Huyết áp bao nhiêu là thấp và những lưu ý cần biết

Huyết áp bao nhiêu là thấp?

Huyết áp được biểu thị bằng hai chỉ số đo bằng milimet thủy ngân (mmHg), bao gồm huyết áp tâm thu tương ứng với áp lực cao nhất trong động mạch khi tim co bóp và huyết áp tâm trương tương ứng với áp lực thấp nhất khi tim nghỉ ngơi giữa hai nhịp đập. Ở người trưởng thành khỏe mạnh, chỉ số huyết áp lý tưởng thường dao động quanh mức 120/80 mmHg.

Tình trạng huyết áp thấp, hay còn gọi là hạ huyết áp, xảy ra khi áp lực máu không đủ để duy trì việc tưới máu tối ưu đến các cơ quan quan trọng như não bộ, tim và thận. Đối với một số người, đặc biệt là người trẻ tuổi hoặc những người thường xuyên luyện tập thể thao, huyết áp thấp có thể là một đặc điểm sinh lý hoàn toàn lành tính và không gây bất kỳ triệu chứng khó chịu nào. Tuy nhiên, nếu huyết áp giảm đột ngột hoặc kèm theo các biểu hiện hoa mắt, choáng váng thì người bệnh cần được thăm khám cẩn thận để tìm nguyên nhân cụ thể.

Tiêu chuẩn xác định chỉ số huyết áp thấp theo chuyên môn y tế

Trong thực hành y khoa, tiêu chuẩn chẩn đoán huyết áp thấp ở người trưởng thành là chỉ số huyết áp tâm thu dưới 90 mmHg hoặc huyết áp tâm trương dưới 60 mmHg, thường ký hiệu là dưới 90/60 mmHg. Một trong hai chỉ số này thấp hơn ngưỡng tiêu chuẩn là đủ cơ sở để ghi nhận hạ huyết áp.

Bác sĩ tim mạch luôn đánh giá con số đo được gắn liền với thể trạng tổng thể. Người có huyết áp nền 85/55 mmHg nhưng sinh hoạt, làm việc bình thường và không có cảm giác mệt mỏi thì không đáng ngại. Ngược lại, người có tiền sử tăng huyết áp khi chỉ số hạ xuống 100/60 mmHg đột ngột đã có thể mệt lả và choáng váng do hệ tuần hoàn chưa kịp điều chỉnh thích nghi.

Những biểu hiện thường gặp khi cơ thể bị tụt huyết áp

Khi huyết áp hạ xuống quá thấp, lượng oxy và dưỡng chất cung cấp lên não cũng như các mô trong cơ thể bị suy giảm, dẫn đến xuất hiện hàng loạt dấu hiệu cảnh báo. Triệu chứng phổ biến nhất mà người bệnh thường phản ánh là cảm giác chóng mặt, hoa mắt, choáng váng, đặc biệt là khi đứng dậy đột ngột từ tư thế ngồi hoặc nằm, hiện tượng này được gọi là hạ huyết áp tư thế.

Bên cạnh đó, người bị tụt huyết áp có thể cảm thấy mệt mỏi rã rời, buồn nôn, thị lực mờ đi thoáng qua, suy giảm khả năng tập trung và thở dốc nhẹ. Ở các trường hợp tụt huyết áp cấp tính mức độ nặng hơn, người bệnh có thể xuất hiện dấu hiệu da tái lạnh, toát mồ hôi nhờn, mạch đập nhanh nhưng yếu và thậm chí ngất xỉu tạm thời. Việc nhận biết sớm các biểu hiện này giúp người bệnh kịp thời ngồi nghỉ hoặc nằm xuống để tránh nguy cơ té ngã gây chấn thương.

Các yếu tố và nguyên nhân phổ biến dẫn đến huyết áp thấp

Huyết áp thấp có thể bắt nguồn từ các yếu tố sinh lý thông thường hoặc bệnh lý tiềm ẩn. Tình trạng sụt giảm thể tích tuần hoàn do mất nước thường gặp khi sốt cao, nôn ói nhiều, tiêu chảy kéo dài hoặc lao động dưới trời nắng gắt mà không bù dịch kịp thời.

Chế độ dinh dưỡng nghèo nàn, thiếu máu do thiếu sắt hoặc vitamin B12, phụ nữ mang thai tam cá nguyệt đầu hay người nằm bất động trên giường lâu ngày cũng dễ bị hạ huyết áp. Một số bệnh lý nội tiết như suy tuyến giáp, suy tuyến thượng thận, cùng các rối loạn nhịp tim chậm hoặc suy tim đều làm giảm khả năng duy trì huyết áp ổn định. Ngoài ra, việc dùng thuốc hạ áp quá liều, thuốc lợi tiểu hoặc một số nhóm thuốc chống trầm cảm cũng là yếu tố bác sĩ cần rà soát kỹ lưỡng.

Hướng xử trí ban đầu và thói quen sinh hoạt hỗ trợ ổn định huyết áp

Khi nhận thấy các dấu hiệu tụt huyết áp như hoa mắt hoặc bủn rủn tay chân, người bệnh cần dừng ngay mọi việc đang làm, ngồi xuống hoặc nằm nghỉ ở nơi thoáng mát, kê cao hai chân hơn đầu để tạo thuận lợi cho máu dồn về tim và não. Uống một cốc nước ấm, nước gừng hoặc trà loãng có thể hỗ trợ nâng huyết áp tạm thời.

Nhằm duy trì huyết áp ổn định, người bệnh nên hình thành thói quen uống đủ nước trong ngày, hạn chế rượu bia, chia nhỏ các cữ ăn để hạn chế dồn máu về hệ tiêu hóa sau bữa ăn lớn. Mỗi khi chuyển tư thế từ nằm sang đứng, cần cử động co duỗi hai chân từ từ trước khi bước xuống sàn. Việc điều chỉnh thêm lượng muối trong khẩu phần ăn có thể được cân nhắc nhưng cần có sự hướng dẫn cụ thể từ bác sĩ chuyên khoa để bảo vệ an toàn cho tim mạch và thận.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y tế chuyên nghiệp. Người đọc tuyệt đối không được tự ý mua thuốc tăng huyết áp, thay đổi liều lượng thuốc đang dùng hoặc áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng chưa qua kiểm chứng. Khi có biểu hiện tụt huyết áp kéo dài, ngất xỉu lặp lại hoặc xuất hiện kèm đau thắt ngực, khó thở, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và tìm nguyên nhân chính xác.

Tóm tắt

Xác định huyết áp bao nhiêu là thấp không chỉ đơn thuần nhìn vào con số dưới 90/60 mmHg mà còn phụ thuộc mật thiết vào cảm nhận và thể trạng của mỗi người. Việc duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ, uống đủ nước và chủ động theo dõi huyết áp định kỳ tại nhà sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe tim mạch vững vàng. Hãy luôn chủ động trao đổi với bác sĩ khi có bất kỳ biểu hiện bất thường nào về huyết áp.