Hướng dẫn cách sử dụng cốc nguyệt san đúng chuẩn và những lưu ý quan trọng
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Cốc nguyệt san đang trở thành giải pháp chăm sóc ngày đèn đỏ được nhiều phụ nữ hiện đại lựa chọn nhờ tính kinh tế, thân thiện với môi trường và cảm giác thông thoáng vượt trội so với băng vệ sinh truyền thống. Thiết bị dạng phễu nhỏ này được làm từ silicone y tế hoặc cao su nhiệt dẻo, có chức năng hứng trọn dịch kinh bên trong âm đạo thay vì thấm hút, giúp cân bằng độ ẩm tự nhiên của vùng kín.
Tuy mang lại nhiều tiện ích, không ít chị em gặp bỡ ngỡ hoặc lo lắng trong những lần đầu sử dụng vì sợ đau, sợ rò rỉ hay không biết cách lấy ra. Việc nắm vững cách sử dụng cốc nguyệt san đúng kỹ thuật từ khâu vệ sinh, thao tác gập cốc, đặt vào và tháo ra sẽ giúp bạn tự tin làm chủ chu kỳ kinh nguyệt an toàn và thoải mái.
Cách sử dụng cốc nguyệt san là gì?
Cốc nguyệt san là một sản phẩm vệ sinh phụ nữ hình chiếc chuông hoặc phễu mềm dẻo, được thiết kế để đặt vào phần dưới của ống âm đạo nhằm thu thập máu kinh trong những ngày hành kinh. Khác với băng vệ sinh hay tampon hoạt động theo cơ chế thấm hút chất dịch lẫn dịch tiết tự nhiên, cốc nguyệt san hoạt động bằng cơ chế hứng dịch trực tiếp. Nhờ đó, sản phẩm không làm khô rát niêm mạc âm đạo và giữ nguyên độ pH sinh lý cân bằng của hệ vi sinh vật vùng kín. Chất liệu cấu thành cốc nguyệt san thường là silicone y tế cao cấp, đạt độ an toàn sinh học cao, không gây kích ứng mô mềm và có thể tái sử dụng trong nhiều năm nếu được bảo dưỡng đúng cách. Việc hiểu rõ cấu tạo, nguyên lý hoạt động và kích cỡ cốc phù hợp là nền tảng quan trọng giúp phụ nữ sử dụng cốc nguyệt san đạt hiệu quả bảo vệ cao nhất.
Chuẩn bị và tiệt trùng cốc nguyệt san đúng cách
Trước khi bắt đầu chu kỳ kinh nguyệt, việc tiệt trùng cốc nguyệt san là bước bắt buộc để loại bỏ vi khuẩn và nấm men tích tụ. Bạn có thể đun sôi cốc trong nước sạch từ 5 đến 7 phút hoặc dùng viên tiệt trùng chuyên dụng theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Lưu ý không để thân cốc chạm đáy nồi kim loại nóng để tránh làm biến dạng chất liệu silicone y tế. Sau khi tiệt trùng, hãy để cốc nguội hoàn toàn tự nhiên trên khăn sạch. Trước mỗi thao tác đưa cốc vào vùng kín, bạn cần rửa sạch bàn tay bằng xà phòng diệt khuẩn và lau khô để ngăn vi khuẩn xâm nhập vào đường âm đạo.
Kỹ thuật gập và đưa cốc nguyệt san vào âm đạo
Tư thế thoải mái là yếu tố quan trọng giúp các cơ sàn chậu thả lỏng, giúp thao tác đưa cốc vào cơ thể diễn ra êm ái. Bạn có thể chọn tư thế ngồi xổm nhẹ, ngồi trên bồn cầu hoặc đứng gác một chân lên mép ghế. Có nhiều cách gập cốc phổ biến như gập hình chữ C, gập miệng cốc xuống đáy hình chữ V hoặc gập số 7. Khi cốc đã được gập gọn và giữ chặt bằng ngón tay, bạn nhẹ nhàng đẩy cốc chếch một góc 45 độ hướng về phía xương cùng, không đẩy thẳng đứng lên trên. Đẩy nhẹ nhàng cho đến khi toàn bộ thân cốc nằm gọn bên trong âm đạo.
Kiểm tra độ bung mở và khả năng bám khít của cốc
Khi cốc đã nằm bên trong, hãy buông tay để cốc tự bung mở hoàn toàn. Để kiểm tra mép cốc đã mở khít hay chưa, bạn dùng một ngón tay xoay quanh đáy cốc; nếu đáy cốc tròn đều và không còn nếp gấp lõm thì cốc đã bung tốt. Bạn cũng có thể cầm nhẹ phần cuống cốc xoay nhẹ nửa vòng hoặc kéo nhẹ xuống dưới. Nếu cảm nhận được lực cản nhẹ do giác hút chân không tạo ra, nghĩa là cốc đã bám chắc vào thành âm đạo và sẵn sàng ngăn tràn dịch kinh hiệu quả. Nếu cốc còn móp, bạn chỉ cần xoay nhẹ cuống cốc để không khí lọt vào giúp cốc bung đều.
