Hướng dẫn sử dụng khay thử Humasis COVID-19 Ag Test đúng cách tại nhà
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Khay thử Humasis COVID-19 Ag Test là dụng cụ xét nghiệm sắc ký miễn dịch định tính, được phát triển nhằm hỗ trợ phát hiện kháng nguyên protein nucleocapsid của virus SARS-CoV-2 trong bệnh phẩm dịch ngoáy tỵ hầu. Xét nghiệm nhanh này thường được áp dụng trong giai đoạn người nghi nhiễm mới xuất hiện các triệu chứng hô hấp hoặc có tiền sử tiếp xúc dịch tễ gần.
Để nhận được kết quả đáng tin cậy, quy trình thực hiện cần tuân thủ nghiêm ngặt kỹ thuật từ bước chuẩn bị, lấy mẫu dịch, chiết xuất kháng nguyên cho đến thời điểm đọc kết quả trên thanh thử. Bất kỳ sự chủ quan hay làm sai quy trình nào như lấy mẫu không đủ sâu, nhỏ sai lượng dung dịch đệm hoặc đọc kết quả quá sớm hay quá trễ đều có thể dẫn đến nguy cơ âm tính giả hoặc dương tính giả.
Bên cạnh việc nắm rõ thao tác lấy mẫu và tra mẫu, người sử dụng cần chú ý đến quy chuẩn vệ sinh tay và thu gom rác thải y tế sau khi hoàn thành. Việc hiểu đúng ý nghĩa kết quả test nhanh giúp cá nhân chủ động trong việc theo dõi sức khỏe bản thân và thực hiện các biện pháp cách ly y tế kịp thời.
Hướng dẫn sử dụng Humasis COVID-19 Ag Test là gì?
Bộ xét nghiệm Humasis COVID-19 Ag Test hoạt động dựa trên nguyên lý miễn dịch sắc ký gắn hạt nano vàng, đặc hiệu với protein nucleocapsid của virus SARS-CoV-2. Khi mẫu dịch ngoáy tỵ hầu được hòa trộn vào dung dịch đệm và nhỏ vào giếng mẫu, phức hợp kháng nguyên sẽ di chuyển mao dẫn dọc theo màng nitrocellulose. Nếu trong bệnh phẩm có chứa kháng nguyên virus ở ngưỡng phát hiện, dải vạch kết quả T sẽ xuất hiện cùng với dải vạch chứng C, biểu thị phản ứng dương tính. Ngược lại, nếu không có kháng nguyên hoặc nồng độ dưới ngưỡng, chỉ có vạch chứng C đổi màu. Phương pháp test nhanh kháng nguyên này có ưu điểm tiện lợi, cho kết quả trong khoảng thời gian ngắn từ 15 đến 20 phút, hỗ trợ đắc lực cho công tác sàng lọc ban đầu tại cộng đồng trước khi có kết quả xét nghiệm khẳng định bằng kỹ thuật RT-PCR từ cơ sở y tế.
Các thành phần trong bộ xét nghiệm và bước chuẩn bị trước khi test
Một bộ xét nghiệm Humasis COVID-19 Ag Test tiêu chuẩn bao gồm khay thử đựng kín trong túi nhôm có túi hút ẩm, ống dung dịch đệm chiết xuất đã gắn nắp nhỏ giọt hoặc có nắp riêng, tăm bông lấy mẫu tỵ hầu vô trùng và tờ hướng dẫn sử dụng. Trước khi bắt đầu, người thực hiện cần đặt tất cả các thành phần ở nhiệt độ phòng trong khoảng 15 đến 30 phút nếu trước đó bộ kit được bảo quản trong tủ lạnh.
Khu vực làm xét nghiệm cần được dọn dẹp sạch sẽ, khô ráo, thoáng khí và được lau sát khuẩn bề mặt bàn bằng cồn y tế. Người thực hiện phải rửa tay kỹ lưỡng bằng xà phòng hoặc dung dịch cồn sát khuẩn trong tối thiểu ba mươi giây trước khi chạm vào dụng cụ. Kiểm tra kỹ hạn sử dụng in trên bao bì ngoài và độ nguyên vẹn của túi nhôm chứa khay thử; tuyệt đối không sử dụng các khay thử đã bị rách túi bảo vệ hoặc có dấu hiệu ẩm ướt.
