Khám hậu Covid-19: Những lưu ý cần biết để tránh xét nghiệm không cần thiết

Khám hậu Covid-19 là gì?

Hội chứng hậu Covid-19 là tình trạng các triệu chứng sức khỏe tiếp tục kéo dài hoặc xuất hiện mới sau khi người bệnh đã âm tính với virus SARS-CoV-2 từ bốn tuần trở lên và không thể giải thích được bằng các chẩn đoán khác. Các biểu hiện thường gặp bao gồm mệt mỏi mạn tính, hụt hơi, ho khan kéo dài, đau tức ngực, đau mỏi cơ xương khớp, giảm khả năng tập trung hoặc rối loạn giấc ngủ.

Đa số các triệu chứng này có xu hướng cải thiện dần theo thời gian khi cơ thể được nghỉ ngơi và chăm sóc đúng cách. Khám hậu Covid-19 bản chất là việc đánh giá y khoa nhằm xác định xem các biểu hiện này có gây tổn thương thực thể lên các cơ quan đích như phổi, tim, thận hay hệ thần kinh hay không, từ đó xây dựng kế hoạch phục hồi chức năng và điều chỉnh lối sống thích hợp cho từng cá nhân.

Những đối tượng thực sự cần đi khám sức khỏe sau nhiễm Covid-19

Không phải tất cả những người từng mắc Covid-19 đều bắt buộc phải đến cơ sở y tế để kiểm tra tổng thể. Thăm khám thực sự cần thiết đối với những trường hợp sau khi khỏi bệnh cấp tính bốn tuần nhưng vẫn xuất hiện các triệu chứng kéo dài hoặc xuất hiện triệu chứng mới gây cản trở sinh hoạt.

Nhóm người có nguy cơ cao cần được theo dõi sát sao bao gồm người cao tuổi, người có bệnh nền mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, bệnh tim mạch hoặc những người từng trải qua đợt nhiễm Covid-19 nặng phải thở oxy hay điều trị hồi sức tích cực. Ngoài ra, nếu người bệnh cảm thấy hụt hơi rõ rệt khi vận động nhẹ, đau tức ngực, hồi hộp đánh trống ngực hoặc suy giảm trí nhớ nghiêm trọng, việc thăm khám sẽ giúp phát hiện sớm các di chứng để có hướng can thiệp phù hợp.

Các chỉ định kiểm tra y khoa cần thiết dựa trên triệu chứng cụ thể

Khám hậu Covid-19 không phải là một quy trình rập khuôn với danh sách xét nghiệm cố định cho tất cả mọi người. Tùy thuộc vào triệu chứng than phiền cụ thể của từng bệnh nhân, bác sĩ chuyên khoa sẽ đưa ra chỉ định thăm dò chức năng tương ứng.

Đối với người bệnh có biểu hiện hô hấp như khó thở hay ho dai dẳng, bác sĩ có thể chỉ định chụp X-quang ngực thẳng, đo chức năng thông khí phổi hoặc đo độ bão hòa oxy trong máu. Với trường hợp có cảm giác hồi hộp, đau thắt ngực, việc thực hiện điện tâm đồ hoặc siêu âm tim sẽ được xem xét. Các xét nghiệm máu cơ bản như công thức máu, đánh giá chức năng gan, thận hay đường huyết chỉ được dùng để rà soát tổng thể hoặc tìm kiếm phản ứng viêm nếu nghi ngờ có tổn thương đa cơ quan. Việc chỉ định đúng mục tiêu giúp tối ưu hóa hiệu quả chẩn đoán và giảm bớt gánh nặng chi phí.

Cảnh giác trước các gói dịch vụ kiểm tra sức khỏe tràn lan

Trước nhu cầu kiểm tra sức khỏe tăng cao, một số cơ sở y tế tư nhân hoặc phòng khám thiếu uy tín đã xây dựng các gói khám hậu Covid-19 với chi phí đắt đỏ và danh mục xét nghiệm dày đặc. Nhiều người bệnh được tư vấn thực hiện hàng loạt kỹ thuật chuyên sâu như chụp cắt lớp vi tính lồng ngực, cộng hưởng từ sọ não hay xét nghiệm vi chất tràn lan dù chỉ có triệu chứng mệt mỏi nhẹ.

Việc lạm dụng chỉ định không chỉ gây tốn kém tiền bạc mà còn có thể khiến người bệnh tiếp xúc với tia xạ không cần thiết hoặc nhận về những kết quả bất thường không có ý nghĩa bệnh lý rõ ràng. Khi cầm trên tay những kết luận chưa được giải thích thấu đáo, nhiều người rơi vào trạng thái hoang mang, mất ngủ và gia tăng căng thẳng tâm lý. Điều này vô tình làm cho các triệu chứng suy nhược cơ thể càng trở nên trầm trọng hơn.

Lựa chọn cơ sở y tế uy tín và cách chuẩn bị trước khi đi khám

Để buổi thăm khám đạt kết quả tốt nhất và tránh tâm lý lo âu, người bệnh nên ưu tiên lựa chọn các bệnh viện đa khoa có đầy đủ các chuyên khoa như hô hấp, tim mạch, thần kinh và phục hồi chức năng. Tại đây, bác sĩ sẽ có cái nhìn toàn diện và hội chẩn liên chuyên khoa khi cần thiết.

Trước khi đi khám, người bệnh nên ghi chép lại chi tiết diễn biến sức khỏe của mình, bao gồm thời điểm mắc bệnh, các triệu chứng đang gặp phải, mức độ ảnh hưởng đến công việc và danh sách các loại thuốc đang sử dụng. Trong quá trình trao đổi, người bệnh hoàn toàn có quyền hỏi rõ bác sĩ về mục đích của từng xét nghiệm được yêu cầu và ý nghĩa của các kết quả kiểm tra. Sự chủ động này giúp người bệnh hiểu đúng tình trạng sức khỏe của bản thân và an tâm điều trị theo phác đồ khoa học.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc kê đơn, thuốc chống đông hay thực phẩm chức năng được quảng cáo chữa dứt điểm di chứng mà không có chỉ định chuyên môn. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như khó thở dữ dội, đau thắt ngực lan ra cánh tay, yếu liệt nửa người hoặc lú lẫn, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.

Tóm tắt

Khám sức khỏe sau khi mắc Covid-19 là nhu cầu chính đáng khi cơ thể xuất hiện những biểu hiện bất thường kéo dài. Người bệnh nên chủ động lắng nghe cơ thể, lựa chọn các cơ sở y tế uy tín có chuyên khoa phù hợp và trao đổi cởi mở với bác sĩ để có hướng can thiệp đúng đắn, tránh để nỗi sợ hãi chi phối dẫn đến những lo lắng không đáng có.