Dấu hiệu cảnh báo đa u tủy xương giai đoạn sớm

Đa u tủy xương giai đoạn sớm là gì?

Bệnh đa u tủy xương xảy ra khi các tế bào tương bào trong tủy xương biến đổi bất thường, nhân lên vô kiểm soát và sản xuất quá mức một loại protein bất thường gọi là protein đơn dòng. Sự tích tụ của các tế bào bệnh này cùng lượng protein bất thường trong máu và nước tiểu dần làm tổn thương cấu trúc xương, suy giảm chức năng tạo máu và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của thận. Ở giai đoạn đầu hoặc giai đoạn tiền lâm sàng, người bệnh thường có ít biểu hiện rõ ràng. Khi các tổn thương bắt đầu lan rộng, những dấu hiệu cảnh báo xuất hiện rõ hơn nhưng lại dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý thoái hóa cột sống, thiếu máu thông thường hay suy thận mãn tính. Do đó, việc hiểu rõ các biểu hiện gợi ý ban đầu có ý nghĩa thiết thực trong việc định hướng khám lâm sàng và làm các xét nghiệm huyết học chuyên sâu kịp thời.

Đau xương dai dẳng và dễ nứt gãy bất thường

Đau xương là một trong những biểu hiện xuất hiện sớm và phổ biến ở đa số người bệnh đa u tủy xương. Cơn đau thường tập trung ở khu vực cột sống, thắt lưng, xương sườn, xương chậu hoặc các xương lớn trên cơ thể. Ban đầu, cảm giác đau có thể thoáng qua, xuất hiện khi vận động hoặc thay đổi tư thế, nhưng theo thời gian cơn đau sẽ tăng dần và dai dẳng ngay cả khi nghỉ ngơi.

Cơ chế của hiện tượng này là do sự tăng sinh của các tương bào ác tính kích thích các tế bào hủy xương hoạt động mạnh, làm giảm mật độ xương và gây tổn thương tiêu xương. Do cấu trúc xương bị bào mòn và yếu đi nhanh chóng, người bệnh có nguy cơ cao gặp tình trạng gãy xương dính dáng tới chấn thương nhẹ hoặc thậm chí gãy xương tự phát khi thực hiện các sinh hoạt thường ngày.

Tình trạng mệt mỏi kéo dài do thiếu máu

Sự phát triển áp đảo của các tương bào ung thư trong khoang tủy xương làm thu hẹp không gian sống và cản trở quá trình sinh sản của các tế bào máu bình thường, đặc biệt là hồng cầu. Tình trạng này dẫn đến thiếu máu mãn tính, làm giảm khả năng vận chuyển oxy đến các cơ quan trong cơ thể.

Người bệnh thường nhận thấy cơ thể luôn trong trạng thái kiệt sức, mệt mỏi dai dẳng không rõ nguyên nhân dù đã nghỉ ngơi đầy đủ. Đi kèm với mệt mỏi là các dấu hiệu như da dẻ xanh xao, niêm mạc nhợt nhạt, hoa mắt, chóng mặt khi đứng dậy đột ngột, nhịp tim nhanh hoặc cảm giác thở dốc ngay cả khi chỉ thực hiện các vận động nhẹ nhàng. Nếu tình trạng thiếu máu diễn tiến nặng mà không được kiểm soát, chất lượng sống của người bệnh sẽ bị suy giảm đáng kể.

Nhiễm trùng tái phát liên tục và giảm sức đề kháng

Hệ miễn dịch của người mắc đa u tủy xương suy giảm nghiêm trọng do các tương bào biến đổi không còn sản sinh ra các kháng thể khỏe mạnh để bảo vệ cơ thể. Thay vào đó, chúng tạo ra lượng lớn các kháng thể bất thường không có chức năng chống lại tác nhân gây bệnh ngoại lai.

Hệ quả là cơ thể người bệnh trở nên rất nhạy cảm với các loại vi khuẩn và vi rút. Người bệnh hay bị các đợt nhiễm trùng tái diễn nhiều lần, phổ biến nhất là nhiễm trùng đường hô hấp như viêm phổi, viêm phế quản, hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu. Các đợt sốt kéo dài, ho khan, khó thở hoặc cảm giác đau rát khi tiểu tiện xảy ra thường xuyên và lâu phục hồi hơn so với người bình thường, phản ánh sự suy yếu rõ rệt của hệ thống phòng vệ tự nhiên.

Tổn thương chức năng thận và rối loạn chỉ số canxi máu

Thận là cơ quan chịu ảnh hưởng nặng nề khi tế bào đa u tủy xương giải phóng lượng lớn các chuỗi nhẹ miễn dịch bất thường vào dòng máu. Khi lọc qua thận, các protein này dễ gây tắc nghẽn các ống thận, dẫn đến tình trạng suy thận cấp hoặc mãn tính. Người bệnh có thể nhận biết qua các biểu hiện như tiểu ít, nước tiểu có bọt kéo dài, sưng phù hai chân hoặc sưng quanh vùng mắt.

Bên cạnh đó, quá trình hủy xương giải phóng lượng lớn canxi vào máu, gây nên hội chứng tăng canxi máu. Tình trạng này khiến người bệnh luôn cảm thấy khát nước dai dẳng, đi tiểu nhiều lần trong ngày, hay bị buồn nôn, táo bón, mệt mỏi cơ bắp và đôi khi rơi vào trạng thái lơ mơ, nhầm lẫn nếu chỉ số canxi máu tăng quá cao.

Lưu ý an toàn

Thông tin trình bày trong bài viết mang tính chất giáo dục kiến thức y khoa đại chúng và không thể thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa thực tế. Các triệu chứng của đa u tủy xương giai đoạn sớm rất đa dạng và dễ trùng lặp với nhiều bệnh lý lành tính khác. Người đọc tuyệt đối không tự chẩn đoán bệnh cho bản thân hoặc người nhà dựa trên các dấu hiệu lâm sàng nêu trên. Khi phát hiện các bất thường về sức khỏe kéo dài, cần tìm đến các cơ sở y tế chuyên khoa huyết học để được bác sĩ thăm khám và thực hiện xét nghiệm chẩn đoán chính xác.

Tóm tắt

Đa u tủy xương giai đoạn sớm có thể tiến triển thầm lặng nhưng việc lắng nghe những thay đổi của cơ thể sẽ giúp người bệnh phát hiện kịp thời. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ như đau xương thắt lưng dai dẳng, mệt mỏi do thiếu máu hay nhiễm trùng tái diễn, người bệnh nên chủ động đến gặp bác sĩ chuyên khoa huyết học để được thực hiện các xét nghiệm cần thiết, giúp nâng cao hiệu quả theo dõi và quản lý sức khỏe y khoa.