Có nên dọn giường ngay sau khi thức dậy và cách giữ giường ngủ sạch sẽ
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Dọn dẹp giường ngủ ngay sau khi thức dậy từ lâu đã được xem là thói quen rèn luyện tính ngăn nắp và nếp sống kỷ luật. Tuy nhiên, dưới góc độ vệ sinh môi trường sống và phòng ngừa bệnh học, việc vội vã gấp kín chăn gối ngay khi vừa rời giường lại có thể tạo điều kiện thuận lợi cho các vi sinh vật gây dị ứng phát triển.
Để bảo vệ đường thở và làn da, việc sắp xếp giường ngủ cần có khoảng nghỉ thích hợp nhằm thoát ẩm tự nhiên. Hiểu đúng mối liên hệ giữa nhiệt độ, độ ẩm và sự phát triển của mạt bụi nhà sẽ giúp bạn duy trì không gian phòng ngủ sạch sẽ, ngăn nắp mà vẫn an toàn cho sức khỏe của cả gia đình.
Có nên dọn giường sau khi thức dậy là gì?
Giường ngủ là nơi mỗi người dành khoảng một phần ba thời gian trong ngày để nghỉ ngơi và tái tạo năng lượng. Trong suốt giấc ngủ, cơ thể liên tục đào thải các tế bào da chết, tiết mồ hôi và tỏa nhiệt vào các lớp vải tiếp xúc trực tiếp như chăn, ga và đệm. Những yếu tố này tạo thành một môi trường kín có độ ẩm cao nếu không được giải phóng kịp thời.
Mạt bụi nhà, loài sinh vật siêu nhỏ thuộc họ hình nhện, tồn tại phổ biến trong bụi nhà và sinh trưởng mạnh nhất ở môi trường ấm ẩm với nguồn thức ăn dồi dào từ biểu bì da người. Chúng là một trong những nguyên nhân hàng đầu khởi phát các phản ứng quá mẫn ở người có cơ địa nhạy cảm, dẫn đến viêm mũi dị ứng, viêm kết mạc dị ứng hoặc làm bùng phát cơn hen suyễn. Do đó, việc dọn dẹp giường ngủ không chỉ đơn thuần là vấn đề thẩm mỹ gọn gàng mà còn liên quan trực tiếp đến việc kiểm soát các dị nguyên trong không khí gia đình.
Lý do không nên gấp chăn màn ngay khi vừa rời giường
Suốt đêm dài, cơ thể người giải phóng nhiệt lượng và một lượng mồ hôi đáng kể qua da và hơi thở, làm cho ga trải giường, chăn và đệm bị tích tụ hơi ẩm. Khi gấp chăn hoặc phủ kín ga giường ngay lập tức, lớp vải bên dưới bị giữ kín, khiến độ ẩm và nhiệt độ ấm áp không thể thoát ra ngoài môi trường.
Điều kiện ẩm ướt và ấm áp này tạo ra môi trường vi khí hậu lý tưởng cho mạt bụi nhà sinh sôi nhanh chóng. Mạt bụi sống chủ yếu bằng tế bào biểu bì da chết bong tróc từ cơ thể người nằm trên đệm. Khi chăn được trải kín mít từ sớm, lượng mạt bụi có điều kiện tích tụ với mật độ cao hơn, từ đó làm tăng nguy cơ phát tán các protein gây dị ứng vào không khí phòng ngủ mỗi khi cử động.
Cách thông khí và dọn giường nhanh chóng mỗi sáng
Thay vì vội vàng gấp nếp chăn gọn gàng, cách làm khoa học hơn là lật ngược chăn ra ngoài hoặc trải lỏng chăn về phía cuối giường, mở tung bề mặt đệm và gối. Đồng thời, việc mở cửa sổ phòng ngủ hoặc bật quạt thông gió sẽ giúp luồng không khí tự nhiên lưu chuyển, đẩy nhanh tốc độ bay hơi của mồ hôi đọng lại trên sợi vải.
Ánh sáng mặt trời chiếu vào phòng cũng mang lại tác dụng làm khô tự nhiên và giảm độ ẩm mà mạt bụi cần để tồn tại. Sau khoảng 20 đến 30 phút khi bề mặt giường đã hoàn toàn khô ráo và nguội bớt nhiệt độ cơ thể, bạn có thể quay lại giũ nhẹ gối, vuốt phẳng ga đệm và xếp chăn ngay ngắn. Thói quen này vừa đảm bảo mỹ quan cho căn phòng, vừa ngăn chặn điều kiện phát triển của vi sinh vật.
