Khâu eo cổ tử cung là gì và các kỹ thuật thực hiện phổ biến

Khâu eo cổ tử cung là gì?

Về mặt giải phẫu học, cổ tử cung là đoạn dưới cùng hẹp của tử cung, nối liền buồng tử cung với âm đạo. Bình thường trong suốt thai kỳ, cổ tử cung duy trì trạng thái đóng kín, dài và chắc để giữ thai nhi ổn định bên trong môi trường vô trùng của buồng ối. Khi bước vào giai đoạn chuyển dạ đủ tháng, cổ tử cung mới bắt đầu mềm, xóa mỏng và mở rộng để thai nhi chào đời.

Tuy nhiên, ở một số phụ nữ mắc hội chứng suy cổ tử cung hay hở eo tử cung, các sợi collagen và mô liên kết nâng đỡ bị suy giảm chức năng chịu lực. Dưới áp lực ngày càng tăng của buồng ối và sự phát triển của thai nhi trong tam cá nguyệt thứ hai, cổ tử cung bị giãn mở sớm mà không hề có cơn đau co thắt báo trước. Khâu eo cổ tử cung chính là thao tác đặt một vòng chỉ phẫu thuật chắc chắn để thắt chặt kênh cổ tử cung tạm thời, ngăn ngừa hiện tượng tụt túi ối và vỡ màng ối non.

Mục đích và những trường hợp được chỉ định khâu eo cổ tử cung

Khâu eo cổ tử cung được chỉ định chủ yếu cho những thai phụ được chẩn đoán hở eo tử cung hoặc suy cổ tử cung. Tình trạng này khiến cổ tử cung mở sớm một cách âm thầm, không có cơn đau co thắt tử cung rõ rệt, dẫn đến sảy thai to hoặc sinh non tái diễn ở tam cá nguyệt thứ hai.

Các nhóm đối tượng thường được xem xét can thiệp bao gồm phụ nữ có tiền sử sảy thai liên tiếp từ sau tuần thứ 14 mà không rõ nguyên nhân khác, người từng sinh non tự nhiên trước tuần 34, hoặc người có tiền sử chấn thương, phẫu thuật khoét chóp cổ tử cung. Ngoài ra, trong quá trình siêu âm đo chiều dài kênh cổ tử cung định kỳ, nếu phát hiện cổ tử cung ngắn dưới 25 milimet trước tuần 24 ở nhóm thai phụ có yếu tố nguy cơ cao, bác sĩ chuyên khoa sản sẽ đánh giá toàn diện để đưa ra quyết định thực hiện thủ thuật nhằm giữ an toàn cho buồng ối và thai nhi.

Các kỹ thuật khâu eo cổ tử cung phổ biến hiện nay

Hiện nay trong thực hành sản khoa có nhiều kỹ thuật khâu cổ tử cung, trong đó hai phương pháp phổ biến nhất qua ngả âm đạo là kỹ thuật McDonald và kỹ thuật Shirodkar.

Kỹ thuật McDonald là phương pháp được áp dụng rộng rãi nhất nhờ tính chất đơn giản, an toàn và dễ thực hiện. Bác sĩ sử dụng một sợi chỉ chuyên dụng không tiêu khâu vòng quanh cổ tử cung theo hình túi rút ở vị trí gần ranh giới giữa cổ tử cung và âm đạo, sau đó thắt chặt miệng cổ tử cung lại. Phương pháp này ít gây tổn thương mô xung quanh và thao tác cắt chỉ khi thai đủ tháng diễn ra thuận lợi.

Kỹ thuật Shirodkar phức tạp hơn, đòi hỏi bóc tách lớp niêm mạc âm đạo để đặt dải băng khâu sâu hơn, sát mức lỗ trong của cổ tử cung. Kỹ thuật này thường được cân nhắc khi kỹ thuật McDonald thất bại ở lần mang thai trước hoặc cổ tử cung bị tổn thương giải phẫu phức tạp. Ngoài ra, đối với những trường hợp cổ tử cung quá ngắn bẩm sinh hoặc rách sâu không thể khâu ngả âm đạo, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật khâu ngả bụng qua mổ hở hoặc nội soi trước khi mang thai hoặc đầu thai kỳ.

