Có thai uống thuốc tránh thai khẩn cấp có sao không và cần làm gì?

Uống thuốc tránh thai khẩn cấp khi đã có thai là gì?

Thuốc tránh thai khẩn cấp là biện pháp can thiệp sau giao hợp không an toàn nhằm ngăn ngừa thụ thai ngoài ý muốn. Tuy nhiên, hiệu quả ngừa thai không đạt tuyệt đối một trăm phần trăm, và thuốc chỉ có tác dụng nếu được dùng trước khi trứng rụng hoặc trước khi hợp tử bắt đầu làm tổ trong tử cung. Trong nhiều trường hợp, người phụ nữ uống thuốc khi quá trình thụ thai thực chất đã diễn ra mà không hề hay biết, hoặc uống thuốc quá muộn dẫn đến việc mang thai vẫn xảy ra.

Tình huống lỡ uống thuốc tránh thai khẩn cấp khi đã có thai thường tạo ra tâm lý căng thẳng, lo âu rất lớn cho các cặp đôi. Hiểu rõ về bản chất dược lý, tính chất của các hormone có trong thuốc cũng như các bước theo dõi sản khoa cần thiết sẽ giúp giải tỏa áp lực tâm lý không đáng có, từ đó đưa ra những quyết định sáng suốt và bảo vệ sức khỏe cho cả người mẹ lẫn thai nhi.

Cơ chế tác động của thuốc tránh thai khẩn cấp đối với sự thụ thai

Thuốc tránh thai khẩn cấp phổ biến hiện nay thường chứa hoạt chất levonorgestrel hoặc ulipristal acetate. Cơ chế hoạt động cốt lõi của các hoạt chất này là trì hoãn hoặc ngăn chặn quá trình rụng trứng, đồng thời làm đặc dịch nhầy cổ tử cung để cản trở tinh trùng di chuyển vào gặp trứng.

Một số loại thuốc có thể làm thay đổi nhẹ lớp niêm mạc tử cung nhưng không có khả năng làm bong tróc phôi thai một khi hợp tử đã làm tổ thành công. Vì thuốc tránh thai khẩn cấp không phải là thuốc phá thai, nếu hiện tượng thụ thai đã xảy ra trước khi uống hoặc trước khi thuốc phát huy tác dụng thì thai kỳ vẫn tiếp tục tiến triển tự nhiên.

Mức độ an toàn đối với thai nhi khi mẹ lỡ uống thuốc tránh thai

Rất nhiều phụ nữ rơi vào trạng thái hoang mang tột độ khi biết mình mang thai dù trước đó đã uống thuốc tránh thai khẩn cấp. Nỗi sợ hãi lớn nhất thường là thuốc có thể gây dị tật thai nhi, sảy thai hoặc biến chứng nặng nề trong thai kỳ.

Theo các hiệp hội sản phụ khoa quốc tế và y văn thế giới, việc vô tình tiếp xúc với thuốc tránh thai khẩn cấp chứa levonorgestrel trong giai đoạn đầu thụ thai không cho thấy bằng chứng làm gia tăng tỷ lệ dị tật bẩm sinh, thai lưu hay chấm dứt thai kỳ ngoài ý muốn. Các hormone tổng hợp liều ngắn ngày này đào thải khá nhanh khỏi cơ thể và không gây độc tế bào phôi thai đã thụ tinh. Do đó, người mẹ không nên quá lo sợ dẫn đến quyết định đình chỉ thai kỳ vội vàng.

Những việc cần làm ngay khi lỡ uống thuốc và phát hiện có thai

Bước đầu tiên và quan trọng nhất khi nhận thấy trễ kinh hoặc que thử thai hiện hai vạch là đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa sản phụ khoa để được thăm khám. Bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện siêu âm đầu dò hoặc siêu âm ổ bụng nhằm xác định sự hiện diện của túi thai.

Việc xác định vị trí thai nằm trong buồng tử cung là vô cùng cấp thiết nhằm loại trừ hoàn toàn nguy cơ thai ngoài tử cung, một tình trạng cấp cứu sản khoa cần can thiệp kịp thời. Đồng thời, siêu âm cũng giúp đánh giá tuổi thai, kích thước túi thai và tim thai để có kế hoạch quản lý thai kỳ chuẩn xác. Bạn nên ghi nhớ rõ tên loại thuốc tránh thai, thời điểm uống và thời gian quan hệ tình dục để cung cấp cho bác sĩ điều trị.

Quy trình theo dõi thai kỳ và sàng lọc trước sinh định kỳ

Sau khi đã xác định thai phát triển bình thường trong tử cung, thai phụ cần bước vào quy trình theo dõi thai kỳ chuẩn mực như mọi phụ nữ mang thai khác. Việc khám thai đều đặn theo lịch hẹn đóng vai trò quyết định để giám sát sức khỏe của cả mẹ và bé.

Trong quá trình này, bác sĩ sẽ tư vấn thực hiện các xét nghiệm sàng lọc trước sinh như xét nghiệm Double test, Triple test hoặc xét nghiệm di truyền không xâm lấn NIPT vào các tuần thai thích hợp. Bên cạnh đó, các mốc siêu âm hình thái học ở tuần 11 đến 13 tuần 6 ngày và khoảng tuần 18 đến 22 sẽ giúp khảo sát chi tiết cấu trúc giải phẫu của thai nhi, đảm bảo phát hiện sớm bất kỳ bất thường nào về mặt hình thái. Mẹ bầu cũng cần bổ sung acid folic, sắt và vi chất theo đúng chỉ dẫn của nhân viên y tế.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo khoa học, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa. Phụ nữ tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc khác để can thiệp thai kỳ khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng dưới dữ dội, đau quặn một bên hông, ra máu âm đạo bất thường hoặc chóng mặt ngất xỉu, cần đến ngay bệnh viện gần nhất để kiểm tra nguy cơ thai ngoài tử cung hoặc dọa sảy thai.

Tóm tắt

Việc lỡ uống thuốc tránh thai khẩn cấp khi đã thụ thai là tình huống không hiếm gặp và thường không phải là chỉ định bắt buộc để đình chỉ thai kỳ. Phụ nữ gặp phải tình trạng này nên bình tĩnh đến cơ sở y tế chuyên khoa sản phụ khoa để kiểm tra. Thăm khám sớm, siêu âm xác định vị trí túi thai và tuân thủ các mốc sàng lọc dị tật định kỳ sẽ giúp theo dõi thai kỳ một cách an toàn và chủ động nhất.