Các dấu hiệu ung thư não cần biết để thăm khám kịp thời
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Ung thư não là sự xuất hiện của các khối u ác tính phát triển từ mô não hoặc do tế bào ung thư từ các cơ quan khác di căn đến não bộ. Do não được bao bọc kín trong hộp sọ cứng, bất kỳ sự gia tăng thể tích nào của khối u cũng nhanh chóng làm tăng áp lực nội sọ và chèn ép các vùng chức năng quan trọng.
Nhiều biểu hiện ban đầu của khối u não khá mơ hồ và dễ bị nhầm lẫn với các chứng bệnh thông thường như đau đầu căng thẳng, rối loạn tiền đình hay mệt mỏi suy nhược. Việc nhận diện đúng các dấu hiệu cảnh báo đặc trưng giúp người bệnh chủ động đi khám tại các chuyên khoa thần kinh, từ đó tăng cơ hội phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm để can thiệp kịp thời.
Dấu hiệu ung thư não là gì?
Ung thư não bao gồm khối u nguyên phát khởi phát từ chính các tế bào nhu mô não, màng não hoặc dây thần kinh sọ, và khối u thứ phát do tế bào ác tính từ các vị trí khác như phổi, vú, đại trực tràng di căn lên hộp sọ. Khi khối u to dần, không gian bên trong hộp sọ bị thu hẹp dẫn đến hiện tượng tăng áp lực nội sọ, phù não và phá hủy các mô thần kinh lân cận. Các triệu chứng lâm sàng phát sinh tùy thuộc vào vị trí khối u, kích thước và tốc độ phát triển của mô tân sinh. Việc hiểu rõ bản chất của các dấu hiệu bệnh giúp người dân cảnh giác trước những thay đổi sức khỏe kéo dài, tránh tâm lý chủ quan hoặc ngược lại là quá hoang mang lo lắng khi gặp phải các triệu chứng thần kinh thông thường.
Đau đầu dai dẳng kèm buồn nôn và nôn vọt
Cơn đau đầu là một trong những biểu hiện phổ biến nhất khi áp lực nội sọ gia tăng do khối u phát triển trong hộp sọ. Khác với cơn đau đầu do căng thẳng thông thường, cơn đau liên quan đến khối u não thường xuất hiện rõ rệt vào lúc sáng sớm sau khi thức dậy hoặc lúc nửa đêm làm người bệnh thức giấc. Mức độ đau có xu hướng tăng dần theo thời gian và tăng nặng hơn khi người bệnh ho, hắt hơi, cúi gập người hoặc vận động gắng sức. Bên cạnh đó, tình trạng buồn nôn và nôn mửa thường đi kèm với đau đầu, đặc biệt là nôn vọt vào buổi sáng mà không liên quan đến bữa ăn hay các vấn đề về tiêu hóa. Khi các triệu chứng này lặp lại liên tục và không đáp ứng với thuốc giảm đau thông thường, người bệnh cần được kiểm tra hình ảnh học sọ não sớm.
Cơn co giật và co thắt cơ bắp bất thường
Co giật là dấu hiệu cảnh báo thần kinh rất quan trọng, xuất hiện do khối u kích thích các tế bào thần kinh xung quanh tạo ra các đợt phóng điện bất thường. Biểu hiện co giật có thể là cơn co giật toàn thân gây mất ý thức tạm thời, sùi bọt mép, hoặc chỉ là cơn co giật cục bộ ở một cánh tay, một bên mặt hay cảm giác tê bì, giật giật ở các ngón tay. Đáng lưu ý, đối với những người trưởng thành chưa từng có tiền sử bệnh động kinh hay chấn thương vùng đầu trước đó, sự xuất hiện bất ngờ của một cơn co giật là chỉ dấu y khoa cấp thiết đòi hỏi phải chụp cộng hưởng từ não ngay lập tức. Việc theo dõi tính chất và tần suất cơn co giật sẽ cung cấp thông tin quý giá cho bác sĩ chuyên khoa thần kinh.
