Điều trị chắp mắt ở trẻ như thế nào để đảm bảo

Điều trị chắp mắt ở trẻ là gì?

Chắp mắt ở trẻ nhỏ hình thành khi chất tiết bã nhờn của tuyến meibomius ở sụn mi bị ứ đọng và không thể thoát ra ngoài, dẫn tới phản ứng viêm u hạt mạn tính quanh tuyến. Khác với lẹo mắt vốn là một ổ nhiễm trùng cấp tính có mủ do vi khuẩn tụ cầu gây đau nhức dữ dội, chắp mắt thường ít đau hơn, sờ thấy một cục cứng, tròn, không dính vào da và nằm sâu trong sụn mi. Bọc chắp có thể xuất hiện ở mi trên hoặc mi dưới, đôi khi xuất hiện đồng thời nhiều bọc hoặc tái phát ở cả hai mắt. Tình trạng này khá phổ biến ở trẻ em do các tuyến bã nhờn của mi mắt chưa hoàn thiện đầy đủ về mặt chức năng, kết hợp với thói quen dụi mắt bằng bàn tay chưa sạch sẽ. Phần lớn các trường hợp chắp mắt ở trẻ em đều tiến triển lành tính và có thể cải thiện tốt thông qua các biện pháp chăm sóc bảo tồn phù hợp tại nhà.

Thực hiện chườm ấm mi mắt đúng kỹ thuật

Chườm ấm là phương pháp hỗ trợ điều trị căn bản và quan trọng nhất đối với chắp mắt ở trẻ em. Nhiệt độ ấm giúp làm mềm chất bã nhờn ứ đọng bên trong lòng tuyến meibomius, tạo điều kiện cho tuyến này thông thoáng trở lại và tự dẫn lưu dịch tiết ra ngoài.

Phụ huynh có thể sử dụng một chiếc khăn mềm sạch, nhúng vào nước ấm có độ nóng vừa phải rồi vắt ráo, sau đó nhẹ nhàng áp lên mi mắt của trẻ trong khoảng 5 đến 10 phút. Quá trình này nên được thực hiện đều đặn từ 3 đến 4 lần mỗi ngày. Trước khi áp lên mắt trẻ, người chăm sóc cần kiểm tra nhiệt độ khăn lên mu bàn tay của mình để tránh làm bỏng vùng da mi mắt vốn rất mỏng manh của trẻ nhỏ. Trong lúc chườm, cần tạo không gian thoải mái, tránh ép buộc khiến trẻ quấy khóc và cọ xát tay vào mắt.

Vệ sinh bờ mi hằng ngày bằng dung dịch an toàn

Vệ sinh bờ mi sạch sẽ mỗi ngày giúp ngăn ngừa tình trạng bội nhiễm vi khuẩn và tạo điều kiện thuận lợi cho bọc chắp nhanh tiêu giảm. Phụ huynh nên rửa tay thật sạch bằng xà phòng trước khi chạm vào vùng mặt của trẻ.

Sử dụng bông gòn y tế hoặc gạc vô khuẩn thấm nước muối sinh lý natri clorid 0,9% để lau nhẹ nhàng bờ mi từ khóe mắt trong ra đuôi mắt ngoài. Mỗi miếng gạc hoặc bông chỉ nên dùng một lần cho một bên mắt rồi bỏ đi, không dùng chung cho bên mắt còn lại để tránh nguy cơ lây lan tạp khuẩn. Cần tránh dùng các dung dịch tẩy rửa mạnh hoặc xà phòng thông thường để lau rửa vùng mắt vì có thể gây cay mắt, kích ứng kết mạc và khiến trẻ sợ hãi trong những lần chăm sóc tiếp theo. Ngoài ra, phụ huynh cần cắt ngắn móng tay của trẻ để hạn chế tổn thương khi trẻ vô tình quẹt tay lên mặt.

