Hướng dẫn cách bảo quản trứng an toàn và giữ trọn dinh dưỡng
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Bảo quản trứng đúng cách là nguyên tắc quan trọng trong vệ sinh an toàn thực phẩm nhằm duy trì giá trị sinh học của protein và ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn Salmonella. Trứng là thực phẩm giàu choline, vitamin và khoáng chất, nhưng lớp vỏ có cấu trúc xốp với hàng ngàn lỗ khí li ti nên rất dễ bị biến chất nếu môi trường bảo quản không đạt chuẩn.
Nhiều gia đình thường có thói quen rửa sạch trứng bằng nước trước khi cất hoặc để trứng ở cánh cửa tủ lạnh mà không biết rằng những việc này có thể đẩy nhanh tốc độ hỏng. Nắm vững kỹ thuật lựa chọn nhiệt độ, vị trí lưu trữ và cách xử lý bề mặt vỏ sẽ giúp thực phẩm luôn tươi ngon và an toàn cho sức khỏe.
Cách bảo quản trứng là gì?
Trứng là nguồn cung cấp chất đạm chất lượng cao cùng nhiều vi chất thiết yếu như vitamin A, vitamin D, vitamin B12, sắt và kẽm. Vỏ trứng được cấu tạo chủ yếu từ canxi cacbonat, trên bề mặt có từ bảy nghìn đến mười bảy nghìn lỗ khí siêu nhỏ giúp phôi hô hấp.
Bên ngoài cùng của vỏ trứng tự nhiên tồn tại một lớp màng biểu bì mỏng gọi là cutin. Lớp màng này đóng vai trò như một rào cản sinh học giúp ngăn bụi bẩn, hơi ẩm và vi sinh vật xâm nhập vào lòng trắng và lòng đỏ.
Khi điều kiện bảo quản không phù hợp, chẳng hạn như nhiệt độ quá cao, độ ẩm lớn hoặc lớp màng cutin bị phá vỡ, vi khuẩn Salmonella enteritidis có thể thâm nhập qua các lỗ khí khổng. Sự xâm nhập này làm phân hủy protein, gây biến đổi màu sắc, sinh mùi hôi thối và biến quả trứng thành nguồn lây nhiễm các bệnh lý truyền nhiễm đường tiêu hóa cấp tính. Do đó, việc hiểu rõ đặc tính cấu tạo của trứng là cơ sở then chốt để áp dụng các phương pháp bảo quản phù hợp.
Phương pháp bảo quản trứng trong tủ lạnh đúng chuẩn y tế
Ngăn mát tủ lạnh là môi trường lý tưởng nhất để bảo quản trứng gà và trứng vịt trong điều kiện gia đình. Nhiệt độ bảo quản nên duy trì ổn định dưới bốn độ C nhằm ức chế sự sinh sôi của vi khuẩn Salmonella enteritidis.
Khi xếp trứng vào tủ lạnh, nên giữ nguyên trứng trong hộp giấy hoặc khay chuyên dụng có nắp đậy, sau đó đặt ở các ngăn bên trong thay vì khay cánh cửa tủ. Vị trí cánh cửa thường xuyên bị dao động nhiệt mỗi khi mở tủ, dễ làm đọng sương trên bề mặt vỏ trứng và tạo điều kiện cho vi sinh vật xâm nhập.
Hộp đậy kín cũng giúp hạn chế việc trứng hấp thụ các mùi nồng từ những thực phẩm tươi sống khác như thịt, cá hoặc hành tỏi. Trứng được lưu trữ đúng quy chuẩn trong ngăn mát có thể sử dụng an toàn từ ba đến năm tuần kể từ ngày đóng gói.
Cách bảo quản trứng ở nhiệt độ phòng khi không có tủ lạnh
Nếu không có điều kiện bảo quản lạnh hoặc chỉ sử dụng trong thời gian ngắn từ một đến hai tuần, trứng có thể được để ở nhiệt độ phòng thoáng mát. Cần chọn nơi khô ráo, tránh ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp và tránh xa các nguồn nhiệt như bếp nấu hay lò vi sóng.
Khi bảo quản ở nhiệt độ thường, tuyệt đối không để trứng tại những khu vực ẩm thấp vì độ ẩm cao kích thích nấm mốc phát triển trên vỏ. Người tiêu dùng nên xếp trứng vào rổ thoáng khí, lót một lớp trấu sạch hoặc giấy báo khô ở đáy để hút ẩm.
Cần lưu ý rằng một ngày bảo quản ở nhiệt độ phòng mùa hè có thể làm giảm độ tươi của trứng tương đương với một tuần lưu trữ trong ngăn mát tủ lạnh. Vì vậy, gia đình chỉ nên mua lượng trứng vừa đủ dùng trong vài ngày nếu không có thiết bị bảo quản lạnh.
Kỹ thuật đặt trứng và xử lý bề mặt vỏ trước khi cất
Cách đặt trứng vào khay có ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc bên trong của quả trứng. Nguyên tắc chuẩn là luôn đặt phần đầu to quay lên trên và đầu nhọn hướng xuống dưới.
