Điều trị viêm kết mạc ở trẻ em bao lâu thì khỏi?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Thời gian điều trị viêm kết mạc ở trẻ em bao lâu thì khỏi là nỗi băn khoăn hàng đầu của nhiều bậc phụ huynh khi con bị đỏ mắt, đổ ghèn và quấy khóc. Thông thường, bệnh viêm kết mạc hay dân gian còn gọi là đau mắt đỏ ở trẻ nhỏ có thể thuyên giảm và khỏi hoàn toàn sau khoảng 5 đến 14 ngày. Khoảng thời gian hồi phục cụ thể phụ thuộc vào tác nhân gây bệnh như virus, vi khuẩn hoặc các yếu tố dị ứng từ môi trường xung quanh.
Bên cạnh yếu tố nguyên nhân, thời gian hồi phục còn phụ thuộc chặt chẽ vào việc phát hiện sớm và chế độ chăm sóc mắt đúng cách tại nhà. Đa số các trường hợp viêm kết mạc do virus thông thường có thể tự giới hạn và khỏi dần, trong khi viêm kết mạc do vi khuẩn cần có sự can thiệp của thuốc kháng sinh nhỏ mắt do bác sĩ chỉ định. Việc hiểu rõ diễn tiến tự nhiên của từng thể bệnh sẽ giúp cha mẹ yên tâm theo dõi, đồng thời tránh việc lạm dụng thuốc nhỏ mắt bừa bãi gây tổn hại thị lực của trẻ.
Viêm kết mạc ở trẻ em bao lâu thì khỏi là gì?
Viêm kết mạc là tình trạng viêm hoặc sưng màng trong suốt lót mặt trong mí mắt và bao phủ lòng trắng của nhãn cầu. Ở trẻ em, kết mạc rất nhạy cảm và hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên vi sinh vật dễ dàng xâm nhập gây kích ứng. Căn bệnh này có thể xuất hiện đơn độc hoặc đi kèm với các triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp trên như cảm lạnh, sổ mũi và ho.
Tùy theo tác nhân gây viêm, bệnh viêm kết mạc ở trẻ nhỏ được chia thành ba nhóm chính gồm viêm kết mạc do virus, viêm kết mạc do vi khuẩn và viêm kết mạc dị ứng. Mỗi thể bệnh sẽ có biểu hiện lâm sàng, tốc độ lây lan và thời gian hồi phục hoàn toàn khác nhau. Việc nhận biết đúng dạng viêm kết mạc có ý nghĩa quyết định trong việc định hướng thời gian theo dõi cũng như xây dựng phác đồ vệ sinh mắt phù hợp cho trẻ.
Thời gian hồi phục viêm kết mạc theo từng nguyên nhân
Thời gian khỏi bệnh chịu ảnh hưởng lớn nhất từ tác nhân trực tiếp gây viêm kết mạc ở mắt trẻ. Đối với viêm kết mạc do virus, phổ biến nhất là nhóm Adenovirus, bệnh thường kéo dài từ 7 đến 14 ngày. Các triệu chứng thường đạt đỉnh trong khoảng ngày thứ 3 đến ngày thứ 5 rồi giảm dần khi hệ miễn dịch của trẻ tự đào thải virus.
Đối với viêm kết mạc do vi khuẩn, nếu trẻ được dùng đúng loại thuốc nhỏ mắt hoặc mỡ tra mắt chứa kháng sinh theo đơn của bác sĩ, triệu chứng thường cải thiện rõ rệt sau 2 đến 3 ngày và khỏi hẳn trong vòng 5 đến 7 ngày. Phụ huynh vẫn cần tiếp tục dùng thuốc đủ số ngày bác sĩ đã hướng dẫn để tiêu diệt sạch vi khuẩn. Riêng với viêm kết mạc dị ứng do phấn hoa, bụi mạt nhà hay lông thú cưng, mắt trẻ có thể dịu ngay sau vài giờ đến vài ngày khi được cách ly khỏi dị nguyên và dùng thuốc chống dị ứng thích hợp.
Các yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ lành bệnh ở trẻ nhỏ
Bên cạnh nguyên nhân gây bệnh, tiến độ hồi phục của kết mạc còn bị chi phối bởi nhiều yếu tố thực tế trong sinh hoạt hàng ngày. Thói quen dụi mắt khi ngứa hoặc cộm là nguyên nhân hàng đầu khiến giác mạc bị trầy xước, dẫn đến bội nhiễm vi khuẩn và làm kéo dài thời gian điều trị. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới một tuổi thường có thời gian lui bệnh chậm hơn do ống lệ đạo hẹp hoặc sức đề kháng còn non yếu.
Ngoài ra, quy trình vệ sinh mắt cũng đóng vai trò then chốt. Việc sử dụng gạc vô khuẩn riêng biệt cho từng mắt, lau rửa ghèn đúng cách bằng nước muối sinh lý đẳng trương sẽ giúp giảm tải lượng mầm bệnh nhanh chóng. Ngược lại, nếu người chăm sóc không rửa tay sạch trước khi nhỏ mắt hoặc để đầu lọ thuốc chạm vào lông mi của trẻ, tình trạng tái nhiễm khuẩn sẽ liên tục xảy ra khiến mắt lâu khỏi hơn dự kiến.
