Dấu hiệu bệnh sởi ở trẻ sơ sinh cha mẹ cần chú ý theo dõi

Dấu hiệu bệnh sởi ở trẻ sơ sinh là gì?

Bệnh sởi do virus thuộc họ Paramyxoviridae gây nên, lây truyền chủ yếu qua giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Ở trẻ sơ sinh, kháng thể từ mẹ truyền sang trong thai kỳ có thể bảo vệ trẻ trong vài tháng đầu đời, nhưng mức độ kháng thể này có thể không đầy đủ nếu mẹ chưa từng tiêm vaccine hoặc chưa từng mắc sởi. Khi xâm nhập vào cơ thể trẻ sơ sinh, virus sởi tấn công niêm mạc đường hô hấp và các tế bào miễn dịch, sau đó lan tỏa theo đường máu ra toàn thân. Do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, trẻ sơ sinh mắc sởi có nguy cơ chuyển nặng rất nhanh, đòi hỏi sự chăm sóc y tế chuyên khoa chặt chẽ ngay từ những ngày đầu khởi phát.

Biểu hiện khởi phát đường hô hấp và toàn thân ở trẻ sơ sinh

Trong khoảng hai đến bốn ngày đầu tiên khi nhiễm virus sởi, trẻ sơ sinh thường biểu hiện các triệu chứng viêm đường hô hấp trên tương tự cảm cúm thông thường. Trẻ thường sốt nhẹ sau đó tăng cao dần, kèm theo ho khan rúng ráng, nghẹt mũi và chảy nước mũi trong.

Đồng thời, mắt của trẻ thường đỏ rực, kết mạc mắt cương tụ, chảy nhiều nước mắt và có biểu hiện sợ ánh sáng. Trẻ sơ sinh thường trở nên quấy khóc liên tục, bú kém, ngủ chập chờn và dễ giật mình do cơ thể khó chịu và mệt mỏi.

Dấu hiệu hạt Koplik đặc trưng bên trong khoang miệng

Hạt Koplik là dấu hiệu lâm sàng rất đặc trưng của bệnh sởi, thường xuất hiện khoảng một đến hai ngày trước khi ban đỏ bùng phát trên bề mặt da. Đây là các chấm nhỏ màu trắng xám hoặc trắng xanh, bao quanh bởi một quầng đỏ mỏng, thường khu trú ở niêm mạc má đối diện với vùng răng hàm.

Dấu hiệu này rất dễ bị bỏ qua ở trẻ sơ sinh nếu người chăm sóc không quan sát kỹ khoang miệng của bé. Hạt Koplik thường tồn tại trong vòng 24 đến 48 giờ rồi tự biến mất khi các nốt ban đỏ ngoài da bắt đầu lan rộng khắp cơ thể.

Thứ tự phát ban và đặc điểm ban đỏ sởi trên da trẻ

Ban sởi thường xuất hiện đầu tiên ở vùng sau tai, chân tóc và vùng gáy, sau đó lan dần xuống trán, má, cổ và ngực. Trong những ngày tiếp theo, các nốt ban tiếp tục lan rộng xuống lưng, bụng, cánh tay và cuối cùng lan tới đùi, cẳng chân cùng bàn chân của trẻ sơ sinh.

Ban sởi có dạng dát sẩn, màu hồng hoặc đỏ tía, nổi gờ nhẹ trên bề mặt da và có xu hướng kết dính lại với nhau thành từng mảng. Khi ban bay, da trẻ sẽ lặn dần theo đúng thứ tự mọc từ trên xuống dưới, để lại những vết thâm loang lổ dạng vằn da hổ kèm theo bong vảy mịn.

Nguy cơ biến chứng nguy hiểm cần theo dõi sát sao ở trẻ nhỏ

Hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh còn rất non nớt, vì vậy bệnh sởi có thể diễn tiến nặng nề và dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện sớm. Các biến chứng thường gặp bao gồm viêm thanh khí phế quản cấp, viêm phổi nặng, tiêu chảy mất nước kéo dài và viêm tai giữa cấp tính.

Biến chứng nguy hiểm nhất là viêm não và viêm màng não do virus sởi, có thể khiến trẻ li bì, co giật, bỏ bú và đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Việc phát hiện sớm dấu hiệu ban đầu là yếu tố quyết định giúp ngăn chặn kịp thời các tổn thương nặng nề này.

Lưu ý an toàn

Bài viết chỉ cung cấp thông tin y khoa tham khảo và nâng cao kiến thức chăm sóc, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa nhi. Cha mẹ tuyệt đối không tự ý dùng thuốc kháng sinh, thuốc hạ sốt hoặc tắm lá cây dân gian cho trẻ sơ sinh khi thấy da nổi ban. Nếu trẻ có biểu hiện thở nhanh, sốt cao khó hạ, li bì hoặc bú kém, cần đưa trẻ đến bệnh viện cấp cứu ngay lập tức.

Tóm tắt

Bệnh sởi ở trẻ sơ sinh tiến triển rất nhanh và tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng. Cha mẹ cần chủ động theo dõi sát các biến đổi về thân nhiệt, da, nhịp thở và hành vi bú ngủ của trẻ. Khi nghi ngờ trẻ mắc bệnh, việc đưa trẻ đến bệnh viện để bác sĩ chuyên khoa nhi thăm khám là biện pháp an toàn và quan trọng nhất.