F0 khỏi bệnh và thắc mắc hậu COVID-19 có lây không?

Hậu covid có lây không là gì?

Hội chứng hậu COVID-19 là thuật ngữ dùng để chỉ một loạt các vấn đề sức khỏe thể chất và tinh thần tiếp diễn nhiều tuần hoặc nhiều tháng sau giai đoạn nhiễm bệnh ban đầu. Phần lớn người mắc COVID-19 hồi phục hoàn toàn sau vài tuần, nhưng có một tỷ lệ nhất định tiếp tục gặp phải các triệu chứng mệt mỏi kéo dài, đau đầu, khó thở, tức ngực, đau khớp hoặc suy giảm trí nhớ dù xét nghiệm không còn tìm thấy virus hoạt động.

Tình trạng này xuất hiện do phản ứng miễn dịch kéo dài, hiện tượng viêm vi mạch hoặc tổn thương mô cơ quan cần thời gian sửa chữa sau đợt tấn công của virus SARS-CoV-2. Vì không còn sự hiện diện của virus sống nhân bản trong dịch tiết hô hấp, hội chứng này không có tính truyền nhiễm. Việc hiểu rõ bản chất này giúp người bệnh giảm bớt gánh nặng tâm lý, an tâm hòa nhập cuộc sống gia đình và tập trung vào các biện pháp phục hồi chức năng phù hợp.

Bản chất của hội chứng hậu COVID-19 và khả năng lây nhiễm

Hội chứng hậu COVID-19 đề cập đến tình trạng các triệu chứng kéo dài từ 4 tuần trở lên hoặc xuất hiện mới sau khi người bệnh đã trải qua giai đoạn nhiễm SARS-CoV-2 cấp tính. Nhiều người lo ngại rằng các biểu hiện như ho kéo dài, hụt hơi, tức ngực hay đau đầu là dấu hiệu virus vẫn còn hoạt động và có thể phát tán ra môi trường xung quanh.

Theo các cơ quan y tế, giai đoạn lây nhiễm mạnh nhất của bệnh xảy ra trong những ngày đầu khởi phát và thường giảm dần sau 7 đến 10 ngày đối với các ca bệnh nhẹ đến trung bình. Khi người bệnh đã qua giai đoạn cấp tính, có kết quả xét nghiệm âm tính hoặc nồng độ virus đã giảm xuống mức không còn khả năng nhân lên, cơ thể không còn bài xuất virus có khả năng lây nhiễm. Do đó, hội chứng hậu COVID-19 bản chất là hậu quả của phản ứng miễn dịch, tổn thương vi mạch hoặc quá trình phục hồi mô chưa hoàn tất, hoàn toàn không phải là một đợt nhiễm trùng đang hoạt động và không có nguy cơ lây truyền cho người tiếp xúc gần.

Phân biệt triệu chứng sau hồi phục với giai đoạn nhiễm trùng cấp

Sở dĩ nhiều người nhầm lẫn hậu COVID-19 với việc đang mang mầm bệnh lây nhiễm là do một số biểu hiện rất giống giai đoạn cấp tính. Các triệu chứng phổ biến bao gồm ho khan hoặc ho có đờm nhẹ kéo dài, khó thở khi gắng sức, mệt mỏi mạn tính, đau mỏi cơ khớp, rối loạn giấc ngủ và giảm khả năng tập trung hay còn gọi là sương mù não.

Trong giai đoạn nhiễm trùng cấp, các triệu chứng này đi kèm với sự nhân lên mạnh mẽ của virus SARS-CoV-2 trong niêm mạc đường hô hấp trên và dưới, làm tăng nguy cơ phát tán qua các giọt bắn khi nói chuyện, ho hoặc hắt hơi. Ngược lại, ở giai đoạn sau khỏi bệnh, tình trạng ho dai dẳng xuất phát từ sự tăng nhạy cảm của thụ thể phế quản hoặc tổn thương biểu mô hô hấp đang trong quá trình tái tạo. Sự hiện diện của các triệu chứng này không đồng nghĩa với việc cơ thể còn mang tải lượng virus lây nhiễm, mà chỉ phản ánh mức độ đáp ứng hồi phục của từng cá thể sau cơn bão viêm.

Chăm sóc sức khỏe và phòng ngừa tái nhiễm sau khi khỏi bệnh

Mặc dù người mắc hậu COVID-19 không thể lây hội chứng này cho người khác, việc bảo vệ sức khỏe hệ hô hấp và duy trì các biện pháp phòng ngừa nhiễm trùng vẫn đóng vai trò quan trọng. Sau khi trải qua đợt nhiễm virus, hệ miễn dịch và niêm mạc đường thở có thể suy yếu tạm thời, khiến cơ thể dễ nhạy cảm hơn trước các tác nhân gây bệnh khác như vi khuẩn phế cầu, virus cúm mùa hoặc các chủng biến dị mới của SARS-CoV-2.

Để hỗ trợ quá trình hồi phục và hạn chế nguy cơ tái nhiễm, người bệnh nên duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ vi chất, bổ sung nước ấm, tập hít thở sâu để cải thiện dung tích phổi và vận động nhẹ nhàng theo thể trạng. Đồng thời, việc giữ thói quen rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang tại nơi đông người có nguy cơ cao và tiêm phòng nhắc lại theo khuyến cáo chuyên khoa hô hấp sẽ giúp bảo vệ hàng rào miễn dịch vững chắc cho bản thân và gia đình.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe phổ quát, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa trực tiếp. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc kháng virus, kháng sinh hoặc thuốc ức chế miễn dịch khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường về tim mạch hay hô hấp, cần liên hệ cơ sở y tế để được thăm khám.

Tóm tắt

Hội chứng hậu COVID-19 không có khả năng lây truyền sang người xung quanh vì đây là phản ứng phục hồi của cơ thể sau khi đã sạch virus. Người bệnh nên duy trì lối sống lành mạnh, tái khám khi các triệu chứng kéo dài gây ảnh hưởng sức khỏe và không tự ý dùng các loại thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng.