Đeo kính lệch tâm có biểu hiện gì và những lưu ý khi sử dụng
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Khi đeo kính thuốc, việc xác định chính xác tâm quang học của tròng kính trùng với khoảng cách đồng tử của người đeo là yếu tố then chốt giúp thị lực nhìn rõ ràng và thoải mái. Đeo kính lệch tâm là tình trạng tâm của tròng kính bị lệch so với trục nhìn của nhãn cầu, khiến mắt phải điều tiết liên tục để bù lại hiện tượng lăng kính không mong muốn.
Tình trạng này nếu diễn ra kéo dài có thể gây ra nhiều triệu chứng khó chịu như mỏi mắt, nhức đầu, nhìn mờ hoặc nhìn đôi. Việc tìm hiểu nguyên nhân, biểu hiện và các biện pháp xử trí khi kính bị lệch tâm sẽ giúp người dùng chủ động bảo vệ sức khỏe đôi mắt một cách hiệu quả.
Đeo kính lệch tâm là gì?
Đeo kính lệch tâm là hiện tượng khoảng cách giữa hai tâm quang học trên cặp tròng kính không khớp với khoảng cách tâm đồng tử thực tế của người đeo. Tâm quang học là điểm trên tròng kính mà ánh sáng đi qua không bị lệch hướng. Khi tâm tròng kính nằm sai vị trí so với trục thị giác của mắt, tròng kính sẽ tạo ra hiệu ứng lăng kính ngoài ý muốn. Hiệu ứng này buộc các cơ vận nhãn phải làm việc căng thẳng hơn nhằm giữ cho hình ảnh hội tụ đúng trên võng mạc. Tình trạng lệch tâm có thể xuất hiện ngay từ khâu đo đạc khoảng cách đồng tử chưa chuẩn xác, kỹ thuật mài lắp tròng kính thiếu tỉ mỉ, hoặc do gọng kính bị biến dạng, lệch nắn trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Biểu hiện thường gặp khi đeo kính lệch tâm
Khi sử dụng một chiếc kính bị lệch tâm, mắt người đeo sẽ phản ứng nhanh chóng do phải điều tiết bất thường. Biểu hiện phổ biến nhất là cảm giác nhức mỏi mắt, căng tức quanh hốc mắt và khô mắt sau một khoảng thời gian ngắn đọc sách hoặc làm việc trên máy tính. Người đeo cũng có thể thấy hình ảnh bị biến dạng, nhòe mờ hoặc xuất hiện hiện tượng nhìn đôi khi chớp mắt hay nhìn sang hai bên. Một số trường hợp ghi nhận triệu chứng đau đầu, chóng mặt, hoa mắt và buồn nôn nhẹ do não bộ phải nỗ lực xử lý hai hình ảnh lệch nhau từ hai mắt. Ngoài ra, việc phải nghiêng đầu hoặc điều chỉnh tư thế cổ liên tục để tìm góc nhìn rõ hơn cũng là dấu hiệu cho thấy tâm kính đang không trùng với trục nhìn tự nhiên.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng kính bị lệch tâm
Có nhiều yếu tố dẫn tới việc tròng kính không chuẩn tâm so me đồng tử. Nguyên nhân ban đầu thường xuất phát từ quá trình đo khoảng cách đồng tử không chính xác hoặc kỹ thuật viên ghi sai thông số khúc xạ. Trong giai đoạn gia công mài lắp, việc đặt lệch tâm tròng kính vào gọng kính cũng gây ra sai sót tương tự. Ngoài ra, thói quen sử dụng của người đeo đóng vai trò rất lớn. Việc đeo kính một tay, cài kính lên đầu, đè gọng kính khi ngủ hoặc làm rơi kính khiến gọng bị cong vênh, lệch ve mũi hay giãn gọng. Khi gọng kính không còn ôm sát và cố định đúng vị trí trên sống mũi, tròng kính sẽ bị xê dịch và dẫn đến lệch tâm trong quá trình sinh hoạt.
