Khám phụ khoa là khám những gì và quy trình kiểm tra chi tiết

Khám phụ khoa là khám những gì là gì?

Khám phụ khoa là quy trình thăm khám lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng nhằm kiểm tra toàn diện hệ thống cơ quan sinh dục nữ. Danh mục kiểm tra bao gồm cả cơ quan sinh dục dưới như âm hộ, âm đạo, cổ tử cung và cơ quan sinh dục trên gồm tử cung, ống dẫn trứng, buồng trứng cùng các cấu trúc liên kết vùng chậu lân cận.

Mục tiêu chính của thăm khám phụ khoa là phát hiện sớm các bệnh lý viêm nhiễm phụ khoa, bất thường giải phẫu, các khối u lành tính hoặc ác tính như u xơ tử cung, u nang buồng trứng, lạc nội mạc tử cung và ung thư cổ tử cung. Quá trình kiểm tra được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa phụ sản bằng các dụng cụ chuyên dụng, đảm bảo tính khoa học và an toàn cho người bệnh.

Khai thác tiền sử sức khỏe và kiểm tra cơ quan sinh dục ngoài

Quy trình khám phụ khoa thường bắt đầu bằng bước khai thác tiền sử sức khỏe và kiểm tra tổng quát. Bác sĩ chuyên khoa phụ sản sẽ trao đổi về chu kỳ kinh nguyệt, lịch sử mang thai, thói quen sinh hoạt tình dục và các triệu chứng bất thường đang gặp phải nếu có. Tiếp theo, bác sĩ kiểm tra tổng quát các chỉ số sinh hiệu như huyết áp, nhịp tim, cân nặng và thăm khám lâm sàng vùng bụng, vùng ngực nhằm tầm soát sớm các khối u tuyến vú bất thường.

Sau phần đánh giá tổng thể, bác sĩ tiến hành quan sát trực quan khu vực sinh dục ngoài bao gồm âm hộ, môi lớn, môi bé, âm vật và vùng tầng sinh môn. Bước quan sát này giúp phát hiện các biểu hiện viêm da, vết loét, nốt sùi hoặc tổn thương nghi ngờ do nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục. Quá trình kiểm tra diễn ra riêng tư và luôn tuân thủ nguyên tắc vô khuẩn y tế.

Thăm khám bên trong âm đạo và cổ tử cung bằng mỏ vịt

Đối với phụ nữ đã từng quan hệ tình dục, bác sĩ sẽ sử dụng dụng cụ mỏ vịt đã được tiệt trùng hoặc bôi trơn để nhẹ nhàng mở rộng âm đạo. Thao tác này giúp bác sĩ quan sát rõ thành âm đạo và cổ tử cung, đánh giá tình trạng sưng đỏ, vết loét, polyp hoặc các tổn thương bất thường tại bề mặt cổ tử cung.

Trong quá trình đặt mỏ vịt, bác sĩ có thể đồng thời lấy mẫu dịch tiết âm đạo hoặc quệt lấy mẫu tế bào biểu mô cổ tử cung. Với những trường hợp chưa từng quan hệ tình dục, bác sĩ sẽ bỏ qua bước đặt mỏ vịt này và chỉ kiểm tra bên ngoài hoặc sử dụng phương pháp quan sát phù hợp khác để đảm bảo an toàn cho màng trinh.

Thăm khám tử cung và phần phụ bằng tay

Sau khi rút mỏ vịt, bác sĩ chuyên khoa thường thực hiện thao tác thăm khám bằng hai tay. Một tay đeo găng vô khuẩn đưa ngón tay vào âm đạo trong khi tay còn lại ấn nhẹ nhàng lên thành bụng dưới. Kỹ thuật này giúp bác sĩ cảm nhận chính xác kích thước, vị trí, độ di động của tử cung và hai bên buồng trứng, từ đó phát hiện các khối u xơ tử cung, u nang buồng trứng hoặc phản ứng đau do viêm vùng chậu.

Đối với người chưa từng quan hệ tình dục, việc thăm khám vùng chậu có thể được chuyển sang phương pháp khám qua trực tràng kết hợp ấn bụng dưới, giúp đánh giá cấu trúc tử cung mà không làm ảnh hưởng đến âm đạo. Thao tác này đòi hỏi người khám thả lỏng cơ bụng để bác sĩ kiểm tra thuận lợi và chính xác nhất.

Các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh bổ trợ phổ biến

Để đưa ra chẩn đoán chính xác nhất, khám phụ khoa thường đi kèm với các chỉ định cận lâm sàng cần thiết. Siêu âm phụ khoa là phương pháp phổ biến, bao gồm siêu âm đầu dò qua ngả âm đạo cho người đã quan hệ hoặc siêu âm ngả bụng trên người chưa quan hệ, giúp quan sát chi tiết niêm mạc tử cung, cơ tử cung và nang buồng trứng.

Bên cạnh đó, xét nghiệm soi tươi dịch âm đạo giúp phát hiện nấm men candida, trùng roi trichomonas hay tạp khuẩn gây viêm âm đạo. Các xét nghiệm chuyên sâu như sàng lọc ung thư cổ tử cung qua xét nghiệm Pap smear, ThinPrep hoặc xét nghiệm virus HPV cũng được khuyến cáo định kỳ nhằm phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư. Tùy thuộc vào tình trạng lâm sàng, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm nước tiểu hoặc xét nghiệm máu tầm soát bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Những lưu ý quan trọng cần chuẩn bị trước khi đi khám

Để buổi thăm khám phụ khoa diễn ra thuận lợi và cho kết quả chính xác, phụ nữ cần lưu ý chọn thời điểm phù hợp, tốt nhất là sau khi sạch kinh từ 3 đến 5 ngày. Tránh đi khám trong những ngày đang có hành kinh vì lượng máu kinh sẽ cản trở tầm nhìn và làm sai lệch kết quả xét nghiệm tế bào, dịch tiết.

Ngoài ra, trước khi đi khám từ 24 đến 48 giờ, chị em phụ nữ cần tránh quan hệ tình dục, không thụt rửa sâu bên trong âm đạo, không sử dụng các dung dịch vệ sinh có tính tẩy rửa mạnh và không dùng thuốc đặt âm đạo. Trang phục nên chọn loại rộng rãi, thoải mái để tiện lợi trong quá trình thăm khám. Người khám cũng nên chuẩn bị sẵn thông tin về ngày đầu của kỳ kinh gần nhất và các câu hỏi cần bác sĩ giải đáp.

Lưu ý an toàn

Các thông tin về quy trình khám phụ khoa mang tính chất phổ biến kiến thức y khoa đại chúng và không thay thế cho chỉ định trực tiếp từ nhân viên y tế. Phụ nữ khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường như khí hư có mùi hôi, ngứa ngáy vùng kín, đau bụng dưới dữ dội hoặc xuất huyết âm đạo bất thường cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa sản phụ khoa để được bác sĩ thăm khám và đưa ra phác đồ chăm sóc phù hợp, tuyệt đối không tự ý mua thuốc đặt hay tự điều trị tại nhà.

Tóm tắt

Khám phụ khoa là giải pháp chủ động giúp phụ nữ nắm bắt tình trạng sức khỏe sinh sản và kịp thời can thiệp những bất thường tiềm ẩn. Việc chuẩn bị tâm lý thoải mái cùng thông tin tiền sử rõ ràng sẽ giúp quy trình khám diễn ra thuận lợi và đạt kết quả đánh giá chuẩn xác nhất.