Đau mắt đỏ có nhất thiết phải dùng thuốc kháng sinh không

Đau mắt đỏ có nhất thiết phải dùng thuốc kháng sinh không?

Đau mắt đỏ là bệnh lý mắt phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi và dễ lây lan thành dịch. Bệnh do ba nhóm nguyên nhân chính gây ra gồm vi rút, vi khuẩn và dị ứng. Trong đó, vi rút Adenovirus là tác nhân gây đau mắt đỏ thường gặp nhất. Thuốc kháng sinh chỉ có tác dụng điều trị các trường hợp viêm kết mạc do vi khuẩn. Việc sử dụng kháng sinh không đúng nguyên nhân không những không giúp bệnh thuyên giảm mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây kích ứng mắt và biến chứng nguy hại. Do đó, việc chẩn đoán chính xác nguyên nhân qua thăm khám tại chuyên khoa Mắt là yếu tố quan trọng nhất để áp dụng biện pháp xử trí an toàn.

Các trường hợp đau mắt đỏ không cần dùng kháng sinh

Đa số các ca đau mắt đỏ trong cộng đồng xuất phát từ nguyên nhân nhiễm vi rút. Khi bị đau mắt đỏ do vi rút, người bệnh thường bị đỏ cả hai mắt, chảy nước mắt trong, cộm rát và sưng nhẹ mi mắt. Thuốc kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng tiêu diệt vi rút, do đó việc sử dụng thuốc nhỏ mắt kháng sinh trong trường hợp này là không cần thiết và không rút ngắn được thời gian bệnh.

Ngoài ra, đau mắt đỏ do dị ứng với bụi bẩn, phấn hoa hay hóa chất cũng không sử dụng kháng sinh. Biểu hiện đặc trưng của đau mắt đỏ dị ứng là ngứa nhiều, chảy nước mắt và xuất hiện ở cả hai mắt. Việc xử trí chủ yếu dựa vào việc tránh tiếp xúc với tác nhân dị ứng, kết hợp sử dụng nước mắt nhân tạo để làm sạch niêm mạc mắt và dùng thuốc chống dị ứng theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa Mắt.

Trường hợp đau mắt đỏ bắt buộc dùng kháng sinh

Thuốc kháng sinh trị đau mắt đỏ chỉ được bác sĩ chỉ định khi bệnh do vi khuẩn gây ra, phổ biến như vi khuẩn Staphylococcus hay Streptococcus. Đau mắt đỏ do vi khuẩn thường có biểu hiện đặc trưng là mắt tiết nhiều gỉ mủ màu vàng hoặc xanh dính chặt hai mi mắt sau khi ngủ dậy, kèm theo tình trạng sưng rát niêm mạc.

Ngoài ra, bác sĩ chuyên khoa Mắt có thể xem xét kê đơn kháng sinh dạng nhỏ mắt trong trường hợp đau mắt đỏ do vi rút nhưng có nguy cơ cao bị bội nhiễm vi khuẩn, hoặc người bệnh có tổn thương bề mặt giác mạc. Người bệnh không được tự mua thuốc mà cần được bác sĩ thăm khám trực tiếp để xác định đúng liều lượng và loại kháng sinh phù hợp với tình trạng nhiễm khuẩn.

Nguy cơ từ việc tự ý dùng kháng sinh trị đau mắt đỏ

Tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh là thói quen có thể dẫn đến nhiều hệ lụy cho sức khỏe. Nguy cơ lớn nhất là tình trạng vi khuẩn kháng kháng sinh, khiến các đợt nhiễm trùng mắt về sau trở nên khó điều trị hơn.

Bên cạnh đó, nhiều loại thuốc nhỏ mắt phối hợp kháng sinh với corticoid. Việc tự ý dùng các loại thuốc này kéo dài hoặc sai cách có thể gây ra biến chứng nghiêm trọng như tăng áp lực nội nhãn dẫn đến glôcôm, đục thủy tinh thể, suy giảm thị lực hoặc gây loét giác mạc. Sử dụng thuốc không đúng nguyên nhân còn gây tốn kém chi phí và làm chậm trễ quá trình điều trị đúng bệnh.

Cách chăm sóc và vệ sinh mắt an toàn khi bị đau mắt đỏ

Khi bị đau mắt đỏ, việc chăm sóc mắt đúng cách giúp giảm cảm giác khó chịu và hạn chế sự lây lan. Người bệnh nên rửa mắt bằng nước muối sinh lý NaCl 0,9% hoặc nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản từ 3 đến 5 lần mỗi ngày để làm sạch gỉ mắt. Có thể dùng gạc y tế vô trùng thấm nước mát chườm nhẹ bên ngoài mi mắt để bớt sưng rát.

Để tránh lây nhiễm cho người khác, người bệnh cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, dùng riêng khăn mặt, chậu rửa và vỏ gối. Tuyệt đối không dụi mắt để tránh gây trầy xước giác mạc. Trong thời gian bị bệnh, nên để mắt nghỉ ngơi, hạn chế xem màn hình điện tử và ngưng sử dụng kính tiếp xúc cho đến khi mắt bình phục hoàn toàn.

Lưu ý an toàn

Các thông tin về việc sử dụng kháng sinh trị đau mắt đỏ chỉ mang tính chất tham khảo y học phổ thông, không thay thế cho lời khuyên hoặc đơn thuốc từ bác sĩ chuyên khoa Mắt. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc chứa corticoid hay áp dụng các phương pháp dân gian như xông lá trầu không lên mắt. Việc dùng sai cách có thể gây bỏng niêm mạc, nhiễm trùng nặng hoặc tổn thương thị lực vĩnh viễn. Hãy thăm khám y tế ngay khi xuất hiện các triệu chứng bất thường ở mắt.

Tóm tắt

Đau mắt đỏ có cần dùng kháng sinh hay không phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân gây bệnh. Phần lớn các trường hợp do vi rút hoặc dị ứng không cần và không được điều trị bằng kháng sinh. Thăm khám sớm tại chuyên khoa Mắt và thực hiện đúng hướng dẫn vệ sinh mắt là giải pháp an toàn nhất để bảo vệ thị lực và giúp mắt mau hồi phục.