Làm gì để đảm bảo an toàn thực phẩm phòng chống dịch Covid-19
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Duy trì an toàn thực phẩm trong giai đoạn dịch Covid-19 là biện pháp thiết thực giúp phòng tránh ngộ độc thức ăn và các bệnh nhiễm trùng đường tiêu hóa. Mặc dù SARS-CoV-2 lây truyền chủ yếu qua giọt bắn đường hô hấp, bề mặt bao bì bẩn hoặc bàn tay chưa vệ sinh vẫn tiềm ẩn nguy cơ truyền mầm bệnh nếu tiếp xúc rồi đưa lên mắt, mũi, miệng.
Thực hiện đúng quy trình từ khâu chọn mua, làm sạch đến đun nấu giúp ngăn ngừa nhiễm khuẩn chéo và giữ nguyên dưỡng chất trong món ăn. Bữa ăn sạch và cân đối dinh dưỡng giúp cơ thể tăng cường sức đề kháng tự nhiên, bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
An toàn thực phẩm mùa dịch Covid-19 là gì?
An toàn thực phẩm trong giai đoạn phòng chống dịch Covid-19 bao gồm toàn bộ chuỗi thực hành vệ sinh nhằm đảm bảo thức ăn không bị ô nhiễm bởi các tác nhân sinh học, hóa học hay vật lý. SARS-CoV-2 là chủng coronavirus lây lan mạnh qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần với người mang mầm bệnh. Dù chưa có bằng chứng cho thấy virus nhân lên trong thực phẩm hay lây trực tiếp qua đường tiêu hóa, bàn tay chạm vào các bề mặt bao bì nhiễm bẩn rồi vô tình đưa lên mắt, mũi, miệng vẫn là một đường truyền bệnh trung gian. Đồng thời, nguy cơ bùng phát các bệnh nhiễm trùng đường ruột như tiêu chảy, ngộ độc thức ăn do vi khuẩn Salmonella, E. coli cũng có thể làm suy giảm miễn dịch, khiến cơ thể dễ tổn thương hơn trước dịch bệnh. Vì vậy, tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc an toàn thực phẩm là biện pháp bảo vệ kép cần thiết cho mọi gia đình.
Lựa chọn thực phẩm tươi sạch và rõ nguồn gốc khi mua sắm
Trong bối cảnh dịch bệnh truyền nhiễm hô hấp, việc đi chợ cần được lên kế hoạch cụ thể nhằm giảm thời gian tiếp xúc nơi đông người. Người tiêu dùng nên chuẩn bị sẵn danh sách đồ cần mua cho vài ngày, ưu tiên các mặt hàng tươi sống có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, bao bì nguyên vẹn và còn hạn sử dụng. Khi chọn mua thịt gia súc, gia cầm hoặc thủy sản, hãy quan sát màu sắc tự nhiên, độ đàn hồi của thớ thịt, tránh mua các loại thịt có mùi lạ, dịch nhớt hoặc màu tái nhợt. Các loại rau củ quả cần chọn loại tươi mới, không dập nát, không có dấu hiệu nấm mốc. Đối với thực phẩm bao gói sẵn, việc kiểm tra nhãn mác, thông tin dinh dưỡng, chứng nhận an toàn và tem niêm phong là yêu cầu cần thiết để hạn chế tối đa nguy cơ ngộ độc thực phẩm tại gia đình.
Quy trình làm sạch và xử lý bao bì thực phẩm tại nhà
Quá trình tiếp xúc với giỏ hàng, bao bì hoặc thực phẩm tươi sống tại chợ và siêu thị tiềm ẩn nhiều mầm bệnh bám dính trên bề mặt. Khi mang thực phẩm về nhà, bạn cần rửa sạch tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trong ít nhất ba mươi giây trước khi bắt tay vào phân loại. Những bao bì nhựa, hộp kim loại hoặc chai lọ có thể lau sạch bên ngoài bằng khăn ẩm trước khi xếp vào khu vực lưu trữ. Rau củ quả cần được rửa kỹ từng phần dưới vòi nước chảy xiết nhằm loại bỏ bụi bẩn, trứng giun sán và dư lượng hóa chất bề mặt. Tuyệt đối không sử dụng xà phòng giặt, cồn sát trùng hoặc chất tẩy rửa gia dụng để rửa trực tiếp lên thực phẩm ăn uống vì các hóa chất này rất dễ ngấm vào mô thực vật gây độc cho cơ thể.
Nguyên tắc ngăn ngừa nhiễm khuẩn chéo trong gian bếp
Nhiễm khuẩn chéo giữa đồ tươi sống và đồ ăn chín là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các đợt tiêu chảy cấp và ngộ độc thức ăn. Để ngăn chặn tình trạng này, mỗi gia đình cần chuẩn bị ít nhất hai bộ dao thớt riêng biệt, một bộ dành cho thịt cá tươi sống và một bộ chỉ dùng cho thực phẩm chín hoặc rau ăn liền. Khi sắp xếp trong tủ lạnh, đồ tươi sống phải được bọc màng thực phẩm hoặc đặt trong hộp kín ở ngăn dưới cùng để tránh nước rỉ rỉ rơi xuống các khay thực phẩm khác. Bề mặt kệ bếp, bồn rửa bát và các vật dụng sơ chế cần được lau chùi thường xuyên bằng dung dịch sát khuẩn chuyên dụng cho nhà bếp, giữ cho không gian nấu nướng luôn khô ráo và thông thoáng.
