt sụn khớp gối khi vận động.
Có cần uống thuốc bổ khớp ngay khi thấy khớp gối kêu lục cục không?
Việc dùng thuốc hoặc thực phẩm bảo vệ khớp cần dựa trên chẩn đoán chính xác từ bác sĩ, người bệnh không nên tự ý mua và dùng kéo dài khi chưa rõ tình trạng bệnh lý.
