Đeo khẩu trang mặt nào đúng và cách sử dụng chuẩn y tế

Đeo khẩu trang mặt nào đúng?

Khẩu trang y tế tiêu chuẩn thường được sản xuất từ 3 đến 4 lớp vải không dệt chuyên dụng, trong đó có lớp vải lọc kháng khuẩn đóng vai trò trung tâm. Mỗi lớp được thiết kế để đảm nhận một nhiệm vụ riêng biệt trong việc lọc hạt bụi mịn và cản trở giọt bắn mang mầm bệnh. Hiệu quả bảo vệ của khẩu trang y tế phụ thuộc chặt chẽ vào độ kín khít quanh khuôn mặt và việc đặt đúng vị trí các lớp cấu tạo. Khi người dùng xác định chính xác mặt ngoài chống thấm, mặt trong thấm hút và định hình thanh nẹp mũi ôm khít sống mũi, chiếc khẩu trang mới tạo nên một lớp màng ngăn bảo vệ toàn diện cho đường hô hấp.

Cách phân biệt mặt trong và mặt ngoài của khẩu trang y tế

Khẩu trang y tế thông thường có cấu tạo nhiều lớp với chức năng riêng biệt. Mặt ngoài thường có màu đậm hơn như xanh dương, xám, hồng hoặc đen, được xử lý chống thấm nước nhằm ngăn chặn giọt bắn chứa virus, vi khuẩn từ môi trường bên ngoài xâm nhập. Trong khi đó, mặt trong tiếp xúc trực tiếp với da mặt thường có màu trắng hoặc màu nhạt hơn rõ rệt. Mặt trong có đặc tính hút ẩm, giúp hấp thụ các giọt bắn li ti và hơi ẩm thoát ra khi chúng ta hô hấp, nói chuyện hoặc ho khan, giữ cho bề mặt da luôn thông thoáng và hạn chế kích ứng.

Khi sử dụng, quy tắc chuẩn là luôn đeo mặt sẫm màu ra ngoài và mặt sáng màu quay vào trong áp sát mũi miệng. Trường hợp khẩu trang có cả hai mặt cùng màu trắng, người dùng có thể sờ bề mặt để phân biệt: mặt ngoài nhẵn bóng hơn để trượt nước, còn mặt trong mềm mại, hút nước nhanh hơn.

Xác định đúng chiều trên dưới và hướng nếp gấp khẩu trang

Bên cạnh việc chọn đúng mặt trong và ngoài, định hướng chiều trên và dưới của khẩu trang đóng vai trò quyết định đến độ kín khít. Mép trên của khẩu trang y tế luôn được tích hợp một thanh nẹp mũi bằng kim loại dẻo hoặc nhựa đàn hồi. Bộ phận này có nhiệm vụ uốn cong và ôm sát vào sống mũi, triệt tiêu khe hở phía trên nhằm ngăn không khí chưa qua lọc lọt vào đường thở.

Ngoài ra, người dùng cần quan sát chiều hướng của các nếp gấp trên thân khẩu trang. Khi đeo đúng, các nếp gấp ở mặt ngoài phải luôn chúc xuống dưới theo hướng sàn nhà. Thiết kế này giúp các hạt bụi, giọt bắn khi rơi vào bề mặt khẩu trang sẽ trượt thẳng xuống theo quán tính, tránh đọng lại trong các nếp gấp. Nếu đeo ngược khiến nếp gấp ngửa lên trên, các nếp này sẽ trở thành rãnh chứa bụi bẩn và dịch tiết hô hấp, gia tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.

Tầm quan trọng của việc đeo khẩu trang đúng mặt và đúng quy cách

Khẩu trang y tế hoạt động dựa trên cơ chế lọc cơ học kết hợp lực tĩnh điện của lớp màng lọc nằm giữa. Nếu đeo sai mặt, chức năng của các lớp sẽ bị đảo lộn hoàn toàn. Khi mặt hút ẩm bị đưa ra ngoài, nó sẽ hút nước và dịch bắn từ môi trường, vô tình tạo đường dẫn cho mầm bệnh đi sâu vào bên trong. Ngược lại, mặt chống thấm nếu quay vào trong sẽ khiến hơi thở bị ngưng tụ, tạo cảm giác ẩm ướt, bí bách và khó chịu kéo dài cho người đeo.

Đeo khẩu trang đúng quy cách giúp tạo ra một rào chắn kép hiệu quả. Khẩu trang vừa ngăn chặn các tác nhân lây nhiễm từ bên ngoài xâm nhập vào hệ hô hấp của người sử dụng, vừa giữ lại các giọt dịch bắn của bản thân khi ho hoặc hắt hơi, từ đó bảo vệ cộng đồng xung quanh trước các đợt bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm qua giọt bắn.

Quy trình đeo và tháo khẩu trang y tế đúng cách chuẩn vệ sinh

Quy trình đeo khẩu trang chuẩn y tế bắt đầu bằng bước vệ sinh tay sạch sẽ bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay nhanh. Người dùng dùng hai tay cầm vào phần quai đeo để luồn vào vành tai, tuyệt đối không chạm tay vào bề mặt trước của khẩu trang. Sau khi cố định quai đeo, dùng hai ngón tay trỏ miết nhẹ thanh nẹp mũi để ép sát vào sống mũi, đồng thời kéo mép dưới của khẩu trang phủ kín hoàn toàn phần cằm.

Khi tháo khẩu trang, thao tác cũng cần thực hiện thông qua quai đeo ở tai, kéo nhẹ nhàng ra phía trước và thả ngay vào thùng rác có nắp đậy. Tránh chạm tay vào mặt ngoài khẩu trang vì đây là nơi tập trung nhiều mầm bệnh và bụi bẩn tích tụ sau thời gian sử dụng. Sau khi tháo và vứt bỏ khẩu trang, cần rửa lại tay ngay lập tức bằng dung dịch sát khuẩn để đảm bảo vệ sinh.

Lưu ý an toàn

Khẩu trang y tế chỉ có tác dụng hỗ trợ giảm thiểu nguy cơ tiếp xúc với giọt bắn và khói bụi, không thể thay thế hoàn toàn các biện pháp phòng bệnh chuyên sâu. Không chạm tay vào bề mặt khẩu trang khi đang đeo hoặc sau khi tháo ra để tránh lây nhiễm chéo. Với người có bệnh lý hô hấp mạn tính hoặc khó thở khi đeo khẩu trang, cần tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn loại khẩu trang phù hợp.

Tóm tắt

Đeo khẩu trang y tế đúng mặt và đúng quy cách là giải pháp bảo vệ đường hô hấp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả phòng ngừa dịch bệnh rất cao. Việc nắm vững quy tắc phân biệt mặt chống thấm bên ngoài và mặt thấm hút bên trong giúp sản phẩm phát huy tối đa công năng màng lọc. Bên cạnh khẩu trang, mỗi người nên duy trì thói quen rửa tay thường xuyên và lối sống khoa học để nâng cao sức đề kháng cho cơ thể.