Kỹ thuật lấy mẫu dịch tỵ hầu đúng quy chuẩn
Lấy mẫu dịch tỵ hầu là khâu mang tính quyết định đến độ chính xác của kết quả xét nghiệm. Người được lấy mẫu cần ngồi ở tư thế thoải mái, đầu hơi nghiêng nhẹ về phía sau một góc khoảng 70 độ để đường dẫn qua mũi vào tỵ hầu được thông suốt nhất. Người thực hiện nhẹ nhàng đưa đầu bông vô trùng vào một bên lỗ mũi, luồn sâu song song với vòm miệng, không hướng lên phía sống mũi.
Đẩy que lấy mẫu từ từ cho đến khi gặp lực cản nhẹ ở thành sau tỵ hầu, độ sâu tương đương khoảng cách từ cánh mũi đến dái tai của người được lấy mẫu. Giữ que tăm bông tại vị trí này trong khoảng vài giây để dịch tiết thấm đều, sau đó xoay nhẹ que từ ba đến năm vòng quanh niêm mạc tỵ hầu. Rút que ra thật cẩn thận để tránh làm vấy bẩn dịch tiết ra ngoài hoặc gây tổn thương niêm mạc mũi của người thử.
Quy trình chiết xuất mẫu và nhỏ giọt lên khay thử
Ngay sau khi thu thập được bệnh phẩm, nhúng toàn bộ phần đầu que tăm bông vào ống chứa dung dịch đệm chiết mẫu. Dùng tay bóp nhẹ vào thân ống nghiệm mềm đồng thời xoay que lấy mẫu ít nhất mười lần nhằm đảm bảo lượng dịch tiết và kháng nguyên virus được hòa tan tối đa vào dung dịch đệm. Khi chuẩn bị rút que ra, tiếp tục ép chặt hai bên thành ống vào đầu tăm bông để vắt kiệt phần dịch còn đọng lại trước khi loại bỏ que vào túi rác y tế.
Đậy chặt nắp lọc nhỏ giọt lên miệng ống chiết xuất. Mở túi nhôm, lấy khay thử đặt ngay ngắn trên mặt bàn phẳng nằm ngang. Nhẹ nhàng dốc ngược ống chiết mẫu theo phương thẳng đứng và bóp nhẹ để nhỏ đúng ba giọt dung dịch vào giếng nhận mẫu có ký hiệu chữ S trên khay thử. Bắt đầu bấm đồng hồ để tính thời gian phản ứng, tránh di chuyển hoặc lắc khay thử trong suốt thời gian dung dịch đang thấm qua màng.
Cách đọc và diễn giải kết quả xét nghiệm chính xác
Thời gian đọc kết quả tiêu chuẩn của bộ kit Humasis là đúng 15 phút sau khi nhỏ mẫu dịch đệm, và không nên đọc kết quả sau 20 phút vì các phản ứng oxy hóa không đặc hiệu có thể làm xuất hiện vạch mờ gây sai lệch. Kết quả được đánh giá dựa trên sự xuất hiện của các vạch màu tại ô cửa sổ đọc kết quả.
Nếu xuất hiện đồng thời hai vạch màu rõ ràng tại vị trí vạch chứng C và vạch kết quả T, dù vạch T đậm hay mờ, kết quả được tính là dương tính, gợi ý sự hiện diện của kháng nguyên virus SARS-CoV-2. Nếu chỉ có duy nhất một vạch màu tại vị trí vạch C và không có vạch nào tại vạch T, kết quả là âm tính. Trong trường hợp không xuất hiện vạch C, dù vạch T có đổi màu hay không, kết quả hoàn toàn không có giá trị do lỗi thao tác hoặc lỗi kỹ thuật của khay thử, bắt buộc phải hủy bỏ và thực hiện lại bằng một bộ xét nghiệm mới.
Xử lý rác thải y tế và các bước tiếp theo sau khi có kết quả
Sau khi hoàn tất việc đọc kết quả, toàn bộ vật tư gồm khay thử đã dùng, que tăm bông lấy mẫu, ống nghiệm dung dịch đệm và găng tay phải được thu gom vào túi nilon có khóa dán hoặc buộc kín miệng. Người thực hiện cần xịt khử khuẩn bên ngoài túi đựng rác trước khi đưa vào thùng rác y tế hoặc rác sinh hoạt có phân loại, đồng thời sát khuẩn lại toàn bộ mặt bàn và rửa tay kỹ càng.
