Điều kiện mổ mắt cận thị và những trường hợp không được phẫu thuật

Điều kiện mổ mắt cận là gì?

Mổ mắt cận là thuật ngữ phổ biến dùng để chỉ các phương pháp phẫu thuật khúc xạ sử dụng năng lượng tia laser hoặc kỹ thuật đặt thấu kính nội nhãn nhằm thay đổi công suất khúc xạ của hệ thống quang học mắt, giúp hình ảnh hội tụ chính xác trên võng mạc. Mục đích chính của phẫu thuật là giúp người bệnh cải thiện thị lực tối đa và giải phóng bản thân khỏi sự lệ thuộc vào kính thuốc hàng ngày.

Hiện nay có nhiều kỹ thuật mổ cận khác nhau như phẫu thuật bóc biểu mô bề mặt PRK, phẫu thuật tạo vạt bằng dao cơ học Lasik, phẫu thuật tạo vạt bằng laser Femto Lasik, phẫu thuật rút lõi mô giác mạc ReLEx SMILE và phẫu thuật đặt thấu kính Phakic ICL. Mỗi phương pháp đều có cơ chế tác động riêng biệt, phù hợp với từng ngưỡng độ cận và đặc điểm giải phẫu nhãn cầu khác nhau. Do đó, việc xác định điều kiện phẫu thuật cho từng mắt là bước quan trọng giúp tối ưu hóa hiệu quả điều trị và hạn chế tối đa rủi ro sau mổ.

Những điều kiện tiêu chuẩn để thực hiện mổ cận thị

Để đảm bảo an toàn tối đa cho giác mạc và duy trì kết quả thị lực sau phẫu thuật, người bệnh cần đáp ứng một số tiêu chuẩn cơ bản. Yếu tố đầu tiên là độ tuổi từ đủ 18 tuổi trở lên, thời điểm mà nhãn cầu và khúc xạ của mắt đã phát triển tương đối ổn định. Bên cạnh đó, độ cận thị cần giữ ở mức ổn định, không thay đổi quá 0.5 diop trong khoảng thời gian từ sáu tháng đến một năm gần nhất.

Cấu trúc giải phẫu của mắt cũng đóng vai trò quyết định, đặc biệt là độ dày của giác mạc phải đủ định mức an toàn sau khi chiếu laser bào mòn mô. Mắt không được có các tổn thương viêm nhiễm cấp tính như viêm kết mạc, viêm bờ mi hay viêm giác mạc tại thời điểm chuẩn bị can thiệp. Ngoài ra, người chuẩn bị mổ cận cần có sức khỏe toàn thân ổn định, tâm lý sẵn sàng và hiểu rõ quy trình hồi phục sau phẫu thuật khúc xạ.

Các trường hợp chống chỉ định tuyệt đối khi mổ cận

Có những nhóm đối tượng được bác sĩ chuyên khoa mắt khuyến cáo tuyệt đối không thực hiện phẫu thuật khúc xạ trên bề mặt giác mạc nhằm phòng ngừa biến chứng nguy hiểm. Nhóm đầu tiên là người mắc bệnh giác mạc hình chóp hoặc có giác mạc quá mỏng, vì laser bào mòn sẽ làm suy yếu cấu trúc giác mạc nghiêm trọng, dẫn đến nguy cơ giãn phình giác mạc và suy giảm thị lực khó hồi phục.

Những người mắc các bệnh lý bán phần sau nhãn cầu như thoái hóa hoàng điểm, đục thủy tinh thể tiến triển, tăng nhãn áp glaucoma chưa kiểm soát hoặc bệnh võng mạc đái tháo đường cũng không có chỉ định mổ cận. Bên cạnh đó, người đang mắc các bệnh lý tự miễn hệ thống như lupus ban đỏ, viêm khớp dạng thấp tiến triển hoặc hội chứng Sjogren gây khô mắt trầm trọng đều không đủ điều kiện phẫu thuật do ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình liền sẹo biểu mô giác mạc.

