Cườm khô để lâu có sao không và các cách điều trị cườm mắt
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Cườm khô là tên gọi dân gian của bệnh đục thủy tinh thể, tình trạng protein trong thủy tinh thể bị biến tính làm đục mờ ống kính tự nhiên của mắt. Bệnh thường tiến triển chậm theo thời gian, khiến thị lực suy giảm dần dần, nhìn mờ như có lớp sương mù che trước mắt. Nhiều người bệnh có tâm lý chủ quan hoặc e ngại điều trị nên thường trì hoãn việc khám chữa.

Tuy nhiên, việc tiến triển của cườm khô nếu không được theo dõi và can thiệp kịp thời có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt cũng như sức khỏe tổng thể của đôi mắt. Hiểu rõ biến chứng của đục thủy tinh thể khi để lâu và các giải pháp điều trị hiện nay là điều cần thiết để người bệnh chủ động bảo vệ thị lực.
Cườm khô để lâu có sao không?
Cườm khô hình thành khi cấu trúc thể thủy tinh vốn trong suốt chuyển sang màu đục, ngăn cản ánh sáng hội tụ chính xác trên võng mạc. Nguyên nhân phổ biến nhất là do quá trình lão hóa tự nhiên ở người lớn tuổi, bên cạnh các yếu tố nguy cơ khác như bệnh đái tháo đường, tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời, sử dụng thuốc corticosteroid kéo dài hoặc chấn thương mắt. Trong giai đoạn đầu, cườm khô chỉ gây mờ mắt nhẹ, khó nhìn trong điều kiện thiếu sáng hoặc bị chói mắt khi nhìn vào nguồn sáng mạnh. Do bệnh không gây đau nhức ở giai đoạn sớm, nhiều người thường bỏ qua và không đến chuyên khoa mắt kiểm tra định kỳ.
Tác hại khi để cườm khô kéo dài không điều trị
Khi cườm khô không được điều trị trong thời gian dài, khối đục trong thủy tinh thể sẽ tiếp tục tiến triển và xơ cứng hơn. Thị lực của người bệnh suy giảm ngày càng nặng, gây khó khăn lớn cho các hoạt động thường ngày như đọc sách, xem tivi, lái xe hoặc nhận diện khuôn mặt người thân. Mức độ nhìn mờ kéo dài làm tăng rủi ro té ngã và chấn thương ở người cao tuổi.
Ở giai đoạn muộn, thể thủy tinh bị đục hoàn toàn hay còn gọi là cườm chín có thể phồng to hoặc vỡ ra, làm tắc nghẽn đường thoát lưu dịch trong mắt. Tình trạng này dẫn đến biến chứng tăng nhãn áp thứ phát, gây đau nhức mắt dữ dội, đau đầu, đỏ mắt và có nguy cơ tổn hại dây thần kinh thị giác không phục hồi. Bên cạnh đó, cườm khô quá cứng cũng gây viêm màng bồ đào và làm cho quá trình can thiệp phẫu thuật về sau gặp nhiều khó khăn hơn.
Các phương pháp điều trị cườm khô hiện nay
Hiện nay, chưa có loại thuốc nhỏ mắt hay thuốc uống nào có khả năng làm tan khối đục hoặc chữa khỏi hoàn toàn bệnh cườm khô. Các loại thuốc bổ mắt chỉ hỗ trợ làm chậm phần nào quá trình lão hóa thể thủy tinh. Trong giai đoạn đầu khi thị lực chưa bị ảnh hưởng nghiêm trọng, bác sĩ chuyên khoa mắt có thể chỉ định người bệnh thay đổi độ kính đeo, sử dụng kính phóng đại hoặc tăng cường chiếu sáng khi làm việc.
Phương pháp điều trị triệt để nhất đối với cườm khô là phẫu thuật loại bỏ thể thủy tinh bị đục và thay thế bằng thể thủy tinh nhân tạo. Kỹ thuật mổ Phaco là phương pháp phổ biến và tiên tiến hiện nay, sử dụng năng lượng sóng siêu âm để tán mịn thể thủy tinh bị đục rồi hút ra ngoài qua một vết mổ rất nhỏ, sau đó đặt thấu kính nội nhãn phù hợp vào vị trí cũ.
Thời điểm thích hợp để phẫu thuật cườm khô
Trước đây có quan điểm cho rằng phải chờ cườm khô thật chín mới tiến hành mổ. Tuy nhiên, quan niệm này hiện nay không còn phù hợp với y học hiện đại. Thời điểm phẫu thuật điều trị cườm khô phụ thuộc chủ yếu vào mức độ ảnh hưởng của suy giảm thị lực đến chất lượng cuộc sống và công việc hằng ngày của người bệnh.
