Dùng thuốc trị zona cho trẻ em đúng cách và những lưu ý cần biết

Thuốc trị zona cho trẻ em

Zona thần kinh ở trẻ em là bệnh truyền nhiễm cấp tính do sự tái hoạt động của virus Varicella-Zoster, loại virus từng gây ra bệnh thủy đậu trước đó. Sau khi trẻ khỏi thủy đậu, virus không biến mất hoàn toàn mà ẩn náu ở các hạch thần kinh cảm giác. Khi gặp điều kiện thuận lợi như sức đề kháng suy giảm, thời tiết thay đổi hoặc căng thẳng thể chất, virus sẽ tái hoạt động, di chuyển dọc theo dây thần kinh ra ngoài da và tạo thành các dải mụn nước kèm theo cảm giác châm chích, đau rát khó chịu. Ở trẻ nhỏ, tổn thương thường khu trú ở một bên cơ thể và có xu hướng nhẹ hơn người lớn, nhưng nếu không được chăm sóc đúng cách, vùng da tổn thương có thể bị nhiễm trùng thứ phát, để lại sẹo xấu hoặc gây ra các tổn thương thần kinh nguy hiểm, đặc biệt là khi nốt zona xuất hiện ở vùng mắt và mặt.

Nhóm thuốc kháng virus và nguyên tắc chỉ định từ bác sĩ

Trong điều trị zona thần kinh ở trẻ em, nhóm thuốc kháng virus như acyclovir có thể được bác sĩ chỉ định đối với các trường hợp khởi phát sớm, triệu chứng lan rộng hoặc trẻ có nguy cơ biến chứng. Thuốc có tác dụng ức chế sự nhân lên của virus Varicella-Zoster, từ đó rút ngắn thời gian phát ban, giảm bớt mức độ đau rát và ngăn ngừa tổn thương lan rộng.

Thời điểm vàng để thuốc phát huy hiệu quả tối ưu thường là trong vòng 72 giờ đầu kể từ khi các bọng nước đầu tiên xuất hiện. Tuy nhiên, việc tính toán liều lượng thuốc kháng virus cho trẻ em phụ thuộc chặt chẽ vào cân nặng, độ tuổi cũng như chức năng gan, thận. Cha mẹ không bao giờ được tự ý lấy thuốc của người lớn chia nhỏ cho trẻ uống hoặc tự mua thuốc điều trị tại nhà khi chưa có đơn từ bác sĩ chuyên khoa Nhi.

Thuốc giảm đau và dung dịch sát khuẩn tại chỗ an toàn

Bệnh zona thường khiến trẻ quấy khóc, bứt rứt do cảm giác ngứa ngáy và đau rát dọc theo đường dây thần kinh. Để hỗ trợ giảm đau và hạ sốt nếu trẻ có sốt nhẹ, bác sĩ có thể hướng dẫn phụ huynh sử dụng thuốc giảm đau hạ sốt đơn thuần như paracetamol theo đúng cân nặng.

Bên cạnh đó, việc chăm sóc tại chỗ trên vùng da tổn thương giữ vai trò quan trọng nhằm ngăn ngừa nguy cơ nhiễm trùng thứ phát. Cha mẹ có thể dùng dung dịch sát khuẩn dịu nhẹ như hồ nước, xanh methylen hoặc dung dịch sát trùng ngoài da theo chỉ dẫn y tế để chấm nhẹ lên các nốt mụn nước. Cần tránh tuyệt đối việc sử dụng các chế phẩm chứa corticoid bôi lên vùng da đang nhiễm virus vì có thể làm suy giảm miễn dịch tại chỗ và khiến bệnh bùng phát nặng hơn.

Chăm sóc vết thương và chế độ sinh hoạt kết hợp khi trẻ bị zona

Song song với việc dùng thuốc theo đơn, chế độ vệ sinh và sinh hoạt hàng ngày ảnh hưởng rất lớn đến tốc độ hồi phục của trẻ. Phụ huynh nên tắm rửa nhẹ nhàng cho trẻ hàng ngày bằng nước ấm sạch, không chà xát mạnh làm vỡ bọng nước, sau đó thấm khô bằng khăn mềm sạch và mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát bằng chất liệu cotton.

Cần cắt ngắn móng tay của trẻ và nhắc nhở trẻ không cào gãi lên vùng da bị tổn thương để tránh vi khuẩn xâm nhập gây viêm mô tế bào hoặc để lại sẹo vĩnh viễn. Ngoài ra, cần cho trẻ uống đủ nước, duy trì chế độ dinh dưỡng giàu vitamin và khoáng chất để nâng cao thể trạng, giúp hệ miễn dịch nhanh chóng kiểm soát sự phát triển của virus.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không tự ý cho trẻ dùng aspirin hoặc các sản phẩm chứa salicylate để hạ sốt hay giảm đau vì có nguy cơ dẫn đến hội chứng Reye, một tình trạng hiếm gặp nhưng đe dọa tính mạng. Không đắp đỗ xanh, gạo nếp, lá cây hay các bài thuốc truyền miệng lên vùng da bọng nước vì nguy cơ nhiễm trùng huyết và hoại tử da rất cao. Mọi loại thuốc uống hay thuốc bôi ngoài da đều phải có sự phê duyệt của bác sĩ.

Tóm tắt

Bệnh zona ở trẻ em thường có tiên lượng tốt nếu được phát hiện sớm và can thiệp y khoa đúng thời điểm. Phụ huynh không nên tự ý mua hoặc phối hợp các loại thuốc khi chưa có chỉ định chuyên môn. Việc đưa trẻ đi khám bác sĩ chuyên khoa Nhi hoặc Da liễu, kết hợp chăm sóc da sạch sẽ và tuân thủ đơn thuốc là giải pháp an toàn nhất để giúp trẻ nhanh chóng bình phục.