Đau dưới hàm bên phải nguyên nhân do đâu và khi nào cần đi khám

Đau dưới hàm bên phải là gì?

Đau dưới hàm bên phải là tình trạng xuất hiện cảm giác đau tức, nhức nhối hoặc đau nhói ở khu vực nằm ngay phía dưới bờ xương hàm dưới bên phải. Vùng giải phẫu này bao gồm tuyến nước bọt dưới hàm phải, chuỗi hạch bạch huyết cổ dưới hàm, dây thần kinh mặt – cổ cùng hệ thống cơ xương khớp liên quan.

Cơn đau có thể diễn tiến từ mức độ nhẹ, thoáng qua khi nuốt hoặc há miệng cho đến cảm giác đau liên tục kéo dài kèm sưng đỏ nóng rát. Tùy thuộc vào bản chất tổn thương là do nhiễm trùng, tắc nghẽn tuyến nước bọt hay ảnh hưởng từ bệnh lý nha khoa, các biểu hiện đi kèm sẽ có sự khác biệt rõ rệt. Nhận biết đúng tính chất đau đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ đánh giá ban đầu và định hướng thăm khám chuyên khoa.

Nhóm nguyên nhân từ tổn thương răng miệng và xương hàm

Các vấn đề nha khoa là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất dẫn tới tình trạng đau dưới hàm bên phải. Khi bị sâu răng tiến triển, viêm tủy răng, áp xe quanh cuống răng hoặc viêm lợi ở các răng hàm dưới bên phải, vi khuẩn nhiễm trùng có thể lan rộng xuống tổ chức phần mềm và xương hàm. Người bệnh thường cảm thấy đau lan từ thân răng xuống vùng góc hàm và cổ.

Ngoài ra, quá trình mọc răng khôn hàm dưới bên phải lệch lạc hoặc bị lệch ngầm dễ dẫn đến viêm quanh thân răng, gây sưng đau cục bộ lan xuống vùng dưới hàm. Cảm giác đau thường tăng lên khi nuốt thức ăn, nhai hoặc há miệng lớn. Nếu không được kiểm tra và xử lý tổn thương nha khoa gốc, tình trạng viêm nhiễm có thể lan rộng gây sưng nề vùng mặt và làm hạn chế vận động xương hàm.

Nhóm nguyên nhân liên quan đến tuyến nước bọt dưới hàm phải

Tuyến nước bọt dưới hàm phải đảm nhận chức năng tiết nước bọt hỗ trợ tiêu hóa. Khi tuyến này bị tắc nghẽn bởi sỏi tuyến nước bọt, dòng chảy nước bọt bị cản trở khiến tuyến sưng to và gây đau tức dưới hàm, đặc biệt tăng rõ rệt trong hoặc ngay sau các bữa ăn.

Bên cạnh hiện tượng tắc nghẽn cơ học, vi khuẩn hoặc vi rút cũng có thể xâm nhập gây viêm tuyến nước bọt dưới hàm. Lúc này, vùng dưới hàm bên phải có thể bị sưng nóng, đau nhức dai dẳng, kèm theo cảm giác miệng khô, đắng miệng hoặc có mủ chảy ra từ lỗ ống tuyến dưới lưỡi. Việc chẩn đoán xác định bệnh lý tuyến nước bọt cần dựa vào thăm khám lâm sàng cùng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm vùng cổ.

Hiện tượng sưng hạch bạch huyết dưới hàm bên phải

Hệ thống hạch bạch huyết dưới hàm hoạt động như những trạm bộ lọc bảo vệ cơ thể trước các tác nhân gây hại. Khi có tình trạng viêm nhiễm ở các cơ quan lân cận như viêm họng, viêm amidan, viêm xoang, hoặc nhiễm trùng da vùng mặt bên phải, hạch dưới hàm bên phải sẽ phản ứng bằng cách sưng to và đau khi ấn vào.

Phần lớn trường hợp sưng hạch phản ứng là hiện tượng lành tính và sẽ tự thu nhỏ khi tình trạng nhiễm trùng nguyên phát được cải thiện. Tuy nhiên, nếu hạch sưng to kéo dài trên vài tuần, cứng chắc, ít di động hoặc tăng kích thước nhanh mà không rõ nguyên nhân viêm nhiễm, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được đánh giá cẩn trọng nhằm loại trừ các bệnh lý toàn thân hoặc ác tính.

Phương pháp theo dõi và các biện pháp hỗ trợ ban đầu

Khi xuất hiện cảm giác đau dưới hàm bên phải ở mức độ nhẹ và chưa có biểu hiện nguy hiểm, người bệnh có thể thực hiện một số biện pháp chăm sóc tại nhà để giảm nhẹ cảm giác khó chịu. Việc chườm ấm nhẹ nhàng vùng cổ dưới hàm giúp tăng cường tuần hoàn và xoa dịu cơn đau tức. Giữ vệ sinh răng miệng sạch sẽ bằng cách chải răng đúng cách và súc miệng bằng nước muối sinh lý giúp hạn chế sự phát triển của vi khuẩn.

Người bệnh nên ưu tiên ăn các món thức ăn mềm, lỏng, dễ nuốt và tránh các thực phẩm quá chua, cay hoặc cứng đòi hỏi lực nhai mạnh. Ngoài ra, việc nghỉ ngơi hợp lý và uống đủ nước hỗ trợ quá trình phục hồi của cơ thể. Trong suốt thời gian theo dõi, cần quan sát kỹ sự thay đổi về kích thước vùng sưng và mức độ đau.

Lưu ý an toàn

Thông tin về tình trạng đau dưới hàm bên phải chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chung và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa chuyên sâu. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau hay tự đắp các lá cây, bài thuốc dân gian chưa qua kiểm chứng lên vùng đau sưng. Mọi quyết định dùng thuốc hoặc can thiệp thủ thuật phải do bác sĩ chuyên khoa chỉ định sau khi đã thăm khám và xác định rõ nguyên nhân.

Tóm tắt

Đau dưới hàm bên phải có thể là biểu hiện phản ứng lành tính nhưng cũng có thể cảnh báo các tổn thương nha khoa hay tuyến nước bọt cần xử lý. Người bệnh không nên chủ quan khi các triệu chứng kéo dài hoặc biến chuyển xấu. Việc đến khám sớm tại các cơ sở y tế chuyên khoa tai mũi họng hoặc răng hàm mặt giúp xác định nguyên nhân chính xác và có giải pháp chăm sóc phù hợp.