Hướng dẫn rửa tay đúng cách giúp phòng ngừa bệnh hô hấp do virus corona

Hướng dẫn rửa tay đúng cách là gì?

Virus corona gây bệnh viêm phổi cấp chủ yếu lây truyền qua các giọt bắn đường hô hấp khi người nhiễm bệnh nói chuyện, ho hoặc hắt hơi. Ngoài việc hít phải giọt bắn trực tiếp trong không khí, con người còn rất dễ bị nhiễm bệnh qua cơ chế tiếp xúc gián tiếp. Bề mặt các vật dụng hàng ngày có thể trở thành nơi lưu trú tạm thời của virus, và bàn tay khi vô tình chạm vào các bề mặt này sẽ đóng vai trò như một cầu nối mang mầm bệnh tiếp xúc trực tiếp với các vùng niêm mạc nhạy cảm trên khuôn mặt.

Vệ sinh tay là quá trình loại bỏ các vi sinh vật vãng lai, bụi bẩn và dịch tiết bám trên lớp biểu bì da thông qua lực ma sát cơ học kết hợp tác dụng của chất tẩy rửa hoặc cồn khử khuẩn. Thực hiện rửa tay đúng kỹ thuật và đủ thời gian không chỉ làm sạch bề mặt da mà còn phá hủy lớp màng bảo vệ của virus, làm giảm đáng kể tải lượng mầm bệnh và ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng.

Vai trò của việc vệ sinh tay trong phòng ngừa virus corona

Bàn tay là bộ phận tiếp xúc thường xuyên nhất với môi trường xung quanh, từ tay nắm cửa, nút bấm thang máy đến điện thoại di động và bề mặt công cộng. Khi người mang mầm bệnh ho hoặc hắt hơi, các giọt bắn chứa virus corona có thể đọng lại trên các bề mặt này suốt nhiều giờ. Khi một người chạm tay vào bề mặt có giọt bắn rồi vô tình đưa lên mắt, mũi hoặc miệng, virus sẽ nhanh chóng xâm nhập qua lớp niêm mạc vào đường hô hấp và gây bệnh viêm phổi cấp.

Rửa tay đúng kỹ thuật với xà phòng giúp hòa tan lớp vỏ lipid bao bọc bên ngoài virus corona, làm mất hoạt tính của chúng và cuốn trôi mầm bệnh cùng chất bẩn ra khỏi bề mặt da. Việc làm sạch tay không chỉ bảo vệ trực tiếp người thực hiện mà còn cắt đứt mắt xích lây truyền gián tiếp sang các bề mặt khác trong gia đình và nơi làm việc. Thực hiện vệ sinh tay thường xuyên vì vậy được xem là hàng rào phòng thủ tuyến đầu rất quan trọng đối với các bệnh truyền nhiễm lây qua đường giọt bắn và tiếp xúc.

Quy trình 6 bước rửa tay đúng cách theo chuẩn y tế

Tổ chức Y tế Thế giới và Bộ Y tế đã ban hành quy trình rửa tay thường quy gồm 6 bước rõ ràng để đảm bảo mọi ngóc ngách của bàn tay đều được làm sạch. Bước đầu tiên là làm ướt tay dưới vòi nước sạch, lấy một lượng xà phòng vừa đủ rồi xoa hai lòng bàn tay vào nhau để tạo bọt mịn. Bước thứ hai, chà lòng bàn tay này lên mu và kẽ ngoài các ngón tay của bàn tay kia rồi đổi bên. Bước thứ ba, miết hai lòng bàn tay vào nhau, đan các ngón tay và miết mạnh các kẽ ngón tay từ trong ra ngoài.

Bước thứ tư, chà mặt ngoài các ngón tay của bàn tay này vào lòng bàn tay kia sao cho các ngón tay khum lại ăn khớp với nhau. Bước thứ năm, dùng lòng bàn tay này xoay tròn ngón tay cái của bàn tay kia và đổi chiều ngược lại cho ngón cái còn lại. Bước thứ sáu, chụm các đầu ngón tay của bàn tay này rồi xoay tròn vào lòng bàn tay kia để làm sạch đầu móng tay, sau đó xả sạch xà phòng dưới vòi nước chảy từ cổ tay xuống đầu ngón tay và lau khô bằng khăn sạch. Toàn bộ thao tác chà rửa xà phòng cần duy trì tối thiểu 20 đến 30 giây để đạt hiệu quả khử khuẩn tối ưu.

