Huyết áp cao có hiến máu được không và những lưu ý quan trọng

Huyết áp cao có hiến máu được không?

Huyết áp là áp lực của dòng máu tác động lên thành động mạch khi tim co bóp và thư giãn. Tình trạng huyết áp cao xuất hiện khi áp lực này duy trì ở mức cao hơn bình thường trong thời gian dài. Khi tham gia hiến máu, thể tích tuần hoàn của cơ thể giảm đi một lượng nhỏ đột ngột, dẫn đến những thay đổi tạm thời về phản ứng mạch máu và nhịp tim.

Đối với người có sức khỏe bình thường hoặc người tăng huyết áp mức độ nhẹ đã ổn định, cơ thể có khả năng tự điều chỉnh để bù đắp lượng máu đã mất mà không gây ra biến cố nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu chỉ số huyết áp quá cao hoặc kèm theo biến chứng tim mạch, việc rút máu có thể làm tăng nguy cơ tai biến hoặc gây mệt mỏi kéo dài. Vì vậy, việc đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe và chỉ số huyết áp trước khi thu gom máu là bước bắt buộc trong quy trình hiến máu an toàn.

Điều kiện chỉ số huyết áp để được tham gia hiến máu

Theo các hướng dẫn tuyển chọn người hiến máu, chỉ số huyết áp đo được ngay trước thời điểm lấy máu phải nằm trong khoảng an toàn quy định. Cụ thể, huyết áp tâm thu cần đạt từ 100 mmHg đến dưới 140 mmHg, và huyết áp tâm trương đạt từ 60 mmHg đến dưới 90 mmHg. Đồng thời, nhịp tim của người hiến máu phải đều đặn, dao động trong khoảng 60 đến 90 lần mỗi phút.

Nếu tại thời điểm khám sàng lọc, chỉ số huyết áp tâm thu vượt quá 140 mmHg hoặc huyết áp tâm trương vượt quá 90 mmHg, nhân viên y tế sẽ yêu cầu người hiến máu nghỉ ngơi tại chỗ vài phút rồi đo lại. Trong trường hợp chỉ số vẫn cao hơn mức cho phép, người tham gia sẽ được tư vấn tạm hoãn hiến máu nhằm bảo vệ sức khỏe tim mạch và hạn chế tối đa nguy cơ chóng mặt, ngất xìu hoặc biến động huyết áp đột ngột trong quá trình lấy máu.

Ảnh hưởng của thuốc điều trị huyết áp đối với việc hiến máu

Người đang sử dụng thuốc hạ huyết áp vẫn có cơ hội tham gia hiến máu nếu đáp ứng một số tiêu chí y khoa nhất định. Điều quan trọng nhất là liều lượng thuốc đang uống phải ổn định, giúp kiểm soát tốt huyết áp trong thời gian dài và không có sự thay đổi đơn thuốc gần thời điểm hiến máu.

Một số nhóm thuốc huyết áp thông dụng như thuốc chẹn beta, thuốc chẹn kênh calci hoặc thuốc ức chế men chuyển thường không chống chỉ định tuyệt đối với việc hiến máu. Tuy nhiên, người hiến máu bắt buộc phải khai báo thành thật và đầy đủ tên các loại thuốc đang sử dụng với bác sĩ khám sàng lọc. Bác sĩ sẽ cân nhắc loại thuốc, cơ chế tác dụng cũng như nguy cơ tồn dư hoạt chất trong máu để quyết định bạn có đủ điều kiện hiến máu hay cần tạm hoãn nhằm bảo đảm an toàn cho người tiếp nhận máu.

Các trường hợp người cao huyết áp nên tạm hoãn hoặc không hiến máu

Mặc dù hiến máu mang lại nhiều lợi ích xã hội, nhưng người bị tăng huyết áp cần tạm hoãn hoặc tránh tham gia trong một số hoàn cảnh cụ thể để ngăn ngừa biến cố sức khỏe. Trường hợp huyết áp dao động thất thường, thường xuyên tăng cao đột ngột hoặc xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, hoa mắt, tức ngực, khó thở thì không nên hiến máu.

Bên cạnh đó, những người bị tăng huyết áp thứ phát do bệnh lý thận, bệnh nội tiết hoặc người đã có biến chứng tim mạch như suy tim, xơ vữa động mạch, tiền sử đột quỵ hay nhồi máu cơ tim tuyệt đối không được tham gia hiến máu. Ngoài ra, nếu người bệnh mới thay đổi loại thuốc huyết áp hoặc điều chỉnh tăng liều trong vòng vài tuần gần đây, việc tạm hoãn hiến máu là cần thiết để theo dõi phản ứng của cơ thể trước khi thực hiện rút máu.

Hướng dẫn chuẩn bị trước và chăm sóc sức khỏe sau khi hiến máu

Để đảm bảo chỉ số huyết áp ổn định và quá trình hiến máu diễn ra thuận lợi, người tham gia cần chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi đến điểm hiến máu. Đêm trước ngày hiến máu, bạn nên ngủ đủ từ 7 đến 8 tiếng, tránh thức khuya hoặc căng thẳng tâm lý. Trong ngày hiến máu, hãy uống đủ nước, ăn nhẹ trước khi lấy máu và tuyệt đối không uống rượu, bia, cà phê hay thuốc lá.

Sau khi rút máu, người hiến máu cần nằm nghỉ tại chỗ ít nhất 15 đến 20 phút, uống dung dịch bổ sung nước hoặc nước đường nhẹ. Khi đứng dậy, hãy thao tác chậm rãi để tránh hạ huyết áp tư thế gây choáng váng. Trong 24 giờ tiếp theo, bạn nên tránh vận động mạnh, không tập thể thao cường độ cao, nghỉ ngơi đầy đủ và duy trì chế độ dinh dưỡng giàu sắt, vitamin để cơ thể mau phục hồi thể tích máu.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chung và không thay thế cho sự tư vấn hay đánh giá trực tiếp từ nhân viên y tế. Người có tiền sử bệnh lý tim mạch hoặc tăng huyết áp không được tự ý dừng thuốc, thay đổi liều lượng hay tự chẩn đoán khả năng hiến máu của bản thân. Trước khi tham gia hiến máu, bạn bắt buộc phải trải qua bước khám sàng lọc, đo huyết áp và trao đổi thẳng thắn với bác sĩ tại điểm tiếp nhận máu để đảm bảo quy trình diễn ra an toàn.

Tóm tắt

Tóm lại, người bị huyết áp cao hoàn toàn có thể hiến máu nếu bệnh được kiểm soát tốt và chỉ số huyết áp đạt ngưỡng an toàn theo quy định y tế. Việc chuẩn bị sức khỏe chu đáo trước khi hiến máu và tuân thủ hướng dẫn chăm sóc sau hiến máu sẽ giúp bảo vệ an toàn cho cơ thể, đồng thời đóng góp nguồn máu quý giá cho cộng đồng.