Nên đi khám và tầm soát ung thư lưỡi ở đâu và khi nào?

Tầm soát ung thư lưỡi là gì?

Tầm soát ung thư lưỡi là quá trình thăm khám lâm sàng kết hợp các kỹ thuật chẩn đoán cận lâm sàng nhằm phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư hoặc tế bào ác tính ở biểu mô lưỡi khi khối u còn kích thước nhỏ và chưa lan tràn. Lưỡi là cơ quan chứa mạng lưới mạch máu và hạch bạch huyết phong phú, khiến các khối u ác tính tại đây có xu hướng phát triển nhanh và di căn sớm sang các nhóm hạch cổ nếu không được can thiệp kịp thời.

Mục tiêu cốt lõi của hoạt động tầm soát là phát hiện sớm sự biến đổi bất thường của lớp niêm mạc miệng ở giai đoạn khu trú. Khi được phát hiện ở giai đoạn đầu, tỷ lệ bảo tồn chức năng phát âm, nuốt và thẩm mỹ sau can thiệp y khoa cao hơn rõ rệt so với giai đoạn muộn. Quá trình kiểm tra này đặc biệt quan trọng đối với nhóm người trưởng thành có yếu tố nguy cơ cao từ lối sống và sinh hoạt.

Tiêu chí lựa chọn cơ sở khám và tầm soát ung thư lưỡi uy tín

Người có nhu cầu kiểm tra nên ưu tiên các bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh, bệnh viện tuyến trung ương hoặc bệnh viện chuyên khoa ung bướu và tai mũi họng. Các cơ sở này sở hữu đội ngũ bác sĩ chuyên khoa đầu ngành về giải phẫu bệnh, ngoại ung bướu và phẫu thuật đầu mặt cổ, giúp đánh giá chính xác các tổn thương biểu mô khoang miệng.

Bên cạnh yếu tố nhân lực, cơ sở y tế cần trang bị đầy đủ hệ thống máy móc hỗ trợ như thiết bị nội soi dải tần ánh sáng hẹp NBI, máy chụp cắt lớp vi tính CT, chụp cộng hưởng từ MRI và đặc biệt là phòng xét nghiệm mô bệnh học đạt tiêu chuẩn. Việc đồng bộ giữa chuyên môn bác sĩ và công nghệ chẩn đoán giúp phân biệt rõ ràng giữa vết loét áp-tơ lành tính với các tổn thương loạn sản hoặc ác tính ngay từ giai đoạn khởi phát.

Gợi ý các tuyến bệnh viện phù hợp để khám và tầm soát ung thư lưỡi

Tại miền Bắc, người bệnh có thể đăng ký khám chuyên sâu tại Bệnh viện K, Bệnh viện Ung bướu Hà Nội, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương hoặc Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương. Tại miền Trung, Bệnh viện Trung ương Huế và Bệnh viện Ung bướu Đà Nẵng là những đơn vị tiếp nhận thăm khám và điều trị các bệnh lý ác tính vùng đầu cổ có uy tín cao.

Tại khu vực phía Nam, Bệnh viện Ung bướu Thành phố Hồ Chí Minh, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Tai Mũi Họng Thành phố Hồ Chí Minh và Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh là những địa chỉ hàng đầu. Các bệnh viện này tiếp nhận lượng lớn bệnh nhân khám sàng lọc hằng ngày, sở hữu đầy đủ kỹ thuật sinh thiết lạnh và hội chẩn đa chuyên khoa cho các ca bệnh phức tạp.

Các bước khám lâm sàng và cận lâm sàng trong tầm soát ung thư lưỡi

Quy trình thường khởi đầu bằng việc bác sĩ khai thác tiền sử tiếp xúc với thuốc lá, rượu bia, tình trạng nhiễm virus HPV và thời gian xuất hiện triệu chứng. Bác sĩ dùng đèn khám chuyên dụng và găng tay y tế để quan sát kỹ lưỡng bờ lưỡi, mặt dưới lưỡi, cuống lưỡi cùng toàn bộ niêm mạc miệng, kết hợp sờ nắn nhằm phát hiện các khối u cứng hoặc tình trạng sưng hạch cổ vùng lân cận.

Khi phát hiện tổn thương dạng sùi, loét bờ nham nhở hoặc mảng bạch sản, bác sĩ có thể chỉ định nội soi họng thanh quản hoặc nội soi NBI để phóng đại bề mặt vi mạch. Nếu nghi ngờ tổn thương ác tính, thủ thuật sinh thiết bấm lấy một mảnh mô nhỏ tại rìa vết loét sẽ được tiến hành để nhuộm và soi dưới kính hiển vi quang học. Đây là tiêu chuẩn vàng mang tính quyết định để kết luận bản chất tế bào học.

Thời điểm cần chủ động đi khám kiểm tra vùng lưỡi

Người dân không nên chờ đến khi có cảm giác đau đớn dữ dội mới tìm đến bệnh viện. Bất kỳ vết loét nào ở bề mặt hoặc bờ tự do của lưỡi kéo dài trên hai tuần không tự lành dù đã dùng thuốc bôi nhiệt miệng thông thường đều cần được bác sĩ kiểm tra kỹ lưỡng.

Ngoài ra, cảm giác cộm vướng một bên lưỡi, xuất hiện mảng trắng đỏ xen kẽ bám chặt trên niêm mạc, tình trạng chảy máu bất thường khi chạm vào hoặc tê bì cử động lưỡi khó khăn cũng là những tín hiệu cảnh báo quan trọng. Nhóm người có nguy cơ cao như người hút thuốc lâu năm, nghiện rượu hoặc tiền sử gia đình có người mắc ung thư khoang miệng nên chủ động khám sàng lọc định kỳ mỗi năm một lần.

Lưu ý an toàn

Thông tin hướng dẫn chỉ mang tính chất tham khảo y khoa phổ thông và không thay thế cho chỉ định khám chữa bệnh trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc bôi chống viêm hoặc đắp các loại lá thuốc dân gian lên vết loét ở lưỡi khi chưa có chẩn đoán. Khi phát hiện tổn thương nghi ngờ, cần đến ngay cơ sở y tế để được kiểm tra mô học chính xác.

Tóm tắt

Việc lựa chọn đúng cơ sở y tế có chuyên khoa ung bướu hoặc tai mũi họng giúp quy trình tầm soát ung thư lưỡi đạt độ chuẩn xác cao. Mọi tổn thương bất thường ở khoang miệng cần được đánh giá sớm bởi bác sĩ chuyên môn thay vì trì hoãn hay tự xử trí tại nhà. Thăm khám định kỳ chính là biện pháp an toàn và chủ động nhất để bảo vệ sức khỏe vùng hàm mặt.