Hít thở sâu bị đau nhói ngực có thể là dấu hiệu của bệnh gì

Hít thở sâu bị đau nhói ngực là gì?

Triệu chứng đau nhói ngực khi hít thở sâu, trong y khoa thường được xếp vào nhóm đau ngực kiểu màng phổi, mang đặc trưng là cảm giác nhói buốt, chói gắt như dao đâm hoặc tức nghẹn tăng lên rõ rệt theo từng chu kỳ hô hấp, ho hoặc hắt hơi. Về mặt giải phẫu, khoang ngực được cấu thành bởi khung xương sườn, hệ thống cơ liên sườn, màng phổi lá thành và màng ngoài tim, nơi tập trung mạng lưới thụ cảm thần kinh cảm giác rất nhạy cảm.

Khi chúng ta hít vào một hơi thật sâu, thể tích lồng ngực mở rộng, hai lá màng phổi trượt lên nhau và các khối cơ căng ra. Nếu có hiện tượng viêm nhiễm, tích tụ dịch khí bất thường hoặc căng cơ tại các khu vực này, các đầu mút thần kinh sẽ bị kích thích mạnh mẽ và gửi tín hiệu đau cấp tính về não. Mức độ đe dọa sức khỏe của triệu chứng này biến thiên rất lớn tùy theo nguyên nhân thực thể, đòi hỏi sự thăm khám kỹ lưỡng từ bác sĩ chuyên khoa.

Nhóm bệnh lý màng phổi và đường hô hấp dưới

Tình trạng đau nhói khi hít thở sâu thường liên quan mật thiết đến các bệnh lý về phổi và màng phổi. Viêm màng phổi là nguyên nhân điển hình nhất, xảy ra khi lớp màng bao quanh phổi bị tổn thương do nhiễm virus, vi khuẩn hoặc phản ứng tự miễn, khiến hai lá màng phổi mất đi độ trơn láng và cọ xát trực tiếp vào nhau theo mỗi nhịp hít thở. Cùng với đó, bệnh viêm phổi thùy khi tiến triển lan sát ra vùng ngoại vi cũng kích hoạt các cơn đau buốt kèm theo ho đờm và sốt cao.

Một nguyên nhân hô hấp cấp tính đặc biệt nguy hiểm là tràn khí màng phổi tự phát, xuất hiện khi các bóng khí phế nang bị vỡ khiến không khí tràn vào khoang màng phổi làm xẹp nhu mô phổi. Người bệnh sẽ cảm nhận cơn đau nhói ngực đột ngột một bên đi kèm khó thở tăng nhanh. Ngoài ra, thuyên tắc động mạch phổi do cục máu đông di chuyển từ tĩnh mạch sâu cũng khởi phát bằng triệu chứng đau ngực kiểu màng phổi dữ dội, tím tái môi và suy hô hấp cấp, đòi hỏi can thiệp y tế khẩn cấp.

Bệnh lý cơ xương khớp và thần kinh thành ngực

Không phải mọi cơn đau nhói khi hít thở sâu đều xuất phát từ các tạng sâu bên trong lồng ngực. Viêm sụn sườn là một tình trạng tổn thương cơ học thường gặp, xảy ra khi các khớp sụn kết nối giữa xương ức và xương sườn bị sưng viêm. Điểm đặc trưng của viêm sụn sườn là cơn đau tăng lên rõ rệt khi dùng tay ấn trực tiếp vào vị trí khớp tổn thương, khi vặn người, ho hoặc hít sâu.

Bên cạnh đó, việc vận động thể thao quá mức, mang vác vật nặng hoặc ho dai dẳng có thể dẫn đến căng cơ liên sườn, gây cảm giác đau nhói như kim châm mỗi khi khung xương sườn giãn nở. Tổn thương dây thần kinh liên sườn hoặc giai đoạn sớm của bệnh zona thần kinh trước khi phát ban cũng tạo ra những cơn đau nhói dọc theo khung sườn. Mặc dù các nguyên nhân tại thành ngực thường lành tính hơn, việc chẩn đoán phân biệt để loại trừ tổn thương phổi và tim mạch vẫn luôn là điều cần thiết.

Tác động từ bệnh lý tim mạch và màng ngoài tim

Một số bất thường tại hệ tim mạch cũng có thể gây ra triệu chứng đau nhói khi hít thở sâu, tiêu biểu là bệnh viêm màng ngoài tim. Lớp bao xơ kép bảo vệ tim khi bị viêm sẽ ma sát mạnh với nhau theo từng nhịp đập và sự di động của cơ hoành khi thở sâu, tạo nên cơn đau chói buốt. Cơn đau do viêm màng ngoài tim có đặc tính giảm nhẹ khi người bệnh ngồi thẳng hoặc nghiêng người về phía trước và đau nặng hơn khi nằm ngửa.

Mặc dù cơn đau thắt ngực do bệnh mạch vành hoặc nhồi máu cơ tim thường có tính chất đè nén, thắt chặt sau xương ức, một số trường hợp không điển hình vẫn có thể kèm theo cảm giác nhói buốt tăng nhẹ khi gắng sức hô hấp. Do đó, những người có yếu tố nguy cơ tim mạch như cao huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc đái tháo đường khi gặp triệu chứng này không được chủ quan mà cần được theo dõi điện tâm đồ sớm.

Dấu hiệu nguy hiểm cần đến cơ sở y tế ngay lập tức

Người bệnh cần chú ý theo dõi các biểu hiện đi kèm để kịp thời đến phòng cấp cứu của các bệnh viện uy tín. Những dấu hiệu nguy hiểm cần can thiệp y tế tức thì bao gồm cơn đau ngực khởi phát đột ngột dữ dội, đau lan lên vùng cổ, xương hàm, bả vai hoặc chạy dọc xuống cánh tay trái. Kèm theo đó là tình trạng khó thở cấp tính, thở gấp, cảm giác hụt hơi và môi móng tay nhợt nhạt hoặc tím tái.

Bên cạnh đó, nếu cơn đau ngực đi kèm triệu chứng ho ra máu, vã mồ hôi lạnh, chóng mặt, tụt huyết áp hoặc ngất xỉu, việc gọi xe cấp cứu là yêu cầu sống còn. Ngay cả khi cơn đau ở mức độ nhẹ nhưng kéo dài dai dẳng nhiều ngày, sốt cao liên tục hoặc không thuyên giảm khi nghỉ ngơi, người bệnh cũng cần sớm đến cơ sở y tế để được chụp chiếu và làm các xét nghiệm cần thiết.

Lưu ý an toàn

Nội dung trong bài viết cung cấp kiến thức giáo dục y tế phổ quát, không thay thế cho kết luận chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh hoặc áp dụng các mẹo dân gian khi chưa rõ nguyên nhân, vì có thể che lấp các dấu hiệu cấp cứu nguy hiểm. Khi nhận thấy cơn đau ngực bất thường, việc đến cơ sở y tế để kiểm tra là quyết định an toàn nhất.

Tóm tắt

Hiện tượng hít thở sâu bị đau nhói ngực là tín hiệu cảnh báo từ cơ thể về nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau, từ tình trạng căng cơ thành ngực lành tính cho đến các biến cố tim phổi cấp tính. Việc lắng nghe các thay đổi của cơ thể, nhận diện sớm những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm và chủ động thăm khám y tế là giải pháp thiết thực nhất để bảo vệ sức khỏe và tính mạng của bản thân.