Hướng dẫn chăm sóc mắt tại nhà giúp rút ngắn thời gian hồi phục
Để hỗ trợ mắt trẻ nhanh hồi phục, cha mẹ cần thực hiện chế độ chăm sóc và vệ sinh khoa học. Hàng ngày, hãy dùng bông gòn hoặc gạc y tế dùng một lần thấm nước muối sinh lý 0,9 phần trăm để lau sạch dịch tiết từ khóe mắt trong ra ngoài. Cần nhớ tuyệt đối dùng miếng gạc riêng cho từng bên mắt để tránh lây chéo vi khuẩn từ mắt bệnh sang mắt lành.
Khi nhỏ thuốc mắt cho trẻ, phụ huynh nên rửa sạch tay bằng xà phòng, hướng dẫn trẻ ngửa nhẹ đầu hoặc thực hiện khi trẻ nằm yên. Nhỏ đúng số giọt bác sĩ chỉ định vào túi cùng kết mạc mi dưới, tránh để đầu ống nhỏ tiếp xúc trực tiếp với bề mặt mắt. Cho trẻ uống đủ nước, bổ sung dinh dưỡng cân đối giàu vitamin A, C và giữ phòng ngủ thông thoáng, sạch bụi cũng góp phần củng cố hệ miễn dịch, giúp tổn thương mau lành.
Dấu hiệu cảnh báo viêm kết mạc tiến triển nặng cần đi khám
Mặc dù phần lớn các đợt viêm kết mạc ở trẻ tương đối lành tính, cha mẹ không nên chủ quan vì bệnh có thể gây biến chứng nếu xảy ra viêm giác mạc hoặc loét trợt nhãn cầu. Nếu sau 3 đến 5 ngày điều trị tại nhà mà mắt trẻ không có dấu hiệu thuyên giảm, hoặc ghèn mắt chuyển sang màu xanh đặc kèm theo sưng phù nề mi mắt nặng, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế có chuyên khoa mắt ngay lập tức.
Những dấu hiệu nguy hiểm khác bao gồm trẻ sợ ánh sáng mạnh, liên tục nhắm nghiền mắt, khóc thét khi mở mắt, thị lực suy giảm hoặc có màng trắng đục xuất hiện trên bề mặt lòng đen. Trẻ sơ sinh dưới 28 ngày tuổi bị đỏ mắt và chảy mủ cũng cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám khẩn cấp để loại trừ viêm kết mạc chu sinh nguy hiểm.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa thành phần corticoid cho trẻ khi chưa có chỉ định y khoa, vì có thể gây tăng nhãn áp hoặc loét giác mạc nghiêm trọng. Không áp dụng các biện pháp dân gian như xông lá trầu không hay nhỏ sữa mẹ vào mắt trẻ.
Tóm tắt
Viêm kết mạc ở trẻ em thường khỏi hoàn toàn sau một đến hai tuần nếu được xác định đúng nguyên nhân và chăm sóc cẩn thận. Việc giữ vệ sinh mắt sạch sẽ, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và đưa trẻ đi khám kịp thời là chìa khóa bảo vệ thị giác lâu dài cho bé.
Nguồn tham khảo
- MIT Press: Review 1: “A 5-transcript Signature for Discriminating Viral and Bacterial Etiology in Pediatric Pneumonia”
- Clinical Ophthalmology: Integrated analysis of three bacterial conjunctivitis trials of besifloxacin ophthalmic suspension, 0.6%: etiology of bacterial conjunctivitis and antibacterial susceptibility profile
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Trẻ bị viêm kết mạc bao lâu thì có thể đi học trở lại?
Trẻ bị viêm kết mạc do virus hoặc vi khuẩn nên nghỉ học khoảng 5 đến 7 ngày cho đến khi mắt hết đỏ và không còn chảy ghèn dính. Điều này giúp mắt trẻ có thời gian nghỉ ngơi, đồng thời hạn chế tối đa nguy cơ lây lan mầm bệnh cho các bạn cùng lớp.
Có nên dùng chung lọ thuốc nhỏ mắt cho hai bên mắt của trẻ không?
Phụ huynh có thể dùng chung một lọ thuốc nhưng phải hết sức cẩn thận không để đầu vòi chạm vào lông mi hay dịch tiết của mắt. Nếu một mắt bị bệnh còn một mắt hoàn toàn bình thường, tốt nhất nên tham khảo bác sĩ về việc dùng lọ riêng để tránh lây nhiễm chéo.
Viêm kết mạc ở trẻ có tự khỏi mà không cần dùng thuốc kháng sinh không?
Viêm kết mạc do virus thông thường có thể tự khỏi sau 7 đến 14 ngày nhờ hệ miễn dịch tự nhiên mà không cần kháng sinh. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân do vi khuẩn, trẻ bắt buộc phải dùng thuốc kháng sinh nhỏ mắt theo đơn bác sĩ để tránh diễn tiến kéo dài.
Chườm ấm hay chườm lạnh tốt hơn cho mắt trẻ bị viêm kết mạc?
Chườm lạnh bằng khăn sạch giúp giảm sưng phù và cảm giác ngứa rát khó chịu ở mi mắt, rất hữu ích với viêm kết mạc dị ứng. Trong khi đó, chườm ấm nhẹ nhàng lại hỗ trợ làm mềm và làm sạch các mảng ghèn khô dính chặt quanh mi mắt vào buổi sáng.
Sau khi khỏi viêm kết mạc trẻ có nguy cơ bị tái phát lại không?
Trẻ hoàn toàn có thể bị tái phát nếu tiếp xúc lại với nguồn lây bệnh hoặc các tác nhân dị ứng từ môi trường. Do đó, gia đình cần giặt sạch vỏ gối, khử khuẩn đồ chơi và rèn luyện cho trẻ thói quen rửa tay thường xuyên để phòng bệnh bền vững.
