Dấu hiệu cảnh báo bạn cần đi khám khúc xạ và đeo kính mắt
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Khi mắt bắt đầu suy giảm khả năng điều tiết hoặc xuất hiện các tật khúc xạ như cận thị, viễn thị hay loạn thị, các hoạt động thường ngày như đọc sách, làm việc trên máy tính và lái xe sẽ nhanh chóng bị ảnh hưởng. Việc nhận biết sớm các thay đổi bất thường ở tầm nhìn giúp bạn kịp thời đi kiểm tra khúc xạ, tránh để đôi mắt phải chịu áp lực điều tiết quá mức trong thời gian dài.
Nhiều người thường có tâm lý chủ quan khi gặp phải tình trạng mờ mắt nhẹ, nheo mắt khi nhìn xa hoặc nhức mỏi quanh hốc mắt, cho rằng đây chỉ là sự mệt mỏi tạm thời sau một ngày làm việc. Tuy nhiên, nếu chậm trễ trong việc thăm khám và can thiệp thị lực, đôi mắt sẽ dễ bị suy giảm thị lực nhanh hơn, kèm theo những cơn đau đầu mạn tính do cơ mắt phải co thắt liên tục để bù trừ khoảng nhìn.
Dấu hiệu cần đeo kính là gì?
Đeo kính mắt là giải pháp quang học an toàn, phổ biến và tiện lợi nhằm điều chỉnh hướng đi của ánh sáng vào mắt, giúp các tia sáng hội tụ chính xác trên bề mặt võng mạc để tái tạo hình ảnh rõ nét. Nhu cầu sử dụng kính thường xuất hiện khi mắt gặp phải các tật khúc xạ bao gồm cận thị, viễn thị, loạn thị hoặc sự suy giảm khả năng điều tiết sinh lý tự nhiên do lão hóa được gọi là lão thị.
Mắt người hoạt động tương tự như một hệ thấu kính quang học tinh xảo. Khi giác mạc, thể thủy tinh hoặc chiều dài trục nhãn cầu có sự sai lệch về mặt cấu trúc giải phẫu, hình ảnh thu nhận được sẽ bị nhòe mờ hoặc biến dạng ở các khoảng cách khác nhau. Đeo kính có thông số phù hợp không chỉ giúp khôi phục thị lực sắc nét cho các hoạt động thường ngày mà còn giải tỏa áp lực làm việc cho các cơ điều tiết bên trong mắt, từ đó bảo vệ sức khỏe nhãn khoa về lâu dài.
Thường xuyên nhìn mờ ở khoảng cách xa hoặc cự ly gần
Nhìn mờ là biểu hiện phổ biến và trực quan nhất báo hiệu mắt đang gặp vấn đề về khúc xạ. Nếu bạn cảm thấy các biển báo trên đường, chữ viết trên bảng hoặc gương mặt người quen ở cự ly vài mét trở nên nhòe nhoẹt, đó thường là dấu hiệu của tật cận thị. Ngược lại, nếu bạn gặp khó khăn khi đọc sách báo, xem màn hình điện thoại ở khoảng cách thông thường và phải đưa tài liệu ra xa tầm tay mới nhìn rõ, đây là biểu hiện rất điển hình của viễn thị hoặc lão thị ở người trung niên.
Bên cạnh tình trạng mờ ở một khoảng cách cố định, tật loạn thị có thể làm cho các đường nét của vật thể xuất hiện bóng đôi, méo mó hoặc nhòe ở cả cự ly xa lẫn gần. Sự thay đổi thị lực đôi khi diễn biến âm thầm ở một bên mắt khiến người mắc khó phát hiện nếu không vô tình che một mắt lại để so sánh. Khi nhận thấy các chi tiết quen thuộc trong cuộc sống không còn rõ ràng, việc đến cơ sở nhãn khoa đo khúc xạ là bước cần thiết đầu tiên.
Thói quen nheo mắt và nghiêng đầu khi quan sát đồ vật
Hành động nheo mắt là phản xạ tự nhiên của cơ thể nhằm hạn chế lượng ánh sáng phân kỳ đi vào đồng tử, giúp tăng nhẹ độ sâu trường ảnh và làm cho hình ảnh thu được tạm thời rõ nét hơn. Nếu bạn bắt gặp bản thân hoặc người thân thường xuyên phải nheo mắt khi xem ti vi, theo dõi màn hình trình chiếu hoặc nhìn đồ vật ở xa, điều đó phản ánh đôi mắt đang phải chật vật bù trừ cho sai lệch khúc xạ chưa được chỉnh kính.
Ngoài phản xạ nheo mắt, việc nghiêng đầu hoặc nhìn liếc qua một góc nhất định cũng là dấu hiệu cho thấy mắt đang cố tìm trục nhìn thuận lợi hơn, thường gặp trong các trường hợp loạn thị hoặc mất cân bằng vận nhãn nhẹ. Trẻ em trong độ tuổi học đường nếu chưa được can thiệp kính kịp thời thường có biểu hiện rướn người, cúi gập sát mặt xuống mặt bàn khi viết bài. Những thói quen cơ học này nếu duy trì trong thời gian dài sẽ gây co cứng cơ mặt và làm tăng áp lực điều tiết lên nhãn cầu.
Đau đầu nhức mắt và mệt mỏi thị giác thường xuyên
Khi mắt có tật khúc xạ mà không được hỗ trợ bởi kính thuốc phù hợp, cơ thể mi bên trong nhãn cầu buộc phải co thắt liên tục để điều chỉnh độ cong của thể thủy tinh nhằm lấy nét hình ảnh. Tình trạng căng thẳng kéo dài của các nhóm cơ điều tiết này là căn nguyên hàng đầu dẫn đến hiện tượng mỏi mắt, cay rát, nhức buốt quanh hốc mắt và đau lan lên vùng thái dương hay trán.