Ở phần đầu to của quả trứng có một khoang chứa khí tự nhiên. Khi đầu to hướng lên trên, túi khí này sẽ nằm ổn định ở đỉnh, giúp lòng đỏ ở trạng thái lơ lửng ở giữa và không bị áp sát vào màng vỏ. Điều này hạn chế tối đa nguy cơ lòng đỏ bị dính vào vỏ hoặc bị vi khuẩn từ bên ngoài xâm lấn.
Bên cạnh đó, trước khi cất trứng, chỉ nên dùng khăn bông khô hoặc khăn giấy mềm lau nhẹ bụi bẩn bám ngoài vỏ. Không được rửa bằng nước lã vì thao tác này sẽ làm mất lớp màng cutin tự nhiên có chức năng kháng khuẩn bảo vệ quả trứng.
Cách kiểm tra độ tươi và nhận biết trứng đã hỏng
Nhận biết độ tươi của trứng trước khi chế biến là bước quan trọng giúp phòng ngừa ngộ độc thực phẩm. Phương pháp thử độ tươi đơn giản nhất là thả trứng vào một cốc nước sâu.
Trứng mới và tươi sẽ chìm hoàn toàn xuống đáy cốc và nằm ngang do túi khí còn rất nhỏ. Trứng đã để một thời gian sẽ đứng thẳng với đầu to hướng lên vì túi khí đã mở rộng. Nếu quả trứng nổi bồng bềnh lên mặt nước, điều đó cho thấy không khí và vi khuẩn đã tích tụ nhiều, trứng đã cũ hoặc hỏng và không nên sử dụng.
Khi đập trứng ra bát, trứng tươi sẽ có lòng đỏ tròn đều, nhô cao và lòng trắng đặc bao quanh. Nếu lòng đỏ vỡ nát, lòng trắng loãng chảy như nước hoặc có mùi lạ, cần loại bỏ ngay lập tức để đảm bảo an toàn cho sức khỏe đường tiêu hóa.
Lưu ý an toàn
Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch tuyệt đối không sử dụng trứng sống hoặc trứng lòng đào chưa chín kỹ. Không sử dụng trứng có vết nứt vỏ kéo dài hoặc có mùi lạ. Sau khi chạm vào vỏ trứng tươi, cần rửa tay bằng xà phòng để tránh lây nhiễm chéo vi khuẩn sang các thực phẩm khác.
Tóm tắt
Bảo quản trứng đúng cách là biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao trong việc giữ gìn giá trị dinh dưỡng và ngăn ngừa ngộ độc thực phẩm. Việc duy trì nhiệt độ bảo quản ổn định, tránh rửa trứng trước khi cất và tuân thủ nguyên tắc sử dụng trước hạn sẽ giúp bữa ăn gia đình luôn an toàn, trọn vẹn dưỡng chất.
Nguồn tham khảo
- Food Research International: Effect of nisin, EDTA, and abuse temperature on the growth of Salmonella Typhimurium in liquid whole egg during refrigerated storage
- Journal of Food Protection: Effect of Storage Temperature on the Survival of New Zealand Egg-Associated Salmonella Isolates in and on Eggs
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Có nên rửa sạch trứng bằng nước trước khi bảo quản không?
Không nên rửa trứng trước khi cất vì nước sẽ cuốn trôi lớp màng biểu bì tự nhiên, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm mốc dễ dàng xâm nhập qua các lỗ khí khổng trên vỏ vào lòng trắng và lòng đỏ.
Tại sao không nên đặt trứng ở khay cánh cửa tủ lạnh?
Nhiệt độ ở cánh cửa tủ lạnh thường xuyên thay đổi mỗi lần đóng mở, khiến hơi ẩm đọng lại trên vỏ trứng và làm giảm chất lượng nhanh chóng. Vị trí thích hợp nhất là các ngăn bên trong tủ lạnh.
Trứng để trong ngăn mát tủ lạnh có thể bảo quản được bao lâu?
Trứng tươi bảo quản liên tục trong ngăn mát tủ lạnh có thể dùng an toàn trong khoảng ba đến năm tuần. Sau thời gian này, chất lượng protein giảm dần và nguy cơ nhiễm khuẩn sẽ tăng lên.
Khi xếp trứng vào khay nên để đầu to hay đầu nhỏ quay lên?
Nên hướng đầu to lên trên vì buồng khí nằm ở đầu này, giúp lòng đỏ nằm cố định ở vị trí trung tâm, tránh tiếp xúc với màng vỏ và hạn chế sự tấn công của vi sinh vật.
Trứng bị nứt vỏ nhẹ có tiếp tục bảo quản và sử dụng được không?
Không nên ăn trứng đã bị nứt vỏ từ trước vì vi khuẩn từ môi trường bên ngoài có thể đã xâm nhập vào bên trong. Nếu trứng vừa mới nứt khi vận chuyển, cần chế biến chín kỹ ngay trong ngày.