Nếu kết quả dương tính, người xét nghiệm cần bình tĩnh tự cách ly trong phòng riêng, đeo khẩu trang y tế và thông báo ngay cho y tế địa phương hoặc cơ sở khám bệnh để được hướng dẫn chuyên môn và đánh giá chỉ định xét nghiệm RT-PCR khẳng định. Nếu kết quả âm tính nhưng cơ thể vẫn có triệu chứng sốt, ho, đau họng hoặc mất khứu giác, người bệnh không nên chủ quan vì nồng độ virus có thể chưa đạt ngưỡng phát hiện; cần duy trì các biện pháp phòng ngừa và tham khảo ý kiến nhân viên y tế để test lại sau 24 đến 48 giờ.
Lưu ý an toàn
Khay thử Humasis COVID-19 Ag Test chỉ đóng vai trò sàng lọc ban đầu và không thay thế cho xét nghiệm chẩn đoán khẳng định sinh học phân tử RT-PCR. Kết quả âm tính không loại trừ hoàn toàn khả năng nhiễm bệnh nếu lượng kháng nguyên trong mẫu quá thấp hoặc thời điểm lấy mẫu chưa tối ưu. Dung dịch đệm trong ống chiết chứa hóa chất bảo quản, do đó tuyệt đối không để tiếp xúc trực tiếp với mắt, mũi, miệng hoặc vết thương hở. Người dân không tự ý điều trị thuốc kháng virus hay thay đổi phác đồ bệnh nền khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
Tóm tắt
Việc sử dụng khay thử Humasis COVID-19 Ag Test đúng kỹ thuật giúp phát hiện sớm nguy cơ nhiễm SARS-CoV-2, góp phần bảo vệ sức khỏe bản thân và ngăn ngừa lây lan trong gia đình. Người thực hiện cần đọc kỹ hướng dẫn, tuân thủ đúng thao tác lấy mẫu tỵ hầu và thời gian đọc kết quả. Khi xuất hiện các dấu hiệu hô hấp bất thường hoặc kết quả nghi ngờ, hãy chủ động liên hệ nhân viên y tế để được thăm khám và xử trí an toàn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Thời điểm nào là thích hợp nhất để làm test nhanh COVID-19?
Xét nghiệm nhanh kháng nguyên thường cho độ chính xác cao nhất trong khoảng từ một đến năm ngày đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng hoặc khoảng ba đến năm ngày sau khi tiếp xúc gần với người nhiễm bệnh.
Vạch kết quả T xuất hiện rất mờ thì có được tính là dương tính không?
Bất kỳ vạch màu nào xuất hiện tại vị trí T trong khung giờ quy định từ 15 đến 20 phút, dù đậm hay mờ, đều được xem là kết quả dương tính. Người thử nên tự cách ly và liên hệ nhân viên y tế để được tư vấn thêm.
Đọc kết quả sau 30 phút có được công nhận không?
Không nên đọc kết quả sau khoảng thời gian 20 phút. Để khay thử quá lâu trong không khí có thể tạo ra các vạch mờ giả do hiện tượng bay hơi và liên kết không đặc hiệu, khiến kết quả không còn giá trị chuẩn xác.
Test nhanh âm tính nhưng vẫn sốt và ho thì nên xử lý thế nào?
Người có triệu chứng hô hấp nhưng kết quả test nhanh âm tính vẫn cần đeo khẩu trang, nghỉ ngơi, theo dõi sức khỏe và có thể xét nghiệm lại sau 24 đến 48 giờ hoặc đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám.
Trẻ em có thể tự thực hiện test nhanh Humasis được không?
Trẻ em không nên tự thực hiện xét nghiệm mà cần có sự hỗ trợ trực tiếp từ cha mẹ hoặc người lớn có kỹ năng nhằm đảm bảo lấy mẫu đúng độ sâu tỵ hầu, tránh gây tổn thương mũi và đảm bảo độ chính xác.