Những thời điểm quan trọng cần rửa tay trong ngày

Vệ sinh tay cần được thực hiện đúng thời điểm thay vì chỉ làm theo thói quen ngẫu nhiên trong ngày. Các mốc thời gian bắt buộc phải rửa tay bao gồm sau khi ho, hắt hơi, sổ mũi hoặc xì mũi; sau khi tháo bỏ khẩu trang y tế; và trước khi ăn uống hoặc chế biến thực phẩm. Bên cạnh đó, bạn cần rửa tay ngay sau khi đi vệ sinh, sau khi dọn dẹp rác thải hoặc chăm sóc thú nuôi trong nhà.

Trong bối cảnh dịch bệnh đường hô hấp lây lan, việc làm sạch tay ngay sau khi trở về từ nơi công cộng, sau khi đi phương tiện công cộng hoặc sau khi tiếp xúc với các bề mặt dùng chung là vô cùng cấp thiết. Nếu đang chăm sóc người có triệu chứng sốt, ho, khó thở hoặc nghi ngờ nhiễm virus, bạn cần sát khuẩn tay cả trước và sau khi tiếp xúc với người bệnh hoặc đồ dùng cá nhân của họ. Xác định đúng các mốc tiếp xúc nguy cơ cao sẽ giúp ngăn chặn mầm bệnh bám dính lâu trên da.

Cách sử dụng dung dịch sát khuẩn tay nhanh đúng chuẩn

Dung dịch sát khuẩn tay nhanh chứa cồn là giải pháp thay thế thuận tiện khi bạn di chuyển ngoài đường hoặc ở những nơi không có sẵn nước sạch và xà phòng. Để đạt hiệu quả bất hoạt virus corona, sản phẩm sát khuẩn tay cần có nồng độ cồn ethanol hoặc isopropanol đạt từ 60 phần trăm đến 80 phần trăm. Khi sử dụng, bạn lấy khoảng 3 đến 5 mililít dung dịch ra lòng bàn tay rồi thực hiện đầy đủ các bước chà xát tương tự quy trình rửa tay thông thường cho đến khi cồn bay hơi hoàn toàn và tay khô ráo, không nên lau lại bằng khăn ngay lập tức.

Tuy nhiên, cồn sát khuẩn nhanh không thể loại bỏ được các chất bẩn hữu cơ bám dính rõ rệt, dầu mỡ hay một số loại hóa chất độc hại. Do đó, nếu bàn tay nhìn thấy rõ vết bẩn hoặc vừa dính dịch tiết đường hô hấp, bạn bắt buộc phải rửa tay dưới vòi nước chảy với xà phòng. Việc lựa chọn phương thức làm sạch linh hoạt tùy theo điều kiện thực tế sẽ giúp tối ưu hóa khả năng bảo vệ mà không làm gián đoạn các sinh hoạt hàng ngày.

Lưu ý an toàn

Rửa tay là biện pháp hỗ trợ phòng ngừa lây nhiễm, không có tác dụng thay thế các biện pháp điều trị y tế chuyên khoa khi đã mắc bệnh. Tránh lạm dụng chà xát quá mạnh gây tổn thương, nứt nẻ da tay vì vết thương hở có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Nếu xuất hiện các triệu chứng hô hấp như sốt cao, ho khan kéo dài hoặc khó thở, bạn cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và hướng dẫn xử trí kịp thời, không tự ý mua thuốc điều trị tại nhà.

Tóm tắt

Vệ sinh tay đúng quy trình là biện pháp đơn giản, tiết kiệm nhưng mang lại hiệu quả cao trong việc bảo vệ đường hô hấp trước virus gây bệnh. Duy trì thói quen rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tại các thời điểm thiết yếu sẽ giảm thiểu đáng kể nguy cơ lây lan mầm bệnh cho bản thân, gia đình và toàn xã hội.