Có triệu chứng nào thì cần test nhanh COVID-19?

Test nhanh COVID-19 là gì?

Test nhanh COVID-19 là phương pháp xét nghiệm sắc ký miễn dịch định tính nhằm tìm kiếm các protein bề mặt của virus SARS-CoV-2 có trong dịch đường hô hấp, phổ biến nhất là dịch tỵ hầu hoặc dịch mũi họng. Ưu điểm nổi bật của phương pháp này là tính tiện lợi, chi phí hợp lý và cho kết quả nhanh chóng trong vòng mười lăm đến ba mươi phút mà không cần đến trang thiết bị phòng thí nghiệm phức tạp.

Phương pháp này đóng vai trò như một công cụ sàng lọc ban đầu vô cùng hiệu quả, giúp nhận diện các trường hợp có khả năng lây nhiễm cao trong cộng đồng. Mặc dù độ nhạy của test nhanh kháng nguyên có thể thấp hơn xét nghiệm sinh học phân tử RT-PCR, nhưng khi được thực hiện đúng thời điểm có triệu chứng và đúng thao tác lấy mẫu, xét nghiệm này vẫn mang lại giá trị định hướng lâm sàng rất cao cho việc quản lý và cách ly người bệnh.

Các triệu chứng hô hấp và toàn thân cần lưu ý để làm xét nghiệm

Các triệu chứng khởi phát phổ biến nhất của bệnh đường hô hấp do SARS-CoV-2 bao gồm sốt nhẹ hoặc sốt cao, cảm giác ớn lạnh, ho khan hoặc ho có đờm, đau rát cổ họng và nghẹt mũi, chảy nước mũi. Bên cạnh đó, người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi toàn thân, đau nhức cơ bắp và đau đầu âm ỉ. Khi xuất hiện từ hai đến ba biểu hiện này cùng lúc, người bệnh nên chủ động chuẩn bị thực hiện test nhanh COVID-19 để đánh giá tình trạng nhiễm trùng.

Ngoài ra, hiện tượng giảm hoặc mất hoàn toàn khứu giác và vị giác là dấu hiệu đặc trưng có giá trị định hướng cao. Một số trường hợp cũng có thể gặp phải rối loạn tiêu hóa như buồn nôn, nôn mửa hoặc tiêu chảy nhẹ trước khi các triệu chứng hô hấp bùng phát. Việc chủ động xét nghiệm sớm khi nhận thấy các bất thường này sẽ giúp xác định nguyên nhân và ngăn chặn nguy cơ lây lan trong gia đình cũng như cộng đồng.

Thời điểm làm test nhanh để đạt độ chính xác cao nhất

Thời điểm lấy mẫu đóng vai trò quyết định đối với độ chính xác của que test nhanh kháng nguyên. Nếu thực hiện quá sớm ngay trong vài giờ đầu sau khi tiếp xúc mầm bệnh hoặc khi virus chưa nhân lên đủ số lượng, tải lượng kháng nguyên trong dịch tỵ hầu có thể dưới ngưỡng phát hiện, dẫn đến kết quả âm tính giả.

Thời điểm phù hợp nhất để làm xét nghiệm là từ hai mươi bốn đến bốn mươi tám giờ sau khi các triệu chứng như sốt, ho hay rát họng bắt đầu xuất hiện. Đối với người không có triệu chứng nhưng có yếu tố tiếp xúc gần với người nhiễm bệnh, khoảng thời gian lý tưởng để kiểm tra thường là từ ngày thứ ba đến ngày thứ năm kể từ lần tiếp xúc cuối cùng. Nếu kết quả lần đầu âm tính nhưng các triệu chứng tiếp tục tiến triển nặng hơn, việc lặp lại xét nghiệm sau một đến hai ngày là rất cần thiết.

Cách đọc kết quả và hướng xử trí ban đầu sau khi test

Khay thử test nhanh thường hiển thị hai vạch gồm vạch chứng C và vạch kết quả T. Nếu xuất hiện cả hai vạch rõ ràng hoặc vạch T mờ, kết quả được tính là dương tính, đồng nghĩa với việc cơ thể đang có sự hiện diện của kháng nguyên virus. Người bệnh cần lập tức thực hiện các biện pháp tự cách ly, theo dõi thân nhiệt, chỉ số bão hòa oxy trong máu và tham khảo hướng dẫn từ nhân viên y tế để có kế hoạch chăm sóc thích hợp.

Trường hợp chỉ hiển thị duy nhất vạch C, kết quả là âm tính tại thời điểm lấy mẫu. Tuy nhiên, âm tính không hoàn toàn loại trừ khả năng nhiễm bệnh nếu mẫu dịch lấy chưa đúng vị trí hoặc thực hiện quá sớm. Nếu khay thử không hiện vạch C mà chỉ hiện vạch T hoặc không hiện vạch nào, kết quả hoàn toàn không có giá trị và bạn cần làm lại với một khay thử mới đúng quy trình.

Những dấu hiệu cảnh báo chuyển biến nặng cần đến cơ sở y tế

Phần lớn người nhiễm bệnh có thể tự hồi phục khi được chăm sóc và nghỉ ngơi hợp lý, tuy nhiên một số trường hợp có thể diễn tiến nặng sang viêm phổi hoặc suy hô hấp cấp. Người bệnh và thân nhân cần theo dõi sát các dấu hiệu nguy hiểm để kịp thời đến bệnh viện hoặc gọi cấp cứu y tế.

Những biểu hiện cần can thiệp y khoa khẩn cấp bao gồm cảm giác khó thở rõ rệt, thở gấp, đau tức ngực liên tục, tím tái ở môi hoặc đầu ngón tay ngón chân, chỉ số SpO2 tụt xuống dưới mức bình thường khi đo bằng máy cầm tay. Bên cạnh đó, tình trạng lơ mơ, li bì, không tỉnh táo hoặc sốt cao liên tục không đáp ứng với các biện pháp hạ sốt thông thường cũng là dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng đòi hỏi sự hỗ trợ chuyên môn ngay lập tức.

Lưu ý an toàn

Thông tin về xét nghiệm và triệu chứng chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chỉ định chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc kháng virus, kháng sinh hoặc thuốc chứa corticoid liều cao khi chưa có chỉ định y tế. Luôn sử dụng bộ test nhanh có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, còn hạn sử dụng và đã được cơ quan y tế cấp phép lưu hành.

Tóm tắt

Việc nhận biết đúng thời điểm cần test nhanh COVID-19 giúp người bệnh chủ động cách ly và tiếp cận tư vấn y tế kịp thời. Xét nghiệm kháng nguyên nhanh là công cụ hỗ trợ hữu ích nhưng không thay thế hoàn toàn cho chẩn đoán chuyên sâu từ bác sĩ. Khi kết quả không rõ ràng hoặc xuất hiện biểu hiện mệt mỏi gia tăng, người dân nên liên hệ ngay cơ sở y tế để được chăm sóc thích hợp.