Rối loạn thị giác thính giác và khả năng ngôn ngữ
Não bộ chứa các trung khu thần kinh điều khiển thị giác, thính giác và ngôn ngữ, do đó khối u tại các vị trí này sẽ gây tổn thương chức năng tương ứng. Người bệnh có thể nhận thấy tầm nhìn bị mờ đi, nhìn một vật thành hai hình, hoặc thu hẹp thị trường thị giác như mất tầm nhìn ngoại vi ở khóe mắt. Ở một số trường hợp, người bệnh gặp khó khăn trong việc tìm từ ngữ để diễn đạt suy nghĩ, nói ngọng, nói lắp, hoặc không hiểu được lời người khác nói dù thính lực bình thường. Ngoài ra, cảm giác ù tai, giảm thính lực một bên hoặc chóng mặt mất thăng bằng kéo dài cũng có thể xảy ra khi khối u xuất hiện ở vùng tiểu não hoặc góc cầu tiểu não.
Mất thăng bằng yếu liệt cơ thể và biến đổi tính cách
Sự suy giảm chức năng vận động thường biểu hiện qua cảm giác yếu sức, nặng nề hoặc vụng về ở một bên cơ thể, chẳng hạn như dễ làm rơi đồ vật khi cầm nắm, tay khó cài cúc áo hoặc chân bước đi kéo lê, dễ vấp ngã. Đồng thời, vùng tiểu não chịu trách nhiệm phối hợp động tác và giữ thăng bằng, vì vậy khi bị chèn ép, người bệnh sẽ đi đứng loạng choạng, mất phương hướng và chóng mặt dữ dội. Ngoài các rối loạn thể chất, người bệnh có thể trải qua sự thay đổi rõ rệt về nhận thức, trí nhớ và tính tình, trở nên trầm cảm, thờ ơ, dễ cáu gắt vô cớ hoặc giảm khả năng tập trung xử lý các công việc thường nhật.
Lưu ý an toàn
Các triệu chứng thần kinh được đề cập có thể xuất phát từ nhiều bệnh lý lành tính khác như thiếu máu não, đau nửa đầu Migraine, viêm xoang hay rối loạn tiền đình. Nội dung bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức, không thay thế cho việc thăm khám lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc an thần, thuốc giảm đau liều cao hoặc áp dụng các bài thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng để điều trị tại nhà khi chưa có kết luận từ cơ sở y tế.
Tóm tắt
Ung thư não là bệnh lý thần kinh nghiêm trọng nhưng việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời có ý nghĩa quyết định đối với kết quả điều trị. Người bệnh không nên chủ quan trước các cơn đau đầu kéo dài hoặc biểu hiện rối loạn thần kinh bất thường. Chủ động thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa giúp chẩn đoán chính xác nguyên nhân và nhận kế hoạch chăm sóc phù hợp.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đau đầu do ung thư não có điểm gì khác với đau đầu thông thường?
Cơn đau đầu do khối u não thường nặng hơn vào buổi sáng sớm, tăng lên khi ho, hắt hơi hoặc cúi người, đồng thời có xu hướng đau dai dẳng và không thuyên giảm khi dùng các thuốc giảm đau thông thường.
Làm thế nào để chẩn đoán chính xác khối u não?
Chụp cộng hưởng từ hoặc cắt lớp vi tính sọ não là các phương pháp chẩn đoán hình ảnh then chốt giúp bác sĩ phát hiện vị trí, kích thước khối u, kết hợp cùng sinh thiết mô để xác định chính xác bản chất u.
Co giật có chắc chắn là dấu hiệu của ung thư não không?
Không phải mọi cơn co giật đều do u não, triệu chứng này có thể bắt nguồn từ động kinh nguyên phát, sốt cao, chấn thương hoặc nhiễm trùng, nhưng người lớn lần đầu lên cơn co giật cần được chụp kiểm tra sọ não ngay.
Ung thư não có làm thay đổi tính cách hoặc trí nhớ không?
Khối u chèn ép các vùng não kiểm soát cảm xúc hoặc thùy trán có thể gây hay quên, giảm tập trung, thờ ơ, dễ cáu gắt hoặc thay đổi tính khí rõ rệt so với tính cách trước đây.
Khi nào các triệu chứng nghi ngờ u não cần được đưa đi cấp cứu?
Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện co giật lần đầu, đau đầu dữ dội kèm nôn vọt, yếu liệt một bên cơ thể, nhìn đôi đột ngột hoặc lú lẫn, mất ý thức.
