Ho có đờm có phải mắc COVID-19 không và khi nào cần xét nghiệm

Ho có đờm có phải covid không là gì?

Ho có đờm là phản xạ bảo vệ của hệ thống hô hấp nhằm tống xuất các dị vật, chất nhầy và tế bào viêm tích tụ bên trong khí phế quản ra bên ngoài cơ thể. Chất nhầy này được tiết ra nhiều hơn khi niêm mạc đường thở bị viêm nhiễm bởi các tác nhân vi sinh vật hoặc do kích ứng môi trường.

Mặc dù triệu chứng điển hình của COVID-19 giai đoạn đầu thường được ghi nhận là sốt và ho khan, nhưng các dữ liệu y khoa thực tế cho thấy tỷ lệ bệnh nhân có triệu chứng ho xuất tiết đờm không hề nhỏ. Khi virus nhân lên tại đường hô hấp trên và dưới, tình trạng tăng tiết dịch nhầy xảy ra như một phần của phản ứng viêm miễn dịch. Do các biểu hiện lâm sàng ban đầu của COVID-19 rất giống với các bệnh nhiễm virus đường hô hấp khác, việc chẩn đoán phân biệt cần dựa vào bối cảnh dịch tễ và các xét nghiệm chuyên biệt.

Mối liên hệ giữa tình trạng ho có đờm và bệnh COVID-19

Trong các đợt bùng phát dịch ban đầu, triệu chứng ho khan được ghi nhận là dấu hiệu đường hô hấp đặc trưng hàng đầu của bệnh COVID-19. Tuy nhiên, khi các biến thể mới xuất hiện cùng với tỷ lệ tiêm chủng tăng cao, phổ biểu hiện lâm sàng đã thay đổi đáng kể. Tình trạng ho có đờm hoàn toàn có thể xảy ra ở người nhiễm virus SARS-CoV-2.

Hiện tượng xuất tiết đờm xuất hiện khi virus tấn công vào biểu mô đường thở, kích hoạt phản ứng viêm và khiến niêm mạc tăng cường bài tiết chất nhầy. Ngoài ra, chất tiết từ mũi họng chảy xuống thành sau họng cũng kích thích phản xạ ho bật đờm. Do đó, người bệnh không nên loại trừ nguy cơ mắc COVID-19 chỉ vì triệu chứng xuất hiện là ho có đờm thay vì ho khan.

Các nguyên nhân phổ biến khác gây ho có đờm

Tình trạng ho có đờm là phản ứng tự nhiên của cơ thể trước nhiều tác nhân gây bệnh tại đường hô hấp trên và dưới. Cảm lạnh thông thường và bệnh cúm mùa là hai nguyên nhân rất hay gặp, thường đi kèm nghẹt mũi, hắt hơi và đau họng.

Bên cạnh đó, các bệnh lý viêm phế quản cấp tính, viêm xoang có dịch chảy xuống họng hoặc viêm phổi vi khuẩn cũng gây tích tụ lượng lớn chất nhầy ở đường thở. Với những người có tiền sử viêm phế quản mạn tính, hen phế quản hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, các đợt nhiễm trùng hô hấp cấp rất dễ kích hoạt các đợt ho có đờm tăng tiết rõ rệt. Vì triệu chứng lâm sàng giữa các bệnh này rất giống nhau, việc tự chẩn đoán bằng cảm tính thường không chuẩn xác.

Phương pháp xác định nguyên nhân gây ho có đờm chính xác

Vì triệu chứng lâm sàng của COVID-19 và các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp khác có sự trùng lặp rất lớn, việc quan sát triệu chứng đơn thuần không thể đưa ra kết luận khẳng định. Xét nghiệm là giải pháp duy nhất giúp xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh.

Người bệnh nên thực hiện xét nghiệm test nhanh kháng nguyên SARS-CoV-2 tại nhà ngay khi xuất hiện triệu chứng hoặc sau thời gian ủ bệnh nghi ngờ. Nếu kết quả test nhanh âm tính nhưng các biểu hiện vẫn kéo dài hoặc nghi ngờ cao, người bệnh có thể lặp lại xét nghiệm sau 24 đến 48 giờ hoặc đến cơ sở y tế để được thực hiện xét nghiệm RT-PCR có độ nhạy cao hơn. Việc xác định sớm giúp người bệnh có kế hoạch cách ly phù hợp, giảm nguy cơ lây truyền cho người xung quanh.

Các biện pháp hỗ trợ chăm sóc đường hô hấp tại nhà

Khi gặp tình trạng ho có đờm nghi ngờ mắc bệnh đường hô hấp, người bệnh nên chủ động nghỉ ngơi tại không gian thoáng khí và giữ ấm cơ thể. Uống nhiều nước ấm mỗi ngày giúp làm loãng dịch nhầy trong phế quản, từ đó giúp cơ thể tống xuất chất tiết ra ngoài dễ dàng hơn.

Súc họng bằng nước muối sinh lý hàng ngày giúp làm sạch niêm mạc vùng hầu họng và giảm cảm giác khó chịu. Người bệnh cần tránh xa khói thuốc lá, bụi bẩn và không khí khô lạnh vì những yếu tố này gây kích ứng đường thở nghiêm trọng hơn. Quan trọng nhất, người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc kháng sinh hay thuốc giảm ho mạnh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ, bởi kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt virus và việc ức chế phản xạ ho không đúng cách có thể làm ứ đọng dịch đờm trong phổi.

Lưu ý an toàn

Các thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị y khoa. Người bệnh không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng virus hoặc thuốc ức chế cơn ho khi chưa được bác sĩ thăm khám. Cần đến ngay cơ sở y tế nếu có dấu hiệu khó thở, tức ngực, tím tái đầu chi hoặc chỉ số oxy trong máu giảm.

Tóm tắt

Ho có đờm là phản xạ tống xuất chất tiết của đường thở và có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý hô hấp khác nhau, bao gồm cả COVID-19. Người bệnh nên chủ động test nhanh khi có yếu tố nghi ngờ, theo dõi sát các diễn biến sức khỏe và đi khám sớm khi triệu chứng kéo dài hoặc nặng dần để được xử trí y tế kịp thời.