Khi thị lực bị mờ làm cản trở sinh hoạt cá nhân, người bệnh nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được khám nghiệm cụ thể. Việc phẫu thuật ở giai đoạn cườm chưa quá cứng sẽ giúp quá trình thao tác của bác sĩ diễn ra thuận lợi hơn, giảm năng lượng sóng siêu âm sử dụng, hạn chế tổn thương các cấu trúc xung quanh mắt và giúp vết mổ nhanh hồi phục.
Chăm sóc và theo dõi sau khi điều trị cườm mắt
Sau khi phẫu thuật thay thủy tinh thể nhân tạo, việc tuân thủ chỉ định chăm sóc của bác sĩ đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi thị lực hoàn toàn. Người bệnh cần sử dụng đúng các loại thuốc nhỏ mắt kháng viêm, kháng sinh theo đơn hướng dẫn, không tự ý ngưng hoặc thay đổi liều lượng.
Trong những tuần đầu sau mổ, cần tránh dụi mắt, tránh để nước bẩn hay xà phòng dính vào mắt và không vận động mạnh hoặc bê vác vật nặng. Người bệnh nên đeo kính bảo vệ khi ra ngoài để tránh bụi bẩn và ánh sáng mạnh. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau nhức mắt tăng dần, đỏ mắt kéo dài, nhìn mờ đột ngột hay thấy chớp sáng, cần quay lại tái khám ngay lập tức.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa mắt. Mỗi người bệnh có tình trạng sức khỏe toàn thân và tổn thương mắt khác nhau, do đó thời điểm và phương pháp phẫu thuật cần được đánh giá cá thể hóa. Người đọc tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt được quảng cáo chữa khỏi cườm khô mà không qua khám nghiệm chuyên khoa.
Tóm tắt
Cườm khô để lâu có thể gây suy giảm thị lực nghiêm trọng và dẫn đến nhiều biến chứng phức tạp như tăng nhãn áp hay viêm mắt. Phẫu thuật thay thủy tinh thể nhân tạo là giải pháp hiệu quả và an toàn để khôi phục thị lực. Chủ động thăm khám mắt định kỳ giúp phát hiện bệnh kịp thời và lựa chọn thời điểm can thiệp tối ưu nhất.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Phẫu thuật mổ cườm khô có đau không
Quá trình phẫu thuật mổ cườm khô thường không gây đau vì người bệnh được nhỏ thuốc gây tê bề mặt mắt trước khi thực hiện. Sau phẫu thuật, mắt có thể có cảm giác hơi cộm nhẹ hoặc cản gió trong vài ngày đầu nhưng triệu chứng này sẽ nhanh chóng qua đi.
Cườm khô có tái phát sau khi đã phẫu thuật không
Thủy tinh thể nhân tạo đã đặt vào mắt sẽ không bị đục trở lại. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể gặp tình trạng đục bao sau thủy tinh thể sau một thời gian. Tình trạng này được xử lý nhẹ nhàng bằng thủ thuật laser bắn bao sau tại phòng khám mà không cần mổ lại.
Sau khi mổ cườm khô có cần đeo kính nữa không
Tùy thuộc vào loại thủy tinh thể nhân tạo được lựa chọn là đơn tiêu hay đa tiêu, người bệnh có thể vẫn cần đeo kính lão khi đọc sách hoặc đeo kính nhìn xa. Bác sĩ sẽ tư vấn loại thấu kính phù hợp nhất với nhu cầu sinh hoạt của từng người.
Người cao tuổi có bệnh nền có mổ cườm khô được không
Người cao tuổi mắc các bệnh lý mãn tính như huyết áp cao hay đái tháo đường vẫn có thể phẫu thuật mổ cườm khô an toàn nếu các chỉ số toàn thân được kiểm soát ổn định. Bác sĩ sẽ tiến hành khám tổng quát trước khi quyết định phẫu thuật.
Phẫu thuật cườm khô mất bao lâu thì phục hồi thị lực
Thị lực thường bắt đầu cải thiện rõ rệt sau 1 đến 3 ngày phẫu thuật. Tuy nhiên, để mắt ổn định hoàn toàn và đạt thị lực tối ưu, quá trình phục hồi thường kéo dài khoảng 4 đến 6 tuần tùy thuộc vào cơ địa và việc tuân thủ chăm sóc sau mổ.
