Hút dịch màng phổi mất bao lâu và lưu ý phòng ngừa tái phát

Hút dịch màng phổi mất bao lâu?

Tràn dịch màng phổi xảy ra khi có sự tích tụ dịch bất thường trong khoang nằm giữa phổi và thành ngực, bắt nguồn từ nhiều bệnh lý khác nhau như viêm phổi, lao màng phổi, suy tim, bệnh lý gan thận hoặc các khối u ác tính. Khi thể tích dịch tăng lên, áp lực tác động lên nhu mô phổi gia tăng, cản trở sự giãn nở của phổi và gây ra tình trạng khó thở tiến triển, nặng ngực kèm ho khan.

Thủ thuật hút dịch màng phổi hay chọc tháo màng phổi vừa đóng vai trò điều trị triệu chứng cấp thời giúp phổi tái giãn nở, vừa phục vụ mục đích chẩn đoán thông qua việc phân tích sinh hóa, vi sinh và tế bào học dịch màng phổi. Nhờ đó, bác sĩ có thể tìm ra chính xác căn nguyên gây bệnh để đưa ra phác đồ can thiệp phù hợp và bền vững cho từng người bệnh.

Thời gian thực hiện thủ thuật hút dịch màng phổi

Quá trình chọc hút dịch màng phổi thông thường diễn ra trong khoảng mười lăm đến ba mươi phút đối với các trường hợp chọc tháo đơn thuần dưới hướng dẫn của siêu âm định vị. Thời gian này bao gồm các bước sát khuẩn vùng ngực, tiêm thuốc gây tê tại chỗ, đưa kim hoặc ống thông chuyên dụng vào khoang màng phổi và rút dịch từ từ ra ngoài.

Trong những trường hợp lượng dịch màng phổi quá nhiều hoặc dịch đặc do mủ, bác sĩ có thể quyết định đặt ống dẫn lưu màng phổi kín lưu lại trong vài ngày để dịch thoát dần, tránh biến chứng phù phổi tái giãn nở do rút dịch quá nhanh. Sau khi hoàn tất thủ thuật, người bệnh thường được yêu cầu nằm nghỉ ngơi tại chỗ và theo dõi các chỉ số sinh hiệu trong khoảng hai đến bốn giờ trước khi chuyển về phòng bệnh hoặc xuất viện.

Các bước trong quy trình chọc hút dịch màng phổi

Quy trình hút dịch khoang màng phổi được tiến hành theo các bước vô khuẩn nghiêm ngặt tại cơ sở y tế có chuyên khoa hô hấp. Bác sĩ sẽ thăm khám lâm sàng, đánh giá phim chụp X quang ngực hoặc siêu âm màng phổi để xác định chính xác vị trí tích tụ dịch nhiều nhất và an toàn nhất.

Người bệnh được hướng dẫn ngồi thẳng lưng hoặc hơi cúi về phía trước, tựa tay lên bàn đỡ. Bác sĩ tiến hành sát trùng da diện rộng, tiêm thuốc tê cục bộ từng lớp thành ngực để giảm tối đa cảm giác khó chịu. Tiếp theo, một kim chọc hút hoặc ống thông mềm được đưa nhẹ nhàng qua khoang liên sườn vào khoang màng phổi để hút mẫu dịch làm xét nghiệm tế bào học, vi sinh học và sinh hóa, đồng thời tháo bớt dịch nhằm giải tỏa chèn ép nhu mô phổi. Sau khi hoàn tất, bác sĩ rút kim và dán băng vô khuẩn bảo vệ vết chọc.

Điều trị triệt để bệnh lý nền để ngăn dịch tái lập

Hút dịch màng phổi là giải pháp can thiệp nhằm giải quyết tình trạng khó thở cấp tính và thu thập mẫu bệnh phẩm chẩn đoán, nhưng không phải là phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn gốc rễ bệnh. Dịch màng phổi rất dễ tái lập nhanh chóng nếu nguyên nhân sinh dịch tiềm ẩn chưa được xử trí dứt điểm.

Để giảm thiểu nguy cơ tái phát, người bệnh bắt buộc phải tuân thủ phác đồ điều trị nguyên nhân gốc rễ do bác sĩ chuyên khoa chỉ định, chẳng hạn như dùng đúng và đủ liệu trình thuốc chống lao khi bị lao màng phổi, điều trị kháng sinh thích hợp trong viêm mủ màng phổi, kiểm soát tốt chức năng tim mạch đối với tràn dịch do suy tim, hoặc can thiệp chuyên sâu theo phác đồ ung bướu nếu liên quan đến bệnh lý ác tính. Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc hoặc đổi thuốc khi thấy triệu chứng khó thở thuyên giảm tạm thời.

Chăm sóc và phục hồi sau khi hút dịch màng phổi

Chăm sóc đúng cách sau khi thực hiện chọc hút dịch màng phổi giúp vết chọc mau lành, ngăn ngừa nhiễm trùng và hỗ trợ chức năng hô hấp hồi phục tốt hơn. Trong vòng 24 đến 48 giờ đầu tiên, người bệnh nên nghỉ ngơi nhẹ nhàng tại giường, tránh mang vác vật nặng, không tập thể thao cường độ cao hay vặn xoắn lồng ngực quá mức.

Vết chọc cần được giữ sạch và khô ráo, thay băng định kỳ theo chỉ dẫn của nhân viên y tế. Người bệnh nên duy trì chế độ dinh dưỡng giàu protein, vitamin và khoáng chất để nâng cao thể trạng, uống đủ nước mỗi ngày, tuyệt đối tránh xa khói thuốc lá và môi trường ô nhiễm khói bụi. Bên cạnh đó, việc thực hiện các bài tập thở sâu nhẹ nhàng dưới sự hướng dẫn của chuyên viên y tế sẽ giúp lá phổi giãn nở đều trở lại và hạn chế nguy cơ dính màng phổi.

Lưu ý an toàn

Thủ thuật chọc hút dịch màng phổi cần được tiến hành tại các cơ sở y tế đủ điều kiện trang thiết bị và do bác sĩ chuyên khoa thực hiện. Sau khi về nhà, người bệnh cần đến bệnh viện ngay lập tức nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như khó thở tăng dần, đau tức ngực dữ dội, ho ra máu, sốt cao rét run hoặc vết chọc tháo bị chảy dịch, sưng đỏ nhiều.

Tóm tắt

Hút dịch màng phổi là thủ thuật tương đối nhanh chóng giúp giải phóng áp lực đường thở và hỗ trợ tìm căn nguyên bệnh lý. Để ngăn ngừa dịch tái lập, người bệnh cần phối hợp điều trị triệt để bệnh lý gốc, duy trì lối sống khoa học và tuân thủ chặt chẽ lịch tái khám chuyên khoa hô hấp.