Thực hiện ăn chín uống sôi và kiểm soát nhiệt độ chế biến
Nhiệt độ nấu nướng thích hợp là biện pháp hữu hiệu giúp tiêu diệt hầu hết vi khuẩn gây bệnh đường ruột cũng như các loại virus có vỏ bọc. Các món ăn từ thịt, trứng, cá và gia cầm cần được nấu chín hoàn toàn, tuyệt đối không ăn các món tái sống, tiết canh, gỏi cá hoặc trứng lòng đào trong giai đoạn dịch bệnh bùng phát. Nhiệt độ tâm của món ăn khi nấu nên đạt từ 70 độ C trở lên để đảm bảo an toàn. Nước dùng cho việc uống, nấu canh hay pha sữa đều phải được đun sôi kỹ. Thức ăn sau khi nấu chín nếu chưa dùng ngay cần được đậy lồng bàn sạch sẽ và không để ở nhiệt độ phòng quá hai giờ nhằm ngăn vi khuẩn sinh sôi phát triển.
Xây dựng chế độ dinh dưỡng hỗ trợ tăng cường đề kháng
Bữa ăn hàng ngày trong mùa dịch cần cân đối đủ bốn nhóm chất dinh dưỡng gồm chất bột đường, chất đạm, chất béo, cùng các vitamin và khoáng chất nhằm duy trì hoạt động bình thường của hệ miễn dịch. Nguồn đạm chất lượng cao từ thịt nạc, cá, trứng, đậu đỗ và sữa giúp cơ thể tái tạo mô tế bào và tổng hợp kháng thể. Bên cạnh đó, việc bổ sung rau xanh đậm, trái cây giàu vitamin C và chất chống oxy hóa hỗ trợ tăng cường sức đề kháng tự nhiên của niêm mạc đường hô hấp. Mỗi cá nhân cần uống đủ lượng nước ấm mỗi ngày, hạn chế các món ăn chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ uống có cồn hay thực phẩm chế biến sẵn chứa hàm lượng muối cao gây gánh nặng cho hệ tuần hoàn.
Lưu ý an toàn
Các khuyến cáo an toàn thực phẩm mang tính chất hướng dẫn vệ sinh phòng bệnh thông thường, không thay thế cho các biện pháp cách ly y tế hoặc phác đồ điều trị chuyên khoa. Người dân tuyệt đối không tự ý uống các loại thuốc tẩy giun sán liều cao, không dùng hóa chất sát khuẩn mạnh để khử trùng thực phẩm hay tin theo các bài thuốc dân gian chưa được kiểm chứng. Khi xuất hiện các dấu hiệu ngộ độc thực phẩm như nôn mửa liên tục, tiêu chảy mất nước, đau bụng dữ dội hoặc sốt cao, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ chẩn đoán và xử trí đúng cách.
Tóm tắt
Thực hiện tốt vệ sinh an toàn thực phẩm là giải pháp thiết thực bảo vệ đường tiêu hóa và sức khỏe toàn diện trong mùa dịch Covid-19. Mỗi người nên chủ động duy trì thói quen ăn chín uống sôi, phân loại thực phẩm cẩn thận và giữ bếp núc luôn sạch sẽ. Khi có biểu hiện ngộ độc thực phẩm hoặc sốt kèm rối loạn tiêu hóa kéo dài, người dân cần liên hệ cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám kịp thời.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Virus gây bệnh Covid-19 có lây qua đường ăn uống không?
Hiện chưa có bằng chứng cho thấy virus SARS-CoV-2 lây truyền trực tiếp qua đường tiêu hóa do ăn uống thực phẩm nhiễm virus. Tuy nhiên, bề mặt bao bì nhiễm mầm bệnh có thể truyền virus lên tay, từ đó đưa lên mắt, mũi hoặc miệng nếu không rửa tay sạch.
Có nên dùng cồn để khử khuẩn rau củ quả tươi không?
Không nên dùng cồn hoặc chất tẩy rửa xịt trực tiếp lên rau củ quả vì có thể gây ngộ độc hóa chất. Cách tốt nhất là rửa kỹ dưới vòi nước chảy sạch nhiều lần, gọt bỏ vỏ trước khi chế biến hoặc ăn trực tiếp.
Bảo quản thức ăn nấu chín trong mùa dịch như thế nào?
Thực phẩm chín cần để nguội nhanh trong vòng hai giờ rồi cho vào hộp kín trữ lạnh ở nhiệt độ dưới 5 độ C. Khi lấy ra dùng lại, bạn cần đun sôi hoặc hâm nóng kỹ toàn bộ phần thức ăn trước khi ăn.
Cần lưu ý gì khi đi mua sắm thực phẩm ở chợ hoặc siêu thị?
Người đi chợ nên đeo khẩu trang y tế, dùng dung dịch sát khuẩn tay sau khi cầm tiền hoặc tiếp xúc quầy kệ, duy trì khoảng cách an toàn và lau sạch bề mặt các bao bì đóng gói bằng khăn ẩm trước khi cất giữ.
Người nghi ngờ mắc Covid-19 có được trực tiếp chuẩn bị bữa ăn không?
Người có dấu hiệu sốt, ho, mất vị giác hoặc mệt mỏi nên cách ly theo dõi, nhờ người thân nấu nướng giúp. Nếu bắt buộc phải nấu, cần đeo khẩu trang, găng tay và khử khuẩn bề mặt bếp cẩn thận trước và sau khi làm việc.