Thời điểm thực hiện và quy trình tiến hành thủ thuật

Thời điểm thích hợp nhất để tiến hành thủ thuật khâu eo dự phòng là từ tuần thứ 12 đến tuần thứ 14 của thai kỳ. Lúc này, thai nhi đã hoàn thành quá trình sàng lọc dị tật ban đầu và bánh nhau đã hình thành tương đối ổn định. Đôi khi thủ thuật được thực hiện muộn hơn theo hình thức cấp cứu khi phát hiện cổ tử cung có hiện tượng mở sớm hoặc dọa sảy nhưng thường không vượt quá tuần thứ 24.

Quy trình can thiệp diễn ra tại phòng thủ thuật vô khuẩn của bệnh viện chuyên khoa phụ sản. Thai phụ được làm các xét nghiệm loại trừ viêm nhiễm đường sinh dục và kiểm tra tình trạng tim thai trước khi tiến hành. Sau khi gây tê tủy sống để giảm đau hoàn toàn, bác sĩ sẽ tiến hành đặt dụng cụ banh âm đạo, sát khuẩn và luồn chỉ gia cố theo kỹ thuật đã chọn. Toàn bộ quá trình thường chỉ kéo dài khoảng 15 đến 30 phút. Sau thủ thuật, sản phụ được theo dõi các cơn co tử cung, tình trạng ra máu âm đạo và nhịp tim thai trong vòng 24 đến 48 giờ trước khi được xuất viện về nhà nghỉ ngơi.

Thời điểm cắt chỉ khâu eo và dấu hiệu cần theo dõi đặc biệt

Chỉ khâu eo tử cung không tồn tại vĩnh viễn trong cơ thể suốt quá trình sinh nở mà sẽ được tháo bỏ đúng thời điểm y khoa quy định. Thông thường, thủ thuật cắt chỉ được lên lịch chủ động khi thai nhi đạt từ 36 đến 37 tuần tuổi, thời điểm phổi thai nhi đã trưởng thành và nguy cơ biến chứng sơ sinh do sinh non giảm xuống mức rất thấp. Thao tác cắt chỉ diễn ra khá nhanh chóng ngay tại phòng khám sản phụ khoa mà không cần gây tê phức tạp.

Tuy nhiên, có những tình huống bắt buộc phải cắt chỉ khâu khẩn cấp bất kể tuổi thai. Nếu thai phụ xuất hiện cơn gò tử cung mạnh dồn dập báo hiệu chuyển dạ sớm, vỡ ối non hoặc có tình trạng nhiễm trùng trong buồng tử cung, chỉ khâu phải được tháo ngay lập tức. Nếu giữ lại sợi chỉ trong khi tử cung co bóp mạnh, cổ tử cung có thể bị rách nghiêm trọng, chảy máu ồ ạt và để lại sẹo xơ dính khó phục hồi cho những lần mang thai tiếp theo.

Lưu ý an toàn

Mặc dù khâu eo cổ tử cung là can thiệp tương đối an toàn nhưng vẫn tiềm ẩn một số rủi ro như kích thích cơn co tử cung, rỉ ối, chảy máu hoặc nhiễm trùng ối. Mọi quyết định khâu hay cắt chỉ đều phải do bác sĩ chuyên khoa sản đánh giá dựa trên tình trạng cụ thể của từng sản phụ. Thai phụ tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc an thai, thuốc giảm co hay viên đặt nội tiết mà chưa có chỉ định y khoa. Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng dưới quặn thắt, ra dịch nhầy hồng, ra máu tươi âm đạo hoặc rỉ nước ối, sản phụ cần đến ngay cơ sở y tế có khoa sản để được xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Khâu eo cổ tử cung là giải pháp can thiệp sản khoa mang lại hiệu quả cao trong việc bảo vệ thai kỳ cho những thai phụ có nguy cơ suy cổ tử cung. Quá trình theo dõi sát sao, tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc giảm co hay nghỉ ngơi và tái khám định kỳ là chìa khóa giúp đưa thai nhi đến tuần tuổi an toàn. Thai phụ cần duy trì tâm lý tích cực, trao đổi chặt chẽ cùng bác sĩ chuyên khoa sản để có kế hoạch chăm sóc phù hợp nhất.