F0 nên ăn uống gì và sinh hoạt như thế nào để đảm bảo sức khỏe?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Khi được chẩn đoán mắc COVID-19 và tự theo dõi tại nhà, người bệnh thường băn khoăn F0 nên ăn uống gì và sinh hoạt như thế nào để đảm bảo sức khỏe và nhanh chóng bình phục. Chế độ dinh dưỡng hợp lý cùng thói quen sinh hoạt khoa học đóng vai trò nền tảng giúp tăng cường hệ thống miễn dịch, hạn chế mệt mỏi và hỗ trợ cơ thể đẩy lùi mầm bệnh.
Quá trình chăm sóc tại nhà cần tập trung vào việc cung cấp năng lượng đầy đủ, giữ cân bằng nước điện giải và duy trì môi trường sống sạch sẽ, an toàn. Nắm rõ các lưu ý trong thực đơn hàng ngày cũng như cách vận động, nghỉ ngơi sẽ giúp người bệnh yên tâm hơn trong suốt thời gian cách ly và điều trị.
F0 nên ăn uống gì và sinh hoạt như thế nào là gì?
Người mắc COVID-19 điều trị tại nhà cần có kế hoạch chăm sóc toàn diện kết hợp giữa chế độ ăn uống giàu dinh dưỡng và nếp sinh hoạt điều độ. Trong giai đoạn cơ thể chống lại virus, các phản ứng viêm có thể làm tăng tiêu hao năng lượng, gây sốt, đau cơ, mệt mỏi và giảm cảm giác thèm ăn. Việc duy trì khẩu phần ăn đủ chất, bổ sung chất lỏng hợp lý và giữ cho tinh thần thoải mái là những nguyên tắc cốt lõi giúp bảo vệ chức năng các cơ quan. Bên cạnh đó, việc thực hiện nghiêm túc các biện pháp tự theo dõi dấu hiệu sinh tồn và vệ sinh cá nhân tại nơi cách ly không chỉ giúp người bệnh an tâm phục hồi mà còn bảo vệ an toàn cho những người xung quanh trong gia đình.
Nguyên tắc dinh dưỡng cân đối và giàu năng lượng cho người mắc COVID-19
Trong giai đoạn cơ thể đang phản ứng miễn dịch để chống lại virus SARS-CoV-2, nhu cầu năng lượng và dưỡng chất thường tăng cao. Người bệnh cần đảm bảo cung cấp đủ 4 nhóm chất chính bao gồm chất bột đường, chất đạm, chất béo lành mạnh, cùng vitamin và khoáng chất. Chất đạm từ thịt nạc, cá, trứng, sữa và các loại đậu giữ vai trò quan trọng trong việc tái tạo tế bào và tổng hợp kháng thể.
Nên ưu tiên các món ăn được chế biến mềm, lỏng, ấm như súp gà, cháo thịt băm, canh rau củ hầm để hệ tiêu hóa dễ hấp thu khi cơ thể mệt mỏi, đau rát họng. Bổ sung thêm rau xanh đậm và trái cây tươi giàu vitamin C, kẽm như cam, bưởi, ổi, kiwi để hỗ trợ tăng cường sức đề kháng tự nhiên. Nếu cảm thấy chán ăn, người bệnh nên chia nhỏ thành 5 đến 6 bữa trong ngày thay vì ăn quá no trong 3 bữa chính.
Bổ sung đủ nước và chất điện giải đúng cách khi cách ly tại nhà
Sốt, đổ mồ hôi và tình trạng thở nhanh khi mắc bệnh rất dễ dẫn đến mất nước và rối loạn điện giải. Do đó, việc duy trì lượng nước đều đặn là điều cần thiết để giúp làm loãng đờm, giảm khô rát họng và hỗ trợ quá trình trao đổi chất của các cơ quan nội tạng.
Người bệnh nên uống từng ngụm nhỏ nước ấm rải rác trong suốt cả ngày, không nên đợi đến khi cảm thấy khát mới uống. Ngoài nước lọc ấm, có thể dùng thêm nước canh, nước luộc rau củ, nước ép trái cây tươi hoặc nước dừa tươi. Trong trường hợp sốt cao kéo dài hoặc tiêu chảy, dung dịch bù nước và điện giải oresol có thể được sử dụng nhưng cần pha đúng tỷ lệ thể tích nước theo hướng dẫn của nhà sản xuất, tuyệt đối không pha quá đặc hay quá loãng. Tránh xa các loại đồ uống có cồn, nước ngọt có ga và chất kích thích.
Chế độ nghỉ ngơi, giấc ngủ và vận động nhẹ nhàng hỗ trợ phục hồi
Nghỉ ngơi đầy đủ là yếu tố then chốt giúp hệ miễn dịch phục hồi và ngăn ngừa các biến chứng. Người bệnh nên ngủ đủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi đêm và có những khoảng nghỉ ngắn vào ban ngày. Giữ tinh thần thoải mái, hạn chế lo âu và tránh làm việc quá sức trước màn hình thiết bị điện tử.
