Đau mắt đỏ khi mang thai có ảnh hưởng đến thai nhi không?

Đau mắt đỏ khi mang thai là gì?

Đau mắt đỏ là tên gọi dân gian của bệnh viêm kết mạc, xảy ra khi lớp màng mỏng trong suốt bao phủ phần củng mạc của mắt và mặt trong mí mắt bị viêm nhiễm. Nguyên nhân phổ biến nhất là do virus nhóm adenovirus, enterovirus, vi khuẩn như tụ cầu, phế cầu, hoặc do phản ứng dị ứng thời tiết, bụi bẩn. Khi mang thai, hệ miễn dịch của người mẹ có những biến đổi sinh lý tự nhiên nhằm dung nạp thai nhi, đồng thời sự thay đổi nội tiết tố cũng khiến niêm mạc mắt nhạy cảm hơn, dễ bị khô rát và tăng nguy cơ nhiễm trùng mắt nếu tiếp xúc với nguồn lây. Triệu chứng điển hình bao gồm đỏ mắt, ngứa, cộm xốn như có cát, chảy nước mắt, tăng tiết ghèn mắt màu trắng đục hoặc vàng xanh và sưng nhẹ mí mắt. Hầu hết các đợt viêm kết mạc cấp tính có diễn tiến lành tính và hồi phục sau một đến hai tuần nếu được chăm sóc đúng cách.

Mức độ ảnh hưởng của đau mắt đỏ đối với sự phát triển của thai nhi

Phần lớn các chủng virus và vi khuẩn gây viêm kết mạc cấp tính thông thường chỉ gây tổn thương khu trú tại bề mặt nhãn cầu mà không đi vào dòng máu của người mẹ. Do đó, các tác nhân này không vượt qua hàng rào nhau thai và không tác động trực tiếp đến sự phát triển các cơ quan của thai nhi, cũng không gây ra dị tật thai bẩm sinh.

Tuy nhiên, nếu người mẹ bị sốt cao đi kèm trong đợt nhiễm trùng toàn thân hoặc để tình trạng viêm nhiễm mắt kéo dài gây bội nhiễm nặng, sức khỏe tổng thể và tâm lý của thai phụ sẽ bị ảnh hưởng, gián tiếp tác động đến thai kỳ. Ngoài ra, trong những trường hợp rất hiếm gặp do các tác nhân lây truyền qua đường tình dục như vi khuẩn lậu hoặc Chlamydia, mầm bệnh có thể tồn tại ở đường sinh dục và có nguy cơ lây nhiễm sang mắt trẻ sơ sinh trong quá trình chuyển dạ sinh thường qua ngả âm đạo. Do đó, việc xác định đúng nguyên nhân gây viêm kết mạc đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ an toàn cho cả mẹ và bé.

Rủi ro tiềm ẩn từ việc tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt trong thai kỳ

Nguy cơ lớn nhất đối với phụ nữ mang thai khi bị đau mắt đỏ không đến từ bản thân bệnh lý mà đến từ thói quen tự ý mua thuốc điều trị. Nhiều loại thuốc nhỏ mắt trên thị trường có chứa thành phần kháng sinh phối hợp với hoạt chất chống viêm nhóm corticoid như dexamethasone, prednisolone hoặc các chất co mạch. Khi nhỏ mắt, một lượng nhỏ thuốc vẫn có thể hấp thu vào hệ tuần hoàn thông qua niêm mạc kết mạc và ống lệ mũi.

Việc tiếp xúc với các hoạt chất corticoid hoặc kháng sinh chống chỉ định trong thai kỳ, đặc biệt là trong ba tháng đầu, có thể tiềm ẩn những rủi ro nhất định cho quá trình hình thành cơ quan của thai nhi. Hơn nữa, việc lạm dụng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid còn có thể làm tăng nhãn áp, gây đục thủy tinh thể hoặc làm nặng thêm tình trạng loét giác mạc nếu đau mắt đỏ do virus herpes. Thai phụ tuyệt đối không dùng lại đơn thuốc cũ của người khác hoặc tự mua các lọ thuốc nhỏ mắt không rõ nguồn gốc.

