Đau bụng sau khi nội soi tiêu hóa có nguy hiểm không

Đau bụng sau khi nội soi là gì?

Nội soi tiêu hóa là phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại, giúp bác sĩ quan sát trực tiếp bề mặt niêm mạc của thực quản, dạ dày, tá tràng hoặc đại tràng thông qua một ống soi mềm có gắn camera. Thủ thuật này đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện các tổn thương như viêm loét, polyp hoặc khối u tiêu hóa.

Trong quá trình nội soi, bác sĩ phải bơm một lượng khí nhất định vào bên trong đường tiêu hóa để làm căng các nếp gấp niêm mạc, giúp hình ảnh quan sát được rõ ràng hơn. Đồng thời, nếu người bệnh có thực hiện thêm các thủ thuật đi kèm như sinh thiết mô hoặc cắt polyp, lớp niêm mạc tại vị trí can thiệp có thể bị tổn thương nhẹ. Cả hai yếu tố này đều có thể gây ra cảm giác đau âm ỉ, chướng bụng hoặc co thắt nhẹ sau khi kết thúc quá trình thăm khám.

Nguyên nhân gây ra tình trạng đau bụng sau khi nội soi

Có nhiều yếu tố dẫn đến cảm giác đau bụng hoặc chướng bụng sau khi người bệnh đi nội soi tiêu hóa về. Nguyên nhân phổ biến nhất là do lượng khí carbonic hoặc không khí sạch được bơm vào ống tiêu hóa trong suốt quá trình thăm khám chưa thoát hết ra ngoài. Sự tích tụ khí này làm giãn căng thành dạ dày hoặc đại tràng, gây ra các cơn co thắt nhẹ và cảm giác đầy hơi khó chịu.

Bên cạnh đó, quá trình di chuyển của ống soi mềm qua các đường cong tự nhiên của ống tiêu hóa cũng có thể tác động cơ học nhẹ lên niêm mạc, gây ra cảm giác đau âm ỉ sau khi hết thuốc mê hoặc thuốc tê. Ngoài ra, đối với những trường hợp người bệnh được chỉ định thực hiện thủ thuật can thiệp trong lúc nội soi như lấy mẫu sinh thiết xét nghiệm hoặc cắt bỏ polyp đại tràng, vùng niêm mạc bị tác động sẽ cần một khoảng thời gian ngắn để hồi phục, từ đó gây ra cảm giác đau tức nhẹ tại vùng bụng.

Các biểu hiện đau bụng sinh lý bình thường sau nội soi

Sau khi hoàn thành thủ thuật nội soi dạ dày hoặc đại tràng, người bệnh có thể gặp một số phản ứng sinh lý lành tính và hoàn toàn bình thường. Cơn đau thường ở mức độ nhẹ đến trung bình, có cảm giác râm râm, âm ỉ hoặc chướng tức quanh vùng thượng vị hay bụng dưới. Cảm giác này thường kèm theo hiện tượng đầy hơi, ợ hơi nhiều lần hoặc trung tiện liên tục.

Các triệu chứng sinh lý này thường xuất hiện ngay sau khi tỉnh táo hoặc rời khỏi phòng nội soi và có xu hướng giảm dần theo thời gian. Thông thường, sau khi người bệnh xì hơi được nhiều hoặc vận động nhẹ nhàng, lượng khí tích tụ thoát ra ngoài thì cảm giác đau chướng sẽ dịu đi đáng kể và biến mất hoàn toàn trong vòng 12 đến 24 giờ. Người bệnh vẫn có thể ăn uống nhẹ và sinh hoạt bình thường mà không bị ảnh hưởng quá nhiều đến sức khỏe tổng thể.

Dấu hiệu đau bụng bất thường cảnh báo biến chứng nguy hiểm

Mặc dù nội soi tiêu hóa là thủ thuật an toàn, nhưng vẫn tồn tại một tỷ lệ nhỏ rủi ro biến chứng y khoa. Người bệnh cần đặc biệt lưu ý nếu xuất hiện cơn đau bụng dữ dội, quặn thắt liên tục và không có dấu hiệu thuyên giảm dù đã xì hơi hay nghỉ ngơi. Đau bụng kèm theo tình trạng bụng cứng như gỗ hoặc đau chói khi ấn vào là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ thủng dạ dày hoặc thủng đại tràng.

Ngoài ra, những biểu hiện đi kèm khác cũng rất đáng lo ngại bao gồm sốt cao rét run, nôn ra máu tươi hoặc dịch màu nâu đen, đi ngoài phân đen quánh như nhựa đường hoặc phân có máu tươi số lượng nhiều. Cảm giác chóng mặt, vã mồ mồi, tụt huyết áp hay khó thở cũng cho thấy cơ thể đang gặp tình trạng chảy máu trong hoặc nhiễm trùng nặng. Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào kể trên, người bệnh cần đến ngay bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần nhất để được các bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa kiểm tra khẩn cấp.

Hướng dẫn chăm sóc và giảm chướng bụng tại nhà sau nội soi

Để làm giảm nhanh cảm giác đau chướng và giúp đường tiêu hóa sớm ổn định sau khi nội soi, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp chăm sóc đơn giản tại nhà. Việc đi lại nhẹ nhàng quanh phòng sẽ kích thích nhu động ruột hoạt động, giúp đẩy bớt lượng khí còn sót lại trong đường ruột ra ngoài qua đường trung tiện. Người bệnh cũng có thể chườm ấm nhẹ nhàng lên vùng bụng để làm dịu các cơn co thắt cơ bụng.

Về chế độ ăn uống, trong vài giờ đầu sau nội soi, người bệnh nên ưu tiên tiêu thụ các món ăn mềm, lỏng, dễ tiêu hóa như cháo loãng, súp ấm hoặc sữa tươi, tránh ăn đồ quá nóng hoặc quá lạnh. Cần hạn chế các loại thực phẩm dễ gây sinh hơi như nước đắng, nước có gas, đồ ăn nhiều dầu mỡ, đồ chua cay và không sử dụng chất kích thích. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc giảm đau hay thuốc cầm tiêu chảy khi chưa có chỉ định của bác sĩ điều trị.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục và không thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hay chỉ định điều trị của y bác sĩ. Mỗi người bệnh có tình trạng sức khỏe và cơ địa khác nhau, do đó mức độ phản ứng sau nội soi cũng có sự khác biệt. Người bệnh tuyệt đối không tự ý sử dụng các loại thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh hay tự điều trị tại nhà khi thấy đau bụng kéo dài. Nếu có bất kỳ nghi ngờ nào về sức khỏe, hãy liên hệ ngay với bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa để được tư vấn chính xác.

Tóm tắt

Đau bụng nhẹ và chướng hơi sau khi đi nội soi tiêu hóa về thường là phản ứng sinh lý lành tính do bơm khí và sẽ sớm qua đi. Việc chủ động theo dõi các biểu hiện của cơ thể, tuân thủ hướng dẫn ăn uống nhẹ nhàng và nhận biết sớm các triệu chứng bất thường là chìa khóa giúp đảm bảo an toàn. Khi phát hiện các dấu hiệu đau dữ dội hay đi ngoài ra máu, hãy đến cơ sở y tế kịp thời để bác sĩ xử trí.