Cách tháo cốc nguyệt san và vệ sinh an toàn
Khi muốn tháo cốc để làm sạch, bạn tuyệt đối không nên nắm cuống cốc giật mạnh ra ngoài vì giác hút chân không có thể gây tổn thương niêm mạc âm đạo. Thay vào đó, hãy ngồi ở tư thế thoải mái, hít thở sâu và rặn nhẹ như khi đi vệ sinh để đẩy đáy cốc xuống gần cửa mình. Dùng ngón cái và ngón trỏ bóp nhẹ vào phần đáy cốc nhằm ngắt hoàn toàn lực hút chân không, sau đó nhẹ nhàng kéo cốc dịch chuyển theo hình zíc zắc từ từ ra ngoài. Đổ dịch kinh vào bồn cầu, rửa sạch cốc dưới vòi nước sạch bằng dung dịch vệ sinh dịu nhẹ rồi đặt lại vào cơ thể.
Bảo quản cốc nguyệt san sau khi hết chu kỳ kinh
Khi chu kỳ kinh nguyệt kết thúc, cốc nguyệt san cần được vệ sinh kỹ lưỡng trước khi cất giữ cho kỳ tiếp theo. Bạn hãy rửa sạch cặn dịch ở các lỗ thông khí nhỏ quanh miệng cốc, sau đó tiến hành đun sôi tiệt trùng lại trong nước sôi khoảng 5 phút. Để cốc khô ráo hoàn toàn ở nơi thoáng khí, tránh ánh nắng mặt trời trực tiếp. Bảo quản cốc trong túi vải cotton thoáng khí đi kèm của sản phẩm, không đựng trong hộp kín hoặc túi nilon kín khí vì độ ẩm có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm mốc phát triển.
Lưu ý an toàn
Người dùng cần chọn đúng kích thước cốc phù hợp với tình trạng sinh nở và chiều cao cổ tử cung. Tuyệt đối không dùng xà phòng tẩy rửa mạnh, cồn hay nước hoa để rửa cốc nguyệt san vì có thể làm hỏng chất liệu và gây viêm âm đạo. Phụ nữ chưa từng quan hệ tình dục hoặc người vừa sinh con, vừa phẫu thuật phụ khoa cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi dùng. Nếu xuất hiện triệu chứng sốt cao, chóng mặt, nổi ban hoặc đau buốt vùng kín, cần lấy cốc ra ngay và đến cơ sở y tế gần nhất.
Tóm tắt
Cốc nguyệt san là sản phẩm chăm sóc kinh nguyệt an toàn và tiện lợi khi được thực hiện đúng quy trình vệ sinh. Người dùng hãy kiên nhẫn làm quen trong những kỳ đầu và lựa chọn kích cỡ phù hợp. Nếu gặp bất kỳ dấu hiệu ngứa rát, đau rát vùng kín hoặc tiết dịch bất thường, bạn nên tạm ngưng và thăm khám bác sĩ phụ khoa.
Nguồn tham khảo
- JMIR Publications Inc.: A Single-arm, Crossover Allocation, Open-label Clinical Trial to Assess the Convenience of Use and Safety of a Menstrual Cup in the Hygiene Management of Menstrual Blood (Preprint)
- Local Environment: Use of menstrual cup and awareness of environmental effects of menstrual hygiene products
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Nên để cốc nguyệt san trong cơ thể tối đa bao lâu một lần?
Thời gian thay cốc phụ thuộc vào lượng kinh nguyệt của mỗi người, nhưng không nên để cốc liên tục quá 10 đến 12 tiếng. Việc tháo và rửa sạch định kỳ trong ngày giúp phòng ngừa vi khuẩn phát triển và hạn chế rò rỉ.
Có thể đeo cốc nguyệt san khi đi bơi hoặc ngủ qua đêm không?
Người dùng hoàn toàn có thể mang cốc nguyệt san khi đi ngủ, tập luyện thể thao hoặc bơi lội. Khi cốc đã bung mở kín khít và tạo lực hút nhẹ ở thành âm đạo, dịch kinh sẽ không bị tràn ra ngoài môi trường nước.
Đeo cốc nguyệt san có gây đau hoặc cảm giác cộm vướng không?
Trong vài lần đầu sử dụng, bạn có thể cảm thấy hơi cộm do chưa quen cơ địa hoặc đặt chưa đúng độ sâu. Khi cốc nằm đúng vị trí và mở hoàn toàn, bạn gần như không có cảm giác vướng víu hay khó chịu khi vận động.
Cốc nguyệt san có thể bị lọt sâu vào bên trong cơ thể không?
Cốc nguyệt san không thể bị lọt vào tử cung vì cổ tử cung có khe hẹp chỉ cho máu kinh thoát ra. Nếu cảm thấy cốc bị đẩy lên cao, bạn chỉ cần thả lỏng cơ sàn chậu và rặn nhẹ để kéo đáy cốc xuống thấp.
Người đang đặt vòng tránh thai có dùng được cốc nguyệt san không?
Phụ nữ đang đặt vòng tránh thai vẫn có thể sử dụng cốc nguyệt san, tuy nhiên cần thao tác nhẹ nhàng và ngắt giác hút cẩn thận khi rút ra để tránh làm xô lệch dây vòng hoặc thay đổi vị trí thiết bị.