Quy trình vệ sinh đồ vải phòng ngủ để giảm tác nhân dị ứng
Bên cạnh việc dọn giường đúng thời điểm, việc duy trì lịch vệ sinh định kỳ cho các vật dụng phòng ngủ đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ sức khỏe hô hấp. Vỏ chăn, vỏ gối và ga trải giường nên được thay giặt đều đặn hàng tuần với nước ấm và phơi ở nơi có nắng gió hoặc sấy khô hoàn toàn trước khi tái sử dụng.
Đối với ruột gối và đệm ngủ, nơi tích tụ lượng lớn vảy da chết sâu trong các lớp mút, bạn nên sử dụng máy hút bụi có đầu hút đệm chuyên dụng để làm sạch bề mặt ít nhất mỗi tháng một lần. Ngoài ra, việc dùng các loại vỏ bọc đệm chống thấm hoặc chống mạt bụi chuyên biệt cũng giúp tạo rào cản vật lý hữu hiệu, ngăn không cho mạt bụi và nấm mốc bám sâu vào lõi đệm.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất hướng dẫn vệ sinh không gian sống và phòng ngừa dị ứng thường thức. Các biện pháp làm sạch phòng ngủ hỗ trợ giảm bớt tác nhân kích thích nhưng không thay thế cho phác đồ điều trị y khoa. Người đang gặp các triệu chứng dị ứng dai dẳng, viêm da cơ địa nặng hoặc khó thở do hen suyễn cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán và hướng dẫn dùng thuốc kiểm soát an toàn.
Tóm tắt
Thói quen trì hoãn việc gấp chăn màn khoảng 20 đến 30 phút sau khi thức dậy là một giải pháp đơn giản nhưng mang lại lợi ích thiết thực cho sức khỏe hô hấp và làn da. Kết hợp thói quen này với việc giữ phòng ngủ thông thoáng và giặt giũ đồ vải định kỳ sẽ giúp không gian nghỉ ngơi luôn trong lành, hạn chế các tác nhân gây dị ứng trong gia đình.
Nguồn tham khảo
- Farmarus Print Media: Fig. 1. The level of serum IgE antibodies (M±SD) to pollen, epidermal allergens and house dust mites allergens in patients with allergic rhinitis (seasonal allergic rhinitis and seasonal allergic rhinitis. Sample of patients with seasonal allergic rhinitis and seasonal allergic rhinitis + atopic asthma ― 101 people; year-round allergic rhinitis and year-round allergic rhinitis + atopic asthma ― 81 people. САР/КАР ― seasonal/year-round allergic rhinitis
- Allergy, Asthma & Immunology Research: Outcome of Sublingual Immunotherapy in Patients With Allergic Rhinitis Sensitive to House Dust Mites
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Mạt bụi nhà trên giường ngủ có gây hại trực tiếp cho sức khỏe không?
Mạt bụi nhà không cắn hay hút máu người, nhưng xác và chất thải của chúng chứa protein lạ dễ kích ứng niêm mạc. Khi hít phải hoặc tiếp xúc da, người nhạy cảm có thể bị hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mắt, nổi mẩn hoặc khởi phát cơn hen suyễn.
Nên chờ bao lâu sau khi ngủ dậy mới bắt đầu dọn giường?
Nên mở cửa phòng và để chăn gối thoáng khí khoảng 20 đến 30 phút sau khi rời giường. Khoảng thời gian này vừa đủ để độ ẩm và nhiệt lượng từ cơ thể tích tụ suốt đêm bay hơi bớt trước khi gấp gọn hoặc trải phẳng giường.
Bao lâu nên thay và giặt ga trải giường một lần?
Vỏ gối và ga trải giường nên được giặt sạch mỗi tuần một lần bằng nước ấm nếu có thể. Chăn mỏng nên giặt mỗi 2 đến 4 tuần, còn ruột gối và đệm cần được hút bụi và phơi khô định kỳ mỗi vài tháng để hạn chế vi sinh vật.
Không dọn giường ngay có thay thế được việc vệ sinh đệm định kỳ không?
Dù dọn giường muộn hơn giúp giảm bớt hơi ẩm cục bộ, nhưng các bào tử nấm mốc và mạt bụi đã tồn tại vẫn cần được làm sạch bằng cách giặt giũ thường xuyên, hút bụi bề mặt đệm và duy trì độ ẩm phòng ngủ dưới 50 phần trăm.
Người bị viêm mũi dị ứng nên chú ý thêm điều gì trong phòng