Có thai bao lâu thì đi tiểu nhiều và nguyên nhân do đâu

Có thai bao lâu thì đi tiểu nhiều là gì?

Đi tiểu nhiều khi mang thai là tình trạng gia tăng tần suất bài tiết nước tiểu trong ngày hoặc thức dậy đi tiểu nhiều lần vào ban đêm. Đây là phản xạ sinh lý hoàn toàn tự nhiên phản ánh quá trình thích nghi của cơ thể người mẹ để nuôi dưỡng thai nhi. Trong suốt thai kỳ, hệ tuần hoàn của mẹ hoạt động mạnh mẽ hơn, lượng máu tuần hoàn tăng lên đáng kể khiến thận phải lọc nhiều chất lỏng hơn mức bình thường. Bên cạnh đó, sự gia tăng nhanh chóng của các nội tiết tố như gonadotropin màng đệm người và progesterone cũng làm giãn các cơ trơn niệu quản và tăng áp lực bàng quang. Dù mang lại nhiều bất tiện trong sinh hoạt và giấc ngủ, phần lớn các trường hợp tiểu nhiều đơn thuần không gây nguy hiểm cho sức khỏe của mẹ và bé nếu không đi kèm các biểu hiện bất thường như tiểu buốt, tiểu rắt hoặc sốt.

Thời điểm bắt đầu xuất hiện tình trạng đi tiểu nhiều ở thai phụ

Phần lớn phụ nữ mang thai bắt đầu cảm nhận nhu cầu đi tiểu tăng cao vào khoảng tuần thứ sáu đến tuần thứ tám của thai kỳ, tương ứng với giai đoạn tam cá nguyệt thứ nhất. Một số người có cơ địa nhạy cảm có thể nhận thấy thay đổi này sớm hơn, khoảng hai đến ba tuần sau khi thụ thai thành công.

Trong giai đoạn này, phôi thai làm tổ và phát triển kích thích cơ thể sản xuất nhanh chóng hormone hCG cùng sự gia tăng lưu lượng tuần hoàn qua thận. Mức lọc cầu thận tăng lên làm tăng lượng nước tiểu đổ vào bàng quang nhanh hơn bình thường. Bước sang tam cá nguyệt thứ hai, tử cung phát triển vươn lên cao hơn vào ổ bụng, giảm bớt sự đè nén trực tiếp lên bàng quang nên cảm giác buồn tiểu liên tục có thể tạm thời thuyên giảm. Tuy nhiên, đến tam cá nguyệt thứ ba, đầu thai nhi bắt đầu tụt xuống thấp vào khung chậu để chuẩn bị cho quá trình chuyển dạ, tạo áp lực cơ học rất lớn lên bàng quang và khiến tình trạng đi tiểu nhiều quay trở lại cho đến khi sinh.

Những nguyên nhân sinh lý dẫn đến tiểu nhiều lần khi mang thai

Tình trạng đi tiểu nhiều lần trong thai kỳ bắt nguồn từ sự kết hợp giữa các yếu tố nội tiết và biến đổi giải phẫu. Ngay từ những tuần đầu, hormone progesterone làm giãn cơ trơn đường tiết niệu, đồng thời lượng máu tuần hoàn của mẹ tăng khoảng bốn mươi đến năm mươi phần trăm để đáp ứng nhu cầu nuôi dưỡng thai nhi. Thận phải làm việc liên tục để lọc thể tích máu gia tăng này, dẫn đến lượng nước tiểu đào thải nhiều hơn bình thường.

Bên cạnh yếu tố tuần hoàn và nội tiết tố, vị trí giải phẫu của bàng quang nằm ngay phía trước tử cung là nguyên nhân trực tiếp gây ra cảm giác buồn tiểu. Khi bào thai lớn dần, tử cung phình to và đè ép trực tiếp lên bàng quang, làm giảm dung tích chứa đựng nước tiểu. Chỉ cần một lượng nước tiểu nhỏ tích tụ cũng đủ kích thích thụ cảm thể ở thành bàng quang tạo ra phản xạ muốn đi tiểu ngay. Ngoài ra, thói quen uống nước nhiều trước khi ngủ hoặc tình trạng ứ dịch sinh lý ở chi dưới ban ngày rồi đào thải ngược về tuần hoàn khi nằm nghỉ ban đêm cũng góp phần làm tăng số lần đi tiểu đêm.