Bên cạnh việc nằm nghỉ, người bệnh không nên nằm bất động cả ngày trên giường vì có thể làm ứ đọng dịch đường hô hấp và tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Khi thể trạng cho phép và hết sốt, có thể thực hiện các bài tập thở sâu bằng cơ hoành, xoay trở tư thế nằm nghiêng hoặc nằm sấp ngắt quãng theo hướng dẫn y tế. Đi lại nhẹ nhàng quanh phòng cách ly vừa giúp lưu thông tuần hoàn máu, vừa tạo sự thông thoáng cho lồng ngực.
Vệ sinh không gian sống và theo dõi các chỉ số sức khỏe cơ bản
Không gian cách ly cần được giữ thông thoáng tự nhiên bằng cách mở cửa sổ, tránh sử dụng điều hòa nhiệt độ quá thấp hoặc đóng kín cửa suốt cả ngày. Vệ sinh thường xuyên các bề mặt tiếp xúc nhiều như tay nắm cửa, bàn làm việc, điện thoại bằng dung dịch sát khuẩn thông thường.
Người bệnh nên chuẩn bị sẵn các thiết bị theo dõi y tế cơ bản gồm nhiệt kế và máy đo nồng độ bão hòa oxy trong máu qua đầu ngón tay SpO2. Thực hiện đo thân nhiệt và SpO2 ít nhất hai lần mỗi ngày vào buổi sáng và buổi chiều, hoặc bất cứ khi nào cảm thấy mệt mỏi, tức ngực. Việc theo dõi đều đặn giúp phát hiện sớm các thay đổi bất thường của cơ thể để có phương án xử lý y tế kịp thời. Rác thải cá nhân cần được thu gom vào túi riêng có buộc kín miệng trước khi xử lý.
Lưu ý an toàn
Các hướng dẫn về dinh dưỡng và sinh hoạt mang tính chất hỗ trợ chăm sóc sức khỏe tổng quát, không thay thế cho phác đồ điều trị và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh có các bệnh nền mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, suy thận hoặc bệnh tim mạch cần tuân thủ chế độ ăn kiêng và đơn thuốc điều trị bệnh nền theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị. Tuyệt đối không tự ý tìm mua các loại thuốc kháng virus, kháng sinh hoặc thuốc chống đông khi chưa có sự thăm khám và kê đơn từ cơ sở y tế.
Tóm tắt
Chăm sóc người mắc COVID-19 tại nhà đòi hỏi sự kiên trì và phối hợp giữa dinh dưỡng đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý cùng việc giữ vệ sinh môi trường sống. Người bệnh cần lắng nghe cơ thể, duy trì lối sống lành mạnh và thường xuyên theo dõi các dấu hiệu cảnh báo để kịp thời liên hệ với nhân viên y tế khi cần thiết.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Người mắc COVID-19 có cần kiêng đồ tanh hoặc thịt gà không?
Người mắc COVID-19 không cần kiêng khem khắt khe nếu không có dị ứng hoặc bệnh lý nền đặc biệt. Việc ăn đa dạng các nhóm chất đạm, tinh bột, chất béo tốt và rau củ quả giúp cung cấp đủ năng lượng cho hệ miễn dịch chống lại tác nhân gây bệnh.
Nên ăn gì khi bị mất vị giác và khứu giác do mắc COVID-19?
Khi bị mất vị giác hoặc khứu giác, người bệnh nên ưu tiên các món mềm, ấm, dễ nuốt như cháo dinh dưỡng, súp, đồng thời chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày. Trang trí món ăn bắt mắt và ăn khi thức ăn còn ấm cũng giúp kích thích vị giác tốt hơn.
F0 có nên tự ý uống nhiều nước bù điện giải oresol mỗi ngày không?
Người bệnh có thể uống nước oresol nếu sốt cao, tiêu chảy hoặc đổ nhiều mồ hôi. Cần pha đúng tỷ lệ theo hướng dẫn trên bao bì, uống từng ngụm nhỏ và không uống dồn một lúc. Nếu không có dấu hiệu mất nước, chỉ cần uống nước lọc ấm và nước canh.
Người đang điều trị tại nhà có nên tập thể dục cường độ cao để nhanh khỏi bệnh không?
Người bệnh không nên tập luyện gắng sức hay vận động nặng khi cơ thể đang sốt hoặc mệt mỏi. Thay vào đó, chỉ nên thực hiện các động tác giãn cơ nhẹ nhàng, tập thở sâu hoặc đi lại chậm rãi trong phòng cách ly để duy trì lưu thông khí huyết.
Dấu hiệu chuyển nặng nào cần gọi trợ giúp y tế khẩn cấp?
Người bệnh cần liên hệ hỗ trợ y tế ngay khi xuất hiện tình trạng khó thở, thở hụt hơi, đau tức ngực liên tục, tím tái môi đầu chi, lơ mơ hoặc chỉ số bão hòa oxy SpO2 đo được giảm xuống dưới mức an toàn theo hướng dẫn y tế.
