Dấu hiệu khỏi bệnh tay chân miệng ở trẻ cha mẹ nên biết

Dấu hiệu khỏi bệnh tay chân miệng là gì?

Bệnh tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do các virus thuộc nhóm đường ruột gây ra, phổ biến nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71. Bệnh thường diễn tiến qua các giai đoạn ủ bệnh, khởi phát, toàn phát và lui bệnh trong vòng một đến hai tuần nếu không xuất hiện các biến chứng nguy hiểm.

Giai đoạn lui bệnh thường bắt đầu sau khoảng bảy đến mười ngày tính từ lúc trẻ phát sốt và xuất hiện nốt phát ban đầu tiên. Ở giai đoạn này, hệ thống miễn dịch của trẻ đã tạo ra đủ kháng thể để ức chế sự nhân lên của virus, giúp các triệu chứng lâm sàng giảm nhẹ rõ rệt. Việc nhận biết chính xác các biểu hiện lui bệnh giúp cha mẹ tránh tâm lý hoang mang, đồng thời không vội vàng lơ là các biện pháp chăm sóc và phòng ngừa lây nhiễm cho những người xung quanh.

Thân nhiệt ổn định và tinh thần trẻ tươi tỉnh hơn

Hạ sốt và thân nhiệt trở về mức bình thường là một trong những chỉ dấu quan trọng đầu tiên cho thấy phản ứng viêm trong cơ thể trẻ đang giảm dần. Trong giai đoạn toàn phát, trẻ thường sốt nhẹ hoặc sốt cao liên tục tùy thuộc vào mức độ nhiễm virus. Khi bước vào giai đoạn hồi phục, thân nhiệt của bé sẽ ổn định dưới ba mươi bảy độ năm mà không cần phụ thuộc vào thuốc hạ sốt paracetamol hay ibuprofen. Trẻ không còn cảm giác ớn lạnh, bứt rứt hoặc vã mồ hôi trộm về đêm.

Bên cạnh việc hạ thân nhiệt, tinh thần của trẻ cũng có sự cải thiện rõ rệt. Trẻ bắt đầu tươi tỉnh hơn, chịu chơi đùa cùng người thân và phản xạ linh hoạt với các kích thích xung quanh. Trẻ không còn quấy khóc vô cớ, không giật mình chới với khi thiu thiu ngủ và giấc ngủ ban đêm sâu hơn, không bị ngắt quãng liên tục như những ngày trước đó. Đây là biểu hiện rất tích cực chứng tỏ hệ miễn dịch của trẻ đang dần kiểm soát được virus gây bệnh.

Vết loét trong khoang miệng se lại và trẻ ăn uống ngon miệng hơn

Các vết loét niêm mạc miệng, vòm họng và lưỡi là nguyên nhân chính khiến trẻ đau rát, quấy khóc và từ chối thức ăn trong suốt đợt bệnh. Khi trẻ bắt đầu khỏi bệnh, những nốt loét này sẽ thu nhỏ kích thước, bề mặt vết loét se lại và không còn đỏ ửng hay chảy dịch. Trẻ giảm tiết nước bọt ra khóe miệng và không còn ôm miệng hay khóc thét mỗi khi nuốt nước bọt.

Nhờ niêm mạc họng bớt đau rát, phản xạ nuốt của trẻ trở nên dễ dàng hơn nhiều. Trẻ bắt đầu chủ động đòi uống sữa, chịu ăn cháo loãng, súp nguội và các món ăn mềm mà không còn phản ứng chống đối quyết liệt. Lượng thức ăn và nước uống nạp vào mỗi bữa tăng dần, giúp cơ thể trẻ bù đắp lượng dịch cũng như năng lượng đã tiêu hao trong những ngày sốt cao mệt mỏi. Khi việc ăn uống của trẻ trở lại bình thường, nguy cơ mất nước và suy kiệt dinh dưỡng cũng được loại bỏ hoàn toàn.

Các nốt bóng nước ngoài da khô mày và bong vảy tự nhiên

Tổn thương da dạng bóng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối và mông là đặc trưng điển hình của bệnh tay chân miệng. Khi bước vào giai đoạn lui bệnh, các bọng nước này sẽ ngưng xuất hiện thêm nốt mới. Những nốt cũ bắt đầu xẹp xuống, dịch bên trong tiêu dần và bề mặt tổn thương khô lại, chuyển thành các lớp vảy sẫm màu.

Sau vài ngày, các lớp mày khô này sẽ bong dần ra một cách tự nhiên mà không để lại sẹo lõm nếu không bị bội nhiễm vi khuẩn trước đó. Ở một số trẻ, vùng da đầu ngón tay hoặc ngón chân có thể xuất hiện hiện tượng bong tróc da nhẹ hoặc thay đổi sắc tố tạm thời, sau đó da non sẽ tái tạo hoàn chỉnh. Cha mẹ chỉ cần chú ý giữ vệ sinh thân thể sạch sẽ, không cố cạy hay bóc vảy non sớm để tránh làm tổn thương da bé.

Những lưu ý quan trọng trong giai đoạn trẻ hồi phục sức khỏe

Mặc dù trẻ có nhiều biểu hiện thuyên giảm rõ rệt, gia đình vẫn cần chú ý chăm sóc toàn diện để trẻ phục hồi thể trạng nhanh chóng. Chế độ ăn uống nên ưu tiên các món mềm, dễ tiêu, giàu vi chất như kẽm, vitamin A và vitamin C để hỗ trợ niêm mạc mau lành. Tránh cho trẻ ăn các món quá nóng, cay, chua hoặc cứng vì có thể làm tổn thương vùng da non trong khoang miệng.

Ngoài ra, cha mẹ cần tiếp tục cách ly trẻ tại nhà thêm vài ngày cho đến khi các vết loét lành hẳn và bóng nước khô hoàn toàn nhằm hạn chế lây lan cho các bạn cùng lớp. Đồ chơi, chăn màn và các bề mặt tiếp xúc của trẻ vẫn cần được khử khuẩn thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn chuyên dụng. Phụ huynh cũng cần lưu ý theo dõi sát sao vì một số biến chứng thần kinh hoặc tim mạch hiếm gặp vẫn có thể xảy ra nếu chủ quan lơ là trong quá trình chăm sóc.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa từ bác sĩ chuyên khoa nhi. Dù trẻ có biểu hiện thuyên giảm, cha mẹ tuyệt đối không được tự ý ngừng thuốc hoặc dùng thêm các loại thuốc bôi không rõ nguồn gốc. Nếu trẻ có biểu hiện sốt cao tái phát, giật mình chới với, run chi, thở mệt hoặc lừ đừ, cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức.

Tóm tắt

Quá trình hồi phục sau bệnh tay chân miệng đòi hỏi sự kiên nhẫn và theo dõi sát sao từ gia đình. Khi trẻ hết sốt, vết loét miệng lành lại và da hồi phục dần, sức khỏe của bé đang tiến triển rất khả quan. Tuy nhiên, phụ huynh vẫn cần duy trì chế độ dinh dưỡng lành mạnh, vệ sinh sạch sẽ và đưa trẻ tái khám ngay nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào để bảo vệ sức khỏe tốt nhất cho con.