Sử dụng thuốc bôi và thuốc nhỏ mắt theo chỉ định chuyên khoa

Trong nhiều trường hợp, bác sĩ chuyên khoa mắt có thể chỉ định thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc mỡ tra mắt để kiểm soát tình trạng viêm và phòng ngừa nhiễm khuẩn thứ phát. Các loại thuốc này có thể bao gồm kháng sinh tại chỗ hoặc thuốc kháng viêm nhẹ tùy theo mức độ tổn thương của mi mắt.

Phụ huynh chỉ được sử dụng thuốc sau khi đã đưa trẻ đi khám và có đơn hướng dẫn cụ thể từ bác sĩ. Khi nhỏ thuốc hoặc tra thuốc mỡ, cần thao tác cẩn thận để đầu ống thuốc không chạm vào lông mi hay bờ mi của trẻ nhằm tránh nhiễm bẩn lọ thuốc. Tuyệt đối không tự ý sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt phối hợp chứa hoạt chất corticoid liều cao kéo dài, bởi vì hoạt chất này tiềm ẩn nguy cơ làm tăng áp lực nội nhãn và ảnh hưởng tiêu cực tới thị lực lâu dài của trẻ. Mọi thay đổi về loại thuốc hay thời gian dùng đều cần có sự đồng thuận từ bác sĩ điều trị.

Can thiệp y tế khi bọc chắp kéo dài hoặc kích thước lớn

Đối với những bọc chắp có kích thước lớn, dai dẳng không tiêu sau nhiều tuần chăm sóc bảo tồn, hoặc gây chèn ép lên giác mạc làm giảm thị lực của trẻ, bác sĩ nhãn khoa có thể cân nhắc các biện pháp can thiệp y tế chuyên sâu hơn.

Phương pháp thường được áp dụng là tiểu phẫu chích rạch dẫn lưu bọc chắp. Thủ thuật này được thực hiện trong điều kiện vô khuẩn tại cơ sở y tế có chuyên khoa mắt. Bác sĩ sẽ gây tê tại chỗ hoặc tiền mê nhẹ tùy theo độ tuổi và khả năng hợp tác của trẻ, sau đó rạch một đường nhỏ ở mặt trong mi mắt để nạo sạch chất bã và tổ chức hạt bị ứ đọng. Phương pháp này thường không để lại sẹo ở mặt ngoài da mi mắt và giúp tổn thương lành nhanh chóng sau vài ngày chăm sóc hậu phẫu. Phụ huynh không nên quá lo lắng khi được chỉ định thủ thuật này vì đây là can thiệp thường quy và an toàn.

Lưu ý an toàn

Phụ huynh tuyệt đối không tự ý dùng kim, vật nhọn để chích hoặc dùng tay bóp mạnh bọc chắp ở mắt trẻ, vì hành động này có thể gây loét giác mạc, hoại tử mô mi mắt hoặc lan rộng ổ viêm. Cần đưa trẻ đến khám chuyên khoa mắt ngay khi bọc chắp sưng đỏ lan rộng toàn bộ mi mắt, mắt trẻ tiết nhiều mủ đặc, trẻ sốt cao hoặc xuất hiện dấu hiệu nhìn mờ, sợ ánh sáng. Mọi loại thuốc nhỏ mắt hay thuốc uống đều cần có chỉ định trực tiếp từ nhân viên y tế.

Tóm tắt

Chắp mắt ở trẻ nhỏ đa số là tổn thương lành tính và có thể cải thiện tốt nếu được phụ huynh chăm sóc đúng phương pháp ngay từ giai đoạn đầu. Việc kiên trì chườm ấm, giữ vệ sinh vùng mi và tuyệt đối không nặn ép là nguyên tắc quan trọng nhất để bảo vệ đôi mắt của trẻ. Khi tổn thương không thuyên giảm hoặc kèm theo dấu hiệu bất thường, đưa trẻ đến bác sĩ chuyên khoa mắt là giải pháp an toàn và cần thiết nhất.