Khí hư ở trẻ em: Nguyên nhân và cách chăm sóc đúng cách cho bé gái

Khí hư ở trẻ em là gì?

Khí hư hay dịch tiết âm đạo ở trẻ em là tình trạng xuất hiện chất nhầy hoặc dịch lỏng chảy ra từ âm hộ của bé gái. Ở các bé gái sơ sinh, hiện tượng này có thể là sinh lý bình thường do lượng hormone estrogen từ cơ thể mẹ truyền sang trong suốt thai kỳ chưa đào thải hết. Tuy nhiên, ở trẻ nhỏ trong độ tuổi mầm non hoặc tiểu học, hệ cơ quan sinh dục chưa hoàn thiện, niêm mạc âm hộ âm đạo còn mỏng và thiếu các hàng rào bảo vệ tự nhiên, khiến vùng kín rất nhạy cảm với các tác nhân gây hại từ môi trường. Do đó, sự xuất hiện của dịch tiết có màu sắc lạ, mùi hôi hoặc kèm ngứa ngáy ở lứa tuổi này đa phần là biểu hiện của tình trạng viêm âm hộ âm đạo, kích ứng hoặc có dị vật bên trong. Phụ huynh cần quan sát kỹ lưỡng để phân biệt chính xác.

Bản chất và cơ chế gây tiết dịch âm đạo ở các độ tuổi của trẻ

• Ở bé gái sơ sinh, sự sụt giảm đột ngột hormone estrogen nhận từ mẹ qua nhau thai trong thai kỳ có thể gây ra hiện tượng tiết chất nhầy màu trắng trong, trắng đục hoặc đôi khi có vệt hồng nhạt ở âm hộ. Đây là phản ứng sinh lý hoàn toàn lành tính, thường tự hết sau vài tuần đầu đời mà không cần can thiệp y khoa.
• Tuy nhiên, ở lứa tuổi mẫu giáo và trước dậy thì, vùng kín của trẻ có đặc điểm da niêm mạc rất mỏng, môi lớn môi bé chưa phát triển đầy đủ, nồng độ estrogen thấp và môi trường âm đạo chưa có hệ vi khuẩn có lợi phong phú để tạo pH acid bảo vệ. Khi chịu tác động từ vi khuẩn, nấm, giun kim hoặc các yếu tố hóa chất kích ứng, niêm mạc vùng kín rất dễ bị viêm và hình thành dịch tiết bất thường. Phụ huynh cần phân biệt rõ giữa dịch nhầy sinh lý thoáng qua và tình trạng viêm âm hộ âm đạo để có hướng xử trí đúng.

Những nguyên nhân phổ biến khiến trẻ bị viêm và tiết khí hư

• Tình trạng khí hư ở trẻ em trước tuổi dậy thì thường bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau trong sinh hoạt hằng ngày. Vệ sinh vùng kín chưa đúng cách là yếu tố phổ biến, đặc biệt là thói quen lau chùi từ sau ra trước sau khi đại tiện khiến vi khuẩn từ đường ruột lây lan sang âm đạo.
• Bên cạnh đó, việc trẻ vô tình nhét các dị vật nhỏ như mẩu giấy vệ sinh, cúc áo, hạt cườm vào âm đạo cũng kích thích niêm mạc gây viêm loét, dẫn đến tình trạng tiết dịch mủ hôi kéo dài hoặc lẫn máu. Nhiễm giun kim di chuyển từ hậu môn sang âm hộ vào ban đêm cũng gây ngứa rát và nhiễm trùng thứ phát. Ngoài ra, việc sử dụng các loại sữa tắm nhiều hương liệu, bọt xà phòng tắm bồn, bột giặt tẩy mạnh hoặc mặc quần áo chật, ẩm ướt cũng có thể gây viêm da tiếp xúc và tiết dịch tại vùng kín của bé gái.

Thời điểm phụ huynh cần đưa trẻ đi khám bác sĩ chuyên khoa

• Cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa nhi, chuyên khoa phụ khoa khi nhận thấy vùng kín của trẻ có các dấu hiệu bất thường rõ rệt. Cụ thể là khi dịch tiết âm đạo ra nhiều, đổi màu vàng đậm, xanh lục, xám hoặc có lẫn máu tươi, kèm theo mùi hôi tanh nồng nặc.
• Trẻ có biểu hiện đau rát, ngứa ngáy liên tục, hay đưa tay gãi vùng kín, da vùng âm hộ sưng đỏ, xuất hiện các vết loét hoặc nốt mụn nhỏ li ti. Ngoài ra, tình trạng trẻ quấy khóc mỗi lần đi tiểu, tiểu rắt, tiểu buốt, nước tiểu đục hoặc sốt cũng là những dấu hiệu cảnh báo viêm nhiễm cần được bác sĩ thăm khám cẩn thận. Việc thăm khám sớm giúp tìm chính xác nguyên nhân, loại bỏ dị vật nếu có và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp, tránh để nhiễm trùng lan rộng.

Biện pháp chăm sóc và phòng ngừa viêm nhiễm vùng kín cho bé gái

• Để phòng ngừa và hỗ trợ cải thiện tình trạng viêm nhiễm vùng kín ở trẻ, việc thiết lập thói quen vệ sinh khoa học đóng vai trò then chốt. Phụ huynh nên hướng dẫn hoặc giúp trẻ vệ sinh nhẹ nhàng bên ngoài vùng kín bằng nước sạch ấm hằng ngày, luôn rửa và lau theo chiều từ trước ra sau để tránh đưa vi khuẩn từ hậu môn vào âm đạo.
• Sau khi vệ sinh hoặc tắm, cần dùng khăn mềm thấm khô ráo trước khi mặc quần áo. Nên chọn quần lót làm từ chất liệu cotton thoáng khí, vừa vặn, thay đồ lót định kỳ hằng ngày và giặt phơi dưới ánh nắng mặt trời. Tránh dùng các loại xà phòng thơm nồng, nước hoa vùng kín hoặc cho trẻ ngâm mình quá lâu trong bồn tắm đầy bọt xà phòng. Định kỳ tẩy giun cho trẻ theo khuyến cáo y tế để hạn chế nguy cơ nhiễm giun kim gây ngứa và viêm nhiễm phụ khoa.

Lưu ý an toàn

Thông tin bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức chăm sóc sức khỏe thường thức, không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa từ bác sĩ. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc ngâm rửa thảo dược không rõ nguồn gốc, thuốc kháng sinh hay kem bôi chứa corticoid cho trẻ mà chưa có ý kiến của nhân viên y tế.

Tóm tắt

Tiết dịch âm đạo ở trẻ em có thể chỉ là hiện tượng sinh lý thoáng qua nhưng cũng có thể là biểu hiện của viêm nhiễm hoặc kích ứng tại vùng kín. Cha mẹ cần chú ý quan sát đặc điểm dịch tiết, duy trì thói quen vệ sinh hằng ngày đúng cách và chủ động đưa bé đến cơ sở y tế chuyên khoa nhi hoặc phụ khoa khi phát hiện các dấu hiệu bất thường.