Huyết áp thấp bao nhiêu là nguy hiểm và dấu hiệu cần chú ý

Huyết áp thấp bao nhiêu là nguy hiểm?

Huyết áp là áp lực của dòng máu tác động lên thành động mạch khi tim bơm máu đi nuôi cơ thể. Ở người trưởng thành khỏe mạnh, chỉ số huyết áp lý tưởng dao động quanh mức 120/80 mmHg. Tình trạng hạ huyết áp xảy ra khi lực đẩy máu suy giảm, khiến chỉ số huyết áp tâm thu xuống dưới 90 mmHg hoặc huyết áp tâm trương xuống dưới 60 mmHg.

Nhiều trường hợp người có thể trạng mảnh mai hoặc tập luyện thể thao thường xuyên sở hữu chỉ số huyết áp sinh lý thấp nhưng hoàn toàn khỏe mạnh và không gặp bất kỳ triệu chứng bất thường nào. Ngược lại, hạ huyết áp bệnh lý xuất hiện khi áp lực máu giảm nhanh và đột ngột, làm gián đoạn quá trình vận chuyển oxy cùng dưỡng chất đến các tế bào. Việc hiểu rõ ngưỡng huyết áp thấp nguy hiểm giúp người bệnh chủ động theo dõi sức khỏe tim mạch và có biện pháp xử trí kịp thời.

Chỉ số huyết áp thấp cảnh báo mức độ nguy hiểm

Chỉ số đo huyết áp gồm hai số liệu là huyết áp tâm thu (chỉ số tối đa) và huyết áp tâm trương (chỉ số tối thiểu). Khi chỉ số huyết áp tâm thu dưới 90 mmHg hoặc huyết áp tâm trương dưới 60 mmHg, người bệnh được kết luận là bị hạ huyết áp. Ở mức độ nhẹ từ 85/55 mmHg đến 90/60 mmHg, nếu cơ thể không có biểu hiện mệt mỏi hay chóng mặt thì thường ít gây biến chứng nghiêm trọng.

Tuy nhiên, khi huyết áp tâm thu tụt xuống dưới 80 mmHg hoặc huyết áp tâm trương tụt xuống dưới 50 mmHg, đây là ngưỡng cảnh báo nguy cơ thiếu máu nuôi não và cơ quan nội tạng. Đặc biệt, nếu huyết áp tâm thu giảm xuống dưới 70 mmHg, người bệnh đứng trước nguy cơ đi vào trạng thái sốc hạ huyết áp. Bên cạnh đó, việc huyết áp giảm đột ngột từ mức cao xuống mức thấp trong thời gian ngắn cũng nguy hiểm không kém so với chỉ số tuyệt đối thấp, bởi các mạch máu không kịp thích ứng với sự thay đổi áp lực đột ngột này.

Các biểu hiện tụt huyết áp cần can thiệp y tế

Huyết áp thấp nguy hiểm thường đi kèm các triệu chứng thiếu máu não và suy giảm tuần hoàn ngoại vi rõ rệt. Người bệnh có thể xuất hiện cảm giác hoa mắt, chóng mặt, xây xẩm mặt mày khi thay đổi tư thế từ ngồi sang đứng đột ngột. Khi dòng máu lên não tiếp tục suy giảm, người bệnh cảm thấy mất thăng bằng, đứng không vững, nhìn mờ và có nguy cơ ngất xỉu.

Các dấu hiệu toàn thân khác bao gồm vã mồ hôi lạnh, da xanh xao, đầu ngón tay ngón chân lạnh, nhịp tim đập nhanh nhưng yếu, thở gấp và nông. Ở mức độ nghiêm trọng hơn, sự thiếu hụt oxy nuôi dưỡng tế bào não dẫn đến tình trạng lú lẫn, mất định hướng, giảm khả năng tập trung hoặc hôn mê. Người bệnh xuất hiện các biểu hiện này kèm chỉ số huyết áp hạ thấp cần được nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế gần nhất.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng tụt huyết áp nguy cấp

Hạ huyết áp cấp tính có thể khởi phát từ nhiều nguyên nhân y khoa khác nhau. Tình trạng mất nước nặng do tiêu chảy kéo dài, nôn mửa nhiều hoặc sốt cao không được bù dịch kịp thời làm giảm thể tích tuần hoàn trong lòng mạch. Mất máu cấp do chấn thương hoặc xuất huyết tiêu hóa cũng khiến áp lực máu giảm sút nghiêm trọng.

Bệnh lý tim mạch như suy tim, rối loạn nhịp tim, hở van tim hoặc nhồi máu cơ tim làm suy giảm khả năng co bóp của cơ tim. Yếu tố nguy hiểm khác bao gồm nhiễm trùng huyết nặng gây giãn mạch toàn thân, phản ứng dị ứng nghiêm trọng hoặc suy tuyến thượng thận cấp. Việc sử dụng sai liều lượng thuốc điều trị tăng huyết áp, thuốc lợi tiểu hoặc thuốc tim mạch cũng có thể gây ra hiện tượng tụt huyết áp quá mức.

Cách xử trí ban đầu và phòng ngừa hạ huyết áp

Khi phát hiện người bệnh có dấu hiệu tụt huyết áp, việc xử trí đúng cách tại chỗ đóng vai trò rất quan trọng nhằm hạn chế biến chứng. Đầu tiên, hãy đưa người bệnh nằm nghỉ ở nơi thoáng mát, kê hai chân cao hơn đầu khoảng 20 đến 30 cm để hỗ trợ máu dồn về tim và não. Nếu người bệnh còn tỉnh táo, có thể cho uống một ly nước ấm, trà gừng hoặc nước muối loãng. Tránh để người bệnh đứng dậy đột ngột hoặc di chuyển khi đang choáng váng.

Để phòng ngừa hạ huyết áp trong sinh hoạt hàng ngày, nên duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối, uống đủ từ 1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày và tránh bỏ bữa. Khi thay đổi tư thế từ nằm sang ngồi hoặc đứng, cần thực hiện chậm rãi để hệ tuần hoàn kịp thích ứng. Người có tiền sử huyết áp thấp nên thường xuyên đo kiểm tra chỉ số huyết áp tại nhà và tuân thủ chỉ định dùng thuốc của bác sĩ chuyên khoa tim mạch.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y học phổ quát và không thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc nâng huyết áp, không điều chỉnh liều lượng thuốc tim mạch đang sử dụng mà chưa có sự đồng ý của y bác sĩ. Khi chỉ số huyết áp giảm sâu kèm theo triệu chứng ngất xỉu, đau ngực, khó thở hoặc lú lẫn, cần gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến bệnh viện ngay lập tức để được xử trí y tế an toàn.

Tóm tắt

Huyết áp thấp dưới 90/60 mmHg có thể là sinh lý bình thường nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý nguy hiểm khi tụt sâu đột ngột. Việc chủ động theo dõi chỉ số huyết áp, nhận biết sớm các biểu hiện bất thường và tìm kiếm sự tư vấn từ nhân viên y tế sẽ giúp bảo vệ sức khỏe tim mạch cũng như phòng tránh hiệu quả những rủi ro đe dọa tính mạng.