Gãy xương bánh chè có đi lại được không và cách tập phục hồi

Gãy xương bánh chè có đi lại được không là gì?

Xương bánh chè là một xương vừng nằm ở phía trước khớp gối, đóng vai trò như một ròng rọc giúp tăng lực đòn bẩy cho cơ tứ đầu đùi khi duỗi cẳng chân và bảo vệ các cấu trúc bên trong khớp gối. Khi xương bánh chè bị gãy do va đập trực tiếp hoặc co kéo đột ngột của cơ, trục truyền lực từ đùi xuống cẳng chân bị gián đoạn, khiến chân không thể giữ thẳng hoặc chịu tải trọng. Quá trình lành xương cần thời gian để tạo can xương vững chắc và tái lập sự liền lạc của hệ thống bao khớp, gân bánh chè. Do đó, việc hiểu rõ các mốc thời gian hồi phục và tuân thủ hướng dẫn vận động của bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình là điều kiện tiên quyết để lấy lại chức năng đi lại.

Khả năng đi lại sau khi bị gãy xương bánh chè

Gãy xương bánh chè làm gián đoạn trực tiếp hệ thống duỗi của khớp gối, vì vậy người bệnh không thể tự ý bước đi bình thường ngay sau khi bị chấn thương. Tuy nhiên, sau quá trình điều trị y khoa phù hợp, phần lớn người bệnh đều có thể hồi phục và đi lại bình thường.

Khả năng hồi phục vận động phụ thuộc chặt chẽ vào mức độ tổn thương của xương bánh chè, tình trạng di lệch của các mảnh gãy và phương pháp can thiệp là điều trị bảo tồn hay phẫu thuật kết hợp xương. Nếu ổ gãy không di lệch, người bệnh thường được bất động khớp gối bằng nẹp hoặc bó bột. Trường hợp gãy rời hoặc đứt gân bánh chè, bác sĩ phẫu thuật sẽ tiến hành cố định xương bằng chỉ thép hoặc đinh y tế. Khi cấu trúc xương và gân duỗi được bảo tồn hoặc phục hồi đúng vị trí giải phẫu, người bệnh sẽ từng bước lấy lại chức năng đi đứng.

Thời điểm người bệnh có thể bắt đầu tập đi lại

Thời điểm người bệnh có thể bắt đầu tập đi phụ thuộc vào phương pháp điều trị và tốc độ liền xương trên phim chụp X-quang định kỳ.

Với các trường hợp điều trị bảo tồn bằng nẹp hoặc bó bột, người bệnh thường phải bất động chân từ bốn đến sáu tuần. Trong giai đoạn này, bệnh nhân có thể di chuyển bằng nạng nách nhưng không được tỳ lực hoàn toàn lên chân đau. Sau khi kiểm tra thấy can xương hình thành tốt, bác sĩ sẽ hướng dẫn tăng dần mức độ tỳ chân.

Đối với người bệnh trải qua phẫu thuật kết hợp xương vững chắc, thời gian bắt đầu vận động có thể sớm hơn. Dưới sự theo dõi của chuyên viên vật lý trị liệu, người bệnh có thể tập co cơ tĩnh và đi lại với sự hỗ trợ của khung tập đi hoặc nạng sau một đến hai tuần. Nhìn chung, việc đi lại hoàn toàn bình thường mà không cần dụng cụ hỗ trợ thường đạt được sau ba đến sáu tháng.

Phục hồi chức năng hỗ trợ quá trình tập đi an toàn

Tập vật lý trị liệu và phục hồi chức năng đóng vai trò quyết định trong việc lấy lại tầm vận động của khớp gối và sức mạnh của nhóm cơ tứ đầu đùi.

Ở giai đoạn bất động, người bệnh được hướng dẫn các bài tập gồng cơ tĩnh tại giường nhằm duy trì trương lực cơ và ngăn ngừa huyết khối tĩnh mạch sâu. Sau khi tháo bột hoặc khi vết mổ đã ổn định, các bài tập co duỗi khớp gối thụ động và chủ động sẽ được tiến hành tăng dần biên độ để hạn chế nguy cơ dính khớp.

Giai đoạn tập đi sẽ bắt đầu từ việc đi chống nạng không tỳ chân, sau đó chuyển sang tỳ chân một phần và cuối cùng là tỳ hoàn toàn trọng lượng cơ thể. Mỗi bước tiến đều cần được theo dõi sát sao bởi nhân viên y tế nhằm bảo đảm ổ gãy không chịu tải quá tải dẫn đến lỏng hoặc hỏng kết hợp xương.

Những lưu ý phòng tránh biến chứng khi tập đi

Trong quá trình hồi phục khả năng vận động, người bệnh cần đặc biệt chú ý đến các dấu hiệu cảnh báo bất thường để xử trí kịp thời.

Nếu khớp gối xuất hiện tình trạng sưng phù đột ngột, nóng đỏ dữ dội, đau tăng lên không thuyên giảm khi nghỉ ngơi hoặc có dịch chảy ra từ vết mổ, người bệnh cần đến bệnh viện kiểm tra ngay lập tức. Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng khớp hoặc di lệch thứ phát ổ xương gãy.

Bên cạnh đó, việc trượt ngã trong lúc tập đi là rủi ro rất nguy hiểm có thể làm gãy tái phát. Do đó, người bệnh phải luôn sử dụng dụng cụ hỗ trợ đúng kỹ thuật, dọn dẹp các vật cản trong nhà, tránh sàn nhà trơn trượt và luôn có người thân hỗ trợ trong những lần tập đi đầu tiên.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và tham khảo y khoa tổng quan, không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Khả năng chịu lực và thời điểm tập đi lại cụ thể phụ thuộc vào phim chụp X-quang, mức độ vững chắc của xương và thể trạng từng cá nhân. Người bệnh tuyệt đối không tự ý tháo nẹp, tự bỏ nạng hoặc áp dụng các bài thuốc đắp lá không rõ nguồn gốc lên khớp gối bị thương.

Tóm tắt

Gãy xương bánh chè hoàn toàn có cơ hội phục hồi khả năng đi lại bình thường nếu được chẩn đoán chính xác và can thiệp y tế đúng cách. Người bệnh tuyệt đối không nên nóng vội tập đi sớm khi cấu trúc xương chưa lành vững. Việc tuân thủ phác đồ cố định, tích cực tập phục hồi chức năng dưới sự hướng dẫn của chuyên gia y tế và tái khám định kỳ là yếu tố cốt lõi giúp khớp gối lấy lại biên độ vận động tối ưu.