Những trường hợp cần tạm hoãn hoặc cân nhắc thận trọng

Ngoài các chống chỉ định tuyệt đối, một số trường hợp chỉ cần hoãn mổ hoặc cần điều trị ổn định các yếu tố nguy cơ trước khi tiến hành can thiệp. Phụ nữ đang trong thời kỳ mang thai hoặc đang nuôi con bằng sữa mẹ thuộc nhóm này, do sự xáo trộn hormone làm thay đổi độ cong và độ ẩm của giác mạc, đồng thời việc dùng thuốc nhỏ mắt hậu phẫu có thể tác động đến trẻ. Thời điểm thích hợp để kiểm tra lại thường là sau khi cai sữa từ ba đến sáu tháng.

Người đang bị khô mắt mức độ vừa đến nặng, viêm kết mạc dị ứng hoặc có vết trợt biểu mô giác mạc cần được điều trị dứt điểm trước khi lên lịch mổ. Đối với những người thường xuyên đeo kính áp tròng mềm, cần ngừng sử dụng ít nhất một đến hai tuần, hoặc từ ba đến bốn tuần đối với kính áp tròng cứng trước ngày đo bản đồ giác mạc, nhằm giúp hình dạng giác mạc trở về trạng thái tự nhiên chuẩn xác nhất.

Quy trình thăm khám chuyên sâu xác định khả năng phẫu thuật

Khám mắt chuyên sâu trước mổ là bước bắt buộc để sàng lọc chính xác xem một người có đủ điều kiện phẫu thuật hay không. Quá trình này thường kéo dài từ hai đến ba giờ với nhiều bước kiểm tra chi tiết, bắt đầu bằng việc đo thị lực khách quan và chủ quan, kiểm tra khúc xạ có liệt điều tiết bằng thuốc nhỏ giãn đồng tử.

Tiếp theo, kỹ thuật viên và bác sĩ nhãn khoa sẽ tiến hành chụp bản đồ giác mạc để phân tích độ cong, độ phẳng và phát hiện sớm các bất thường tiềm ẩn như giác mạc hình chóp. Việc đo độ dày giác mạc, đếm tế bào nội mô, đo nhãn áp và siêu âm bán phần sau giúp đánh giá tình trạng võng mạc toàn diện. Dựa trên bộ dữ liệu chi tiết này, bác sĩ sẽ tư vấn phương pháp can thiệp phù hợp nhất như Lasik thông thường, Femto Lasik, ReLEx SMILE hoặc phương pháp cấy thấu kính nội nhãn Phakic.

Lưu ý an toàn

Các thông tin về điều kiện phẫu thuật khúc xạ chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa tổng quan và không thể thay thế cho quy trình khám tiền phẫu trực tiếp tại bệnh viện mắt. Người bệnh tuyệt đối không tự chẩn đoán khả năng mổ cận của mình dựa trên độ cận ghi trên kính gọng. Việc chỉ định hay chống chỉ định phẫu thuật phải do bác sĩ chuyên khoa mắt kết luận sau khi có đầy đủ kết quả đo đạc thông số giác mạc và đáy mắt.

Tóm tắt

Phẫu thuật khúc xạ là giải pháp hiệu quả giúp cải thiện thị lực và giảm bớt sự lệ thuộc vào kính mắt, nhưng không phải phương pháp áp dụng được cho mọi trường hợp cận thị. Việc đáp ứng đầy đủ điều kiện về độ tuổi, độ ổn định của khúc xạ cùng cấu trúc giải phẫu giác mạc là yếu tố tiên quyết nhằm đảm bảo an toàn. Người có nhu cầu can thiệp cần đến bệnh viện chuyên khoa mắt để được thăm khám toàn diện và nhận tư vấn chuyên môn phù hợp trước khi đưa ra quyết định.