Đau mắt trái: Nguyên nhân thường gặp và cách xử trí

Đau mắt trái là gì?

Đau mắt trái mô tả trạng thái khó chịu, đau rát hoặc nhức nhối khu trú ở nhãn cầu bên trái hoặc vùng hốc mắt xung quanh. Triệu chứng này có thể xảy ra đột ngột sau chấn thương, tiếp xúc dị vật hoặc tiến triển từ từ do quá trình viêm nhiễm, căng thẳng thị giác kéo dài. Mắt là cơ quan nhạy cảm với mật độ dây thần kinh cảm giác dày đặc, do đó ngay cả một kích thích nhỏ như hạt bụi, lông mi quặm hay khô mắt cũng có thể gây cảm giác đau rõ rệt. Đau mắt một bên cần được theo dõi thận trọng vì đây có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý tại mắt như viêm kết mạc, viêm giác mạc, tăng nhãn áp hoặc các vấn đề ngoài mắt như đau nửa đầu và viêm xoang.

Các nguyên nhân phổ biến gây đau nhức mắt trái

Đau mắt trái có thể bắt nguồn từ nhiều cơ chế bệnh sinh tùy thuộc vào vị trí tổn thương. Nhóm nguyên nhân bề mặt thường gặp nhất bao gồm dị vật rơi vào mắt, trầy xước giác mạc, viêm kết mạc và hội chứng khô mắt do làm việc liên tục trước màn hình điện tử. Khi lớp màng nước mắt bị phá vỡ hoặc biểu mô bề mặt bị tổn thương, người bệnh sẽ cảm thấy cộm rát, xốn mắt và chảy nước mắt sống liên tục.

Bên cạnh tổn thương nông, các bệnh lý sâu bên trong cấu trúc nhãn cầu như viêm màng bồ đào hoặc tăng nhãn áp cấp góc đóng cũng gây ra cơn đau nhức dữ dội lan ra nửa đầu cùng bên. Ngoài ra, đau mắt trái còn có thể do viêm các xoang hàm mặt lân cận chèn ép, đau đầu vận mạch hoặc tình trạng viêm dây thần kinh thị giác.

Dấu hiệu nhận biết mức độ nghiêm trọng khi đau mắt trái

Để xử trí an toàn, người bệnh cần phân biệt mức độ nghiêm trọng qua các triệu chứng đi kèm. Cơn đau mắt nhẹ, xuất hiện vào cuối ngày làm việc kèm theo khô mắt hay căng tức vùng chân mày thường là dấu hiệu của mỏi mắt điều tiết và thường cải thiện nhanh sau khi nghỉ ngơi.

Trái lại, người bệnh cần đặc biệt cảnh giác nếu mắt đau nhói kéo dài không dứt, đỏ mắt lan tỏa, sợ ánh sáng hoặc xuất hiện tình trạng nhìn mờ đột ngột. Sự xuất hiện của các quầng sáng nhiều màu quanh nguồn đèn, con ngươi giãn nhẹ hoặc có dịch mủ đặc tiết ra ở khóe mắt là các dấu hiệu cảnh báo tổn thương giác mạc hoặc nhãn áp tăng cao, cần được cấp cứu y khoa.

Cách chăm sóc và làm dịu mắt ban đầu tại nhà

Khi mắt trái bị đau hoặc cộm xốn, phản xạ đầu tiên cần tuân thủ là tuyệt đối không dụi mắt nhằm tránh làm trầy xước sâu thêm bề mặt giác mạc. Nếu đang sử dụng kính áp tròng, người bệnh cần tháo bỏ ngay lập tức và chuyển sang dùng kính gọng thông thường để giảm bớt gánh nặng kích ứng cho nhãn cầu.

Có thể sử dụng nước muối sinh lý natri clorid 0,9% loại đơn liều hoặc nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản để rửa trôi bụi bẩn và cấp ẩm cho bề mặt nhãn cầu. Biện pháp chườm ấm nhẹ nhàng vùng quanh mi mắt nhắm kín cũng giúp thư giãn cơ thể mi và kích thích tuyến nhờn hoạt động tốt hơn. Trong thời gian này, cần giữ không gian nghỉ ngơi thoáng mát và hạn chế tối đa việc tiếp xúc với khói bụi độc hại.

Thời điểm cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa mắt

Người bệnh không nên tự theo dõi tại nhà quá 24 đến 48 giờ nếu tình trạng đau nhức mắt trái không có xu hướng thuyên giảm. Cần đến ngay các bệnh viện hoặc cơ sở chuyên khoa mắt khi xuất hiện triệu chứng nhìn đôi, mất thị trường, đau tăng lên khi cử động nhãn cầu hoặc đau nhức xuất hiện sau các chấn thương cơ học.

Tại cơ sở y tế, bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ tiến hành soi đáy mắt bằng đèn khe sinh hiển vi, đo nhãn áp và nhuộm huỳnh quang giác mạc để xác định chính xác tổn thương. Việc thăm khám kịp thời giúp đưa ra phương án điều trị đúng đắn, ngăn chặn nguy cơ nhiễm trùng lan rộng và bảo vệ thị lực khỏi các biến chứng lâu dài.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt, bởi việc dùng sai thuốc có thể làm trầm trọng thêm tình trạng loét giác mạc và tăng nguy cơ glôcôm. Không áp dụng các biện pháp dân gian chưa kiểm chứng như đắp lá cây, xông thảo dược hay nhỏ nước chanh vào mắt vì rất dễ dẫn đến nhiễm trùng hoại tử nhãn cầu.

Tóm tắt

Đau mắt trái là triệu chứng lâm sàng đa dạng, có thể chỉ là phản xạ mỏi điều tiết thông thường nhưng cũng có thể cảnh báo bệnh lý nhãn khoa phức tạp. Việc duy trì thói quen vệ sinh mắt khoa học kết hợp với thăm khám y tế kịp thời khi có dấu hiệu bất thường là giải pháp an toàn nhất để bảo vệ thị lực lâu dài.