Đã tiêm phòng HPV thì có nguy cơ mắc sùi mào gà không?

Tiêm phòng HPV có bị sùi mào gà không?

Vắc xin phòng HPV là giải pháp y tế dự phòng chủ động giúp kích thích cơ thể sản sinh kháng thể kháng lại virus u nhú ở người Human Papillomavirus. Đây là tác nhân chính gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm như ung thư cổ tử cung, ung thư âm hộ, ung thư hậu môn và bệnh sùi mào gà sinh dục.

Bệnh sùi mào gà đặc trưng bởi các nốt sần, u nhú mềm xuất hiện ở cơ quan sinh dục hoặc khu vực quanh hậu môn, gây khó chịu và ảnh hưởng lớn đến tâm lý người bệnh. Khoảng 90 phần trăm các ca mắc sùi mào gà do hai chủng HPV nguy cơ thấp là tuýp 6 và 11 gây ra. Hiệu lực ngăn ngừa sùi mào gà của vắc xin chỉ phát huy khi người tiêm lựa chọn đúng loại vắc xin có chứa kháng nguyên của các chủng này và tiêm phòng khi cơ thể chưa từng nhiễm virus.

Hiệu quả phòng ngừa phụ thuộc vào loại vắc xin đã sử dụng

Khả năng phòng ngừa sùi mào gà phụ thuộc trực tiếp vào loại vắc xin HPV mà bạn đã tiêm. Hiện nay trên thế giới và tại Việt Nam có ba loại vắc xin phổ biến gồm vắc xin nhị giá ngừa tuýp 16 và 18, vắc xin tứ giá ngừa tuýp 6, 11, 16, 18 và vắc xin cửu giá ngừa thêm các tuýp nguy cơ cao 31, 33, 45, 52, 58.

Tổn thương sùi mào gà hay u nhú sinh dục phần lớn do hai tuýp HPV nguy cơ thấp là 6 và 11 gây ra. Nếu bạn tiêm vắc xin nhị giá, vắc xin chỉ tập trung tạo miễn dịch ngừa ung thư cổ tử cung mà không có thành phần kháng nguyên chống lại tuýp 6 và 11. Vì vậy, người tiêm vắc xin nhị giá vẫn có thể mắc sùi mào gà như người chưa tiêm nếu quan hệ tình dục không an toàn với nguồn lây. Ngược lại, vắc xin tứ giá và cửu giá mang lại khả năng bảo vệ rất cao đối với hai tuýp virus này.

Ảnh hưởng của tình trạng nhiễm HPV trước thời điểm tiêm phòng

Vắc xin HPV là vắc xin dự phòng, hoạt động bằng cách kích thích hệ thống miễn dịch tạo kháng thể trung hòa trước khi cơ thể tiếp xúc thực tế với mầm bệnh. Vắc xin hoàn toàn không có tác dụng điều trị nốt sùi hay loại bỏ virus đã xâm nhập vào biểu mô từ trước.

Nếu bạn đã nhiễm HPV tuýp 6 hoặc 11 trước thời điểm tiêm vắc xin, virus có thể đã tồn tại âm thầm trong các tế bào biểu mô dưới dạng tiềm ẩn. Khi hệ miễn dịch suy yếu hoặc gặp điều kiện thuận lợi, virus này vẫn có thể bùng phát và hình thành các u nhú sinh dục dạng sùi mào gà. Trong tình huống này, việc tiêm vắc xin sau đó chỉ giúp bạn phòng ngừa những tuýp HPV khác có trong công thức vắc xin mà cơ thể chưa từng tiếp xúc.

Tác động của việc tiêm chưa đủ phác đồ và đáp ứng miễn dịch

Để đạt được hiệu quả miễn dịch tối ưu và duy trì nồng độ kháng thể bảo vệ bền vững, người tiêm cần hoàn thành đầy đủ số mũi tiêm và tuân thủ đúng khoảng cách thời gian theo phác đồ khuyến cáo của nhà sản xuất hoặc bác sĩ chuyên khoa.

Nếu bạn chỉ mới tiêm một hoặc hai mũi trong phác đồ cần nhiều mũi, nồng độ kháng thể sinh ra có thể chưa đủ mạnh để bảo vệ cơ thể trước sự tấn công của lượng lớn virus khi có phơi nhiễm. Ngoài ra, những người mắc các bệnh lý gây suy giảm miễn dịch như nhiễm HIV, người đang điều trị thuốc ức chế miễn dịch hoặc hóa trị liệu có thể có đáp ứng sinh kháng thể kém hơn người khỏe mạnh, dẫn đến nguy cơ mắc bệnh vẫn tồn tại dù đã được tiêm chủng.

Nguy cơ từ các phân tuýp HPV không có trong thành phần vắc xin

Mặc dù HPV tuýp 6 và 11 gây ra hơn 90 phần trăm các trường hợp sùi mào gà sinh dục, u nhú niêm mạc vẫn có thể xuất hiện do một số chủng HPV hiếm gặp khác không nằm trong phạm vi phòng ngừa của bất kỳ loại vắc xin nào hiện có.

Khi tiếp xúc với các chủng HPV không được bao phủ, cơ thể không có sẵn kháng thể chuyên biệt để trung hòa virus, tạo cơ hội cho tổn thương u nhú phát triển. Điều này giải thích tại sao không có bất kỳ biện pháp y tế đơn lẻ nào có thể cam kết bảo vệ tuyệt đối 100 phần trăm trước mọi tác nhân gây bệnh lây truyền qua đường tình dục. Sự thận trọng trong sinh hoạt và việc duy trì lối sống lành mạnh luôn đóng vai trò bổ trợ thiết yếu.

Biện pháp bảo vệ toàn diện bên cạnh vắc xin phòng bệnh

Bên cạnh việc tiêm phòng vắc xin đúng lịch, việc áp dụng đồng bộ các biện pháp an toàn tình dục là chìa khóa để giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc sùi mào gà cũng như các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.

Bạn nên sử dụng bao cao su đúng cách trong mọi lần phát sinh quan hệ tình dục. Mặc dù bao cao su không che phủ được toàn bộ vùng da sinh dục, biện pháp này giúp giảm đáng kể mật độ tiếp xúc với dịch tiết và niêm mạc mang mầm bệnh. Đồng thời, duy trì mối quan hệ chung thủy từ cả hai phía, hạn chế số lượng bạn tình, vệ sinh cơ quan sinh dục sạch sẽ trước và sau khi quan hệ là những thói quen quan trọng. Khám sức khỏe sinh sản định kỳ giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền lâm sàng để can thiệp kịp thời.

Lưu ý an toàn

Các thông tin về vắc xin và bệnh lý chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa, không thể thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị chuyên môn của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc bôi hoặc thuốc uống không rõ nguồn gốc để tự chữa u nhú sinh dục tại nhà, vì điều này có thể gây loét, nhiễm trùng lan rộng hoặc biến chứng nặng nề. Hãy đến các cơ sở y tế chuyên khoa da liễu hoặc sản phụ khoa uy tín để được thăm khám cẩn thận.

Tóm tắt

Tiêm vắc xin phòng HPV là biện pháp can thiệp y tế dự phòng hiệu quả cao nhưng không mang lại sự bảo vệ tuyệt đối trước mọi nguy cơ sùi mào gà. Để duy trì sức khỏe tình dục an toàn, bạn nên tiêm đủ phác đồ, quan hệ lành mạnh và chủ động thăm khám phụ khoa hoặc nam khoa định kỳ. Khi có dấu hiệu tổn thương sinh dục bất thường, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được đánh giá chính xác.