Giời leo vào mắt phải làm gì để bảo vệ thị lực và tránh biến chứng?

Giời leo vào mắt là gì?

Hiện tượng giời leo ở vùng mắt trong y học phần lớn bắt nguồn từ sự tái hoạt động của virus thủy đậu tiềm ẩn trong các hạch thần kinh cảm giác, đặc biệt là nhánh mắt của dây thần kinh số năm. Khi sức đề kháng suy giảm, virus nhân lên và di chuyển dọc theo sợi thần kinh ra ngoài da, gây ra các chùm mụn nước đau rát khu trú ở một bên trán, mi mắt và sống mũi.

Bên cạnh đó, một số trường hợp viêm da tiếp xúc do độc tố của côn trùng quanh hốc mắt cũng bị nhầm lẫn với giời leo. Tuy nhiên, dù xuất phát từ nguyên nhân nào, vùng mắt là khu vực có cấu trúc giải phẫu vô cùng nhạy cảm và mỏng manh. Bất kỳ tổn thương viêm nhiễm nào xảy ra ở vùng này cũng có thể nhanh chóng lan vào nhãn cầu, làm suy giảm thị giác nếu không được kiểm soát đúng quy chuẩn y khoa.

Mức độ nguy hiểm khi giời leo tấn công vùng mắt

Khi tình trạng giời leo, thường là biểu hiện của bệnh zona thần kinh ảnh hưởng đến nhánh mắt của dây thần kinh sinh ba, xuất hiện quanh mi mắt hoặc trán, nguy cơ tổn thương nhãn cầu là rất lớn. Virus có thể tấn công trực tiếp vào kết mạc, màng bồ đào và nghiêm trọng nhất là lớp giác mạc trong suốt của mắt.

Nếu không được can thiệp y khoa kịp thời, người bệnh có nguy cơ đối mặt với viêm kết mạc cấp, viêm giác mạc đốm hoặc viêm loét giác mạc sâu. Những tổn thương này dễ dẫn đến sẹo giác mạc vĩnh viễn, đục giác mạc, tăng nhãn áp thứ phát và suy giảm thị lực nghiêm trọng, thậm chí đe dọa mất thị lực vĩnh viễn. Ngoài ra, độc tố từ các trường hợp viêm da tiếp xúc do côn trùng cũng có thể gây bỏng rát và trợt biểu mô kết giác mạc nếu dịch độc dính vào mắt.

Những việc cần xử trí ngay để bảo vệ nhãn cầu

Ngay khi nhận thấy dấu hiệu châm chích, nổi mụn nước ở trán, cung mày hoặc mi mắt kèm theo cảm giác cộm xốn, việc đầu tiên người bệnh cần làm là đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa mắt hoặc da liễu để được thăm khám. Bác sĩ sẽ sử dụng kính hiển vi sinh học để đánh giá chính xác bề mặt giác mạc có bị virus xâm lấn hay chưa.

Trong thời gian chờ đi khám, người bệnh có thể rửa nhẹ nhàng vùng mắt bằng dung dịch nước muối sinh lý đẳng trương không chứa chất bảo quản để loại bỏ bớt chất tiết. Tránh tuyệt đối việc dùng tay dụi mắt, không chà xát khăn mặt mạnh lên vùng da có mụn nước để ngăn chặn nguy cơ làm vỡ bọng nước, phát tán mầm bệnh và gây bội nhiễm vi khuẩn từ bên ngoài vào nhãn cầu.

Những sai lầm nguy hại cần tránh khi bị giời leo ở mắt

Một sai lầm rất phổ biến là người bệnh tự ý áp dụng các biện pháp truyền miệng như nhai đắp đỗ xanh, đắp gạo nếp, bôi nhựa chuối hoặc các loại lá cây thuốc nam chưa qua kiểm chứng lên vùng mắt. Những phương pháp này tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và nấm xâm nhập, biến một tổn thương vô khuẩn thành ổ viêm loét giác mạc hoại tử phức tạp.

Bên cạnh đó, việc tự ý ra hiệu thuốc mua các loại thuốc nhỏ mắt có chứa thành phần kháng viêm corticoid để giảm đỏ mắt là hành động vô cùng nguy hiểm. Corticoid có thể làm suy giảm miễn dịch tại chỗ, khiến virus herpes zoster bùng phát mạnh mẽ hơn, làm mỏng giác mạc và dẫn đến thủng giác mạc không thể hồi phục. Do đó, mọi can thiệp dùng thuốc đều bắt buộc phải tuân theo đơn từ bác sĩ nhãn khoa.

Hướng dẫn chăm sóc và theo dõi biến chứng tại nhà

Quá trình chăm sóc tại nhà đòi hỏi người bệnh giữ vệ sinh cá nhân cẩn thận. Nên rửa tay sạch bằng xà phòng trước và sau khi chạm vào khu vực quanh mắt. Dùng bông gòn hoặc gạc vô trùng thấm nước muối sinh lý lau nhẹ rìa mắt một lần rồi bỏ đi, không dùng chung khăn mặt hoặc gối nằm với người khác để đảm bảo vệ sinh.

Người bệnh cần theo dõi sát sao tiến triển thị lực hàng ngày. Nếu xuất hiện các dấu hiệu báo động như mắt nhìn mờ đột ngột, sợ ánh sáng dữ dội, đau nhức sâu bên trong hốc mắt, chảy nước mắt liên tục hoặc bọng nước lan nhanh sát bờ mi, phải quay lại tái khám khẩn cấp. Việc kiên trì dùng thuốc theo hướng dẫn y khoa và tái khám đúng hẹn là chìa khóa then chốt giúp bảo toàn chức năng thị giác.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục sức khỏe và tham khảo kiến thức phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc kháng virus, kháng sinh hoặc thuốc nhỏ mắt chứa corticoid khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Mọi dấu hiệu bất thường về thị lực cần được thăm khám trực tiếp tại bệnh viện.

Tóm tắt

Tổn thương do giời leo ở mắt tiềm ẩn nhiều rủi ro cho thị lực nếu không can thiệp đúng lúc. Người bệnh cần chủ động thăm khám chuyên khoa mắt và da liễu để được chỉ định phác đồ điều trị phù hợp, tuyệt đối không tự điều trị tại nhà để bảo toàn thị lực lâu dài.