Các biện pháp chăm sóc và giảm khó chịu tại mắt an toàn cho mẹ bầu

Khi xuất hiện các dấu hiệu cộm xốn và đỏ mắt, biện pháp an toàn và hiệu quả hàng đầu cho mẹ bầu là vệ sinh mắt bằng dung dịch nước muối sinh lý natri clorid 0,9%. Thai phụ có thể nhỏ nước muối sinh lý nhiều lần trong ngày để rửa trôi ghèn mắt, chất tiết và làm dịu cảm giác cay rát. Nên dùng gạc y tế vô khuẩn riêng biệt cho từng bên mắt khi lau dọn dịch tiết để tránh lây chéo mầm bệnh từ mắt đau sang mắt lành.

Chườm lạnh xung quanh mắt bằng khăn sạch thấm nước mát hoặc túi chườm chuyên dụng trong khoảng mười đến mười lăm phút có thể hỗ trợ giảm phù nề mí mắt và giảm ngứa hiệu quả. Trong thời gian bị viêm kết mạc, mẹ bầu cần ngưng hoàn toàn việc đeo kính áp tròng, tránh trang điểm vùng mắt và hạn chế tối đa việc dùng tay dụi mắt. Cần tăng cường nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc, giảm bớt thời gian tiếp xúc với màn hình điện thoại, máy tính và uống đủ nước để mắt được phục hồi nhanh chóng.

Hướng dẫn phòng ngừa lây lan đau mắt đỏ trong gia đình

Đau mắt đỏ do virus lây lan rất nhanh qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mắt hoặc qua các bề mặt trung gian có dính mầm bệnh. Để bảo vệ bản thân và tránh lây nhiễm chéo cho các thành viên khác trong gia đình, thai phụ cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy hoặc sử dụng dung dịch sát khuẩn tay có cồn, đặc biệt là trước và sau khi chạm vào vùng mặt hoặc vệ sinh mắt.

Mỗi người trong nhà cần sử dụng khăn mặt, gối ngủ, chăn và đồ dùng cá nhân riêng biệt. Vỏ gối và khăn tắm của người bệnh cần được giặt giũ sạch sẽ và phơi khô dưới ánh nắng mặt trời thường xuyên. Thường xuyên lau chùi khử khuẩn các bề mặt tiếp xúc nhiều như tay nắm cửa, điều khiển tivi, bàn làm việc. Nếu trong gia đình hoặc nơi làm việc có người đang mắc đau mắt đỏ, thai phụ nên hạn chế tiếp xúc gần, tránh dùng chung đồ đạc và đeo khẩu trang để hạn chế nguy cơ lây nhiễm qua giọt bắn đường hô hấp.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức chung, không thay thế cho việc thăm khám và chẩn đoán y khoa chuyên sâu. Phụ nữ mang thai không được tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng virus hoặc thuốc nhỏ mắt chứa corticoid để tự điều trị tại nhà. Không áp dụng các biện pháp truyền miệng chưa được kiểm chứng khoa học như xông lá trầu không hay nhỏ sữa mẹ vào mắt vì có thể gây bỏng giác mạc và bội nhiễm vi khuẩn nguy hiểm. Nếu mắt có dấu hiệu đau nhức dữ dội, giảm thị lực, sợ ánh sáng hoặc chảy mủ đặc, thai phụ cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được bác sĩ thăm khám và chỉ định thuốc an toàn.

Tóm tắt

Đau mắt đỏ khi mang thai tuy gây ra nhiều cảm giác khó chịu nhưng phần lớn đều lành tính và không tác động trực tiếp đến sự phát triển của thai nhi. Việc giữ vệ sinh mắt sạch sẽ, nghỉ ngơi hợp lý và tuân thủ chặt chẽ chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ giúp mẹ bầu hồi phục an toàn, bảo vệ trọn vẹn thị lực và sức khỏe thai kỳ.