Những cơn đau đầu bắt nguồn từ tật khúc xạ thường có đặc điểm gia tăng về cuối ngày làm việc, đặc biệt sau các hoạt động đòi hỏi sự tập trung thị giác cao độ như đọc tài liệu chi tiết, sử dụng máy vi tính liên tục hoặc lái xe đường dài. Cảm giác khó chịu này thường thuyên giảm đáng kể sau khi người bệnh nhắm mắt nghỉ ngơi hoặc sau một giấc ngủ đủ. Nếu các cơn đau nhức vùng trán tái diễn liên tục mà không có bệnh lý toàn thân nào khác, kiểm tra mắt để cắt kính chuẩn là giải pháp hữu hiệu để khắc phục.
Khó khăn khi nhìn trong bóng tối và nhạy cảm với ánh sáng chói
Suy giảm khả năng nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu hoặc ban đêm là một dấu hiệu quan trọng cho thấy mắt bạn cần được kiểm tra khúc xạ cẩn thận. Vào ban đêm, đồng tử giãn nở tự nhiên để thu nhận nhiều ánh sáng hơn, vô tình làm lộ rõ các quang sai của hệ quang học mắt, khiến người mắc cận thị hoặc loạn thị cảm thấy tầm nhìn ban đêm suy giảm rõ rệt so với ban ngày.
Đặc biệt, hiện tượng nhìn thấy quầng sáng, tia lóe sáng hoặc các vệt sáng tỏa tròn xung quanh đèn pha xe đối diện và đèn đường khi lái xe trời tối gây ra rất nhiều khó khăn và tiềm ẩn rủi ro tai nạn. Sự tán xạ ánh sáng bất thường này phản ánh các tia sáng không thể quy tụ đồng nhất về một điểm trên bề mặt võng mạc. Trang bị kính mắt có số đo chuẩn xác kết hợp lớp phủ chống chói phản quang chất lượng sẽ giúp kiểm soát đường truyền ánh sáng, cải thiện độ tương phản và bảo đảm an toàn khi di chuyển trong bóng tối.
Lưu ý an toàn
Các dấu hiệu như nhìn mờ, đau nhức mắt hay đau đầu không chỉ bắt nguồn từ tật khúc xạ thông thường mà còn có thể là biểu hiện cảnh báo của các bệnh lý nhãn khoa phức tạp như tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể, viêm màng bồ đào hoặc thoái hóa võng mạc. Người dân không nên tự ý mua các loại kính làm sẵn không rõ nguồn gốc mà không qua quy trình đo khúc xạ chuyên khoa. Khi gặp các triệu chứng nghiêm trọng như mất thị lực đột ngột, nhìn thấy chớp sáng, nhiều chấm đen trôi nổi hoặc đau buốt mắt dữ dội, cần đến ngay bệnh viện mắt để được xử trí khẩn cấp.
Tóm tắt
Chủ động nhận biết các dấu hiệu suy giảm thị lực và đi khám khúc xạ định kỳ là biện pháp thiết thực giúp bảo vệ đôi mắt sáng khỏe dài lâu. Đeo kính mắt đúng độ khúc xạ không làm tổn hại cấu trúc mắt mà ngược lại giúp giảm tải áp lực điều tiết, ngăn ngừa mệt mỏi thị giác và nâng cao chất lượng công việc cũng như sinh hoạt hàng ngày.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đeo kính thường xuyên có làm mắt bị phụ thuộc hoặc tăng độ nhanh hơn không?
Đeo kính đúng độ khúc xạ không làm mắt tăng độ hay phụ thuộc vào kính. Ngược lại, kính thuốc giúp mắt nhìn rõ ràng mà không phải gắng sức điều tiết liên tục, từ đó giúp giảm bớt tình trạng mỏi cơ mắt và hỗ trợ ổn định thị lực hiệu quả.
Bao lâu thì nên đi kiểm tra thị lực và đo lại số kính một lần?
Người trưởng thành có thị lực ổn định nên khám mắt định kỳ từ một đến hai năm một lần. Đối với những người đang đeo kính khúc xạ hoặc làm việc nhiều với thiết bị điện tử, việc kiểm tra lại mắt nên thực hiện đều đặn mỗi sáu đến mười hai tháng.
Có nên tự mua kính đọc sách bán sẵn khi thấy nhìn gần bị mờ không?
Bạn không nên tự ý mua kính làm sẵn vì độ khúc xạ và khoảng cách đồng tử giữa hai mắt của mỗi người thường không giống nhau. Kính sản xuất đại trà dễ gây sai lệch tâm quang học, dẫn đến hiện tượng chóng mặt, đau đầu và mỏi mắt nặng hơn.
Trẻ nhỏ hay dụi mắt và ngồi sát ti vi có phải là dấu hiệu cần đeo kính?
Thói quen dụi mắt và tiến lại quá gần màn hình là biểu hiện cho thấy trẻ đang gặp khó khăn khi quan sát. Cha mẹ cần đưa trẻ đi khám tại cơ sở nhãn khoa chuyên môn để xác định chính xác tật khúc xạ và can thiệp sớm, tránh nguy cơ nhược thị.
Mắt nhìn mờ đột ngột một bên nhưng không đau nhức có phải do cần đeo kính?
Thị lực suy giảm đột ngột hiếm khi do tật khúc xạ gây ra mà thường là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý cấp tính ở võng mạc, mạch máu hoặc thần kinh thị giác. Người bệnh cần đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt ngay để được chẩn đoán khẩn cấp.