Cách chăm sóc và cải thiện thói quen sinh hoạt cho mẹ bầu

Để giảm bớt sự bất tiện do đi tiểu nhiều lần mà vẫn đảm bảo an toàn cho thai kỳ, thai phụ nên điều chỉnh chế độ sinh hoạt một cách khoa học. Mẹ bầu cần duy trì uống đủ nước đều đặn vào ban ngày để hỗ trợ tuần hoàn và phòng ngừa táo bón, nhưng nên hạn chế uống nhiều nước hoặc ăn các món nhiều canh trong vòng hai giờ trước khi đi ngủ nhằm giảm số lần thức giấc ban đêm.

Đồng thời, mẹ bầu nên tránh xa các loại đồ uống có tính lợi tiểu nhẹ hoặc gây kích thích bàng quang như cà phê, trà đặc, nước ngọt có ga và các thực phẩm quá chua cay. Khi đi tiểu, hãy nghiêng người nhẹ về phía trước để giúp bàng quang tống xuất hết lượng nước tiểu còn sót lại, hạn chế việc vừa rời nhà vệ sinh đã có cảm giác muốn quay lại. Thực hiện các bài tập tăng cường cơ sàn chậu nhẹ nhàng như bài tập Kegel cũng giúp nâng cao khả năng kiểm soát bàng quang và hỗ trợ quá trình phục hồi cơ thể sau sinh.

Phân biệt tiểu nhiều sinh lý và nhiễm trùng đường tiết niệu

Tiểu nhiều lần là hiện tượng sinh lý bình thường, nhưng phụ nữ mang thai cũng là đối tượng có nguy cơ cao mắc nhiễm trùng đường tiết niệu do thay đổi nội tiết và áp lực tử cung làm chậm dòng chảy nước tiểu. Do đó, việc nhận biết sự khác biệt giữa hai tình trạng này là rất quan trọng để can thiệp y tế kịp thời.

Nếu đi tiểu nhiều chỉ đơn thuần là tăng tần suất, dòng tiểu thông suốt, không đau rát và nước tiểu trong thì đó là sinh lý tự nhiên. Ngược lại, nếu kèm theo cảm giác nóng rát, tiểu buốt, tiểu rắt nhưng mỗi lần chỉ ra vài giọt, nước tiểu có màu đục, có mùi hôi nồng hoặc lẫn vệt máu thì rất có thể bàng quang hoặc niệu đạo đã bị viêm. Tình trạng nhiễm khuẩn không được kiểm soát có thể lan ngược dòng lên đài bể thận, gây sốt, ớn lạnh, đau vùng hông lưng và làm tăng nguy cơ sinh non. Khi có những dấu hiệu bất thường này, thai phụ cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để xét nghiệm nước tiểu và nhận hướng dẫn xử trí từ bác sĩ.

Lưu ý an toàn

Thai phụ tuyệt đối không được nhịn tiểu vì thói quen này làm tăng nguy cơ viêm bàng quang và nhiễm trùng thận ngược dòng. Không tự ý cắt giảm lượng nước uống hàng ngày để tránh đi tiểu nhiều, bởi mất nước có thể gây mệt mỏi, táo bón và ảnh hưởng tiêu cực đến tuần hoàn nhau thai. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau hoặc các bài thuốc thảo dược chưa rõ nguồn gốc để điều trị khi thấy tiểu buốt mà chưa có chỉ định của bác sĩ sản phụ khoa.

Tóm tắt

Đi tiểu nhiều là một biểu hiện sinh lý phổ biến và lành tính trong thai kỳ, thường bắt đầu từ tuần thứ sáu và có xu hướng tăng rõ rệt ở tam cá nguyệt cuối. Việc hiểu rõ nguyên nhân, điều chỉnh thời điểm uống nước hợp lý và chú ý lắng nghe các dấu hiệu của cơ thể sẽ giúp thai phụ chủ động chăm sóc bản thân, đảm bảo một thai kỳ an toàn và khỏe mạnh.