Tác hại đối với thị lực khi đeo kính lệch tâm kéo dài
Nếu tiếp tục sử dụng kính lệch tâm trong thời gian dài mà không được điều chỉnh, đôi mắt sẽ chịu nhiều áp lực tiêu cực. Việc các cơ mắt phải co thắt liên tục để bù trừ hiệu ứng lăng kính có thể làm suy giảm khả năng điều tiết tự nhiên của nhãn cầu, dẫn đến gia tăng độ cận thị hoặc loạn thị nhanh hơn. Ở trẻ em trong giai đoạn phát triển thị giác, đeo kính lệch tâm có thể làm tăng nguy cơ nhược thị hoặc lé do một bên mắt bị hạn chế tiếp nhận hình ảnh rõ nét. Đối với người lớn, tình trạng mệt mỏi thị giác mạn tính không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc và học tập mà còn gia tăng nguy cơ mất an toàn khi tham gia giao thông hoặc thao tác máy móc.
Cách khắc phục và điều chỉnh khi kính bị lệch tâm
Ngay khi nhận thấy các dấu hiệu nghi ngờ kính bị lệch tâm, người dùng nên ngừng đeo chiếc kính đó và đến các cơ sở khúc xạ nhãn khoa uy tín để kiểm tra. Bác sĩ chuyên khoa mắt hoặc kỹ thuật viên khúc xạ sẽ sử dụng thiết bị đo tâm kính chuyên dụng để xác định chính xác vị trí tâm quang học và so sánh với khoảng cách đồng tử thực tế. Nếu gọng kính chỉ bị lệch nhẹ do va chạm, kỹ thuật viên có thể nắn chỉnh lại ve mũi và càng kính để đưa tâm kính về đúng vị trí. Trường hợp tròng kính bị cắt sai tâm ngay từ đầu, người đeo cần được đo lại thông số và thay thế tròng kính mới đúng chuẩn để đảm bảo an toàn cho mắt.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức chung, không thay thế cho tư vấn, chẩn đoán hay chỉ định y khoa chuyên sâu từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Người dùng tuyệt đối không tự ý điều chỉnh gọng kính bằng các công cụ không chuyên tại nhà vì có thể làm gãy gọng hoặc xước tròng kính. Khi có các triệu chứng nhìn mờ, nhìn đôi hoặc đau nhức mắt kéo dài, cần đến thăm khám trực tiếp tại trung tâm y tế hoặc cơ sở khúc xạ uy tín để được kiểm tra toàn diện.
Tóm tắt
Đeo kính lệch tâm gây ra nhiều phiền ngoái cho thị lực và sức khỏe đôi mắt. Việc nhận biết sớm các biểu hiện khó chịu, tuân thủ quy trình đo cắt kính chuẩn xác và duy trì thói quen bảo quản gọng kính cẩn thận sẽ giúp bạn bảo vệ đôi mắt luôn sáng khỏe và thoải mái trong mọi hoạt động.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đeo kính lệch tâm có tự khỏi được không?
Kính lệch tâm là lỗi vật lý trên tròng kính hoặc gọng kính, do đó mắt không thể tự thích nghi hay làm kính hết lệch. Người đeo cần đến cơ sở khúc xạ để kỹ thuật viên kiểm tra và điều chỉnh hoặc thay tròng kính mới.
Làm sao để biết gọng kính của mình có bị lệch tâm hay không?
Bạn có thể nghi ngờ kính bị lệch tâm nếu thường xuyên thấy mỏi mắt, nhìn đôi, nhức đầu hoặc phải dùng tay nâng kính mới nhìn rõ. Tuy nhiên, việc xác định chính xác cần đến máy đo tâm quang học tại phòng khám mắt.
Đeo kính lệch tâm trong vài ngày có gây hại mắt vĩnh viễn không?
Đeo kính lệch tâm vài ngày thường chỉ gây mỏi mắt, nhức đầu tạm thời và sẽ hết khi ngừng đeo. Tuy nhiên, nếu đeo kéo dài nhiều tháng, mắt có thể bị suy giảm khả năng điều tiết và ảnh hưởng thị lực.
Có nên tự nắn gọng kính tại nhà khi thấy kính bị xô lệch không?
Không nên tự nắn gọng kính tại nhà vì dễ làm méo gọng, biến dạng ve mũi hoặc vỡ tròng kính. Bạn nên mang kính đến cửa hàng kính mắt uy tín để kỹ thuật viên dùng dụng cụ chuyên dụng điều chỉnh.
Bao lâu nên đi kiểm tra tâm kính và độ kính một lần?
Người đeo kính thuốc nên đi kiểm tra thị lực và tình trạng kính định kỳ từ 6 tháng đến 1 năm một lần. Nếu kính bị va chạm mạnh hoặc gọng bị nắn lệch, nên đi kiểm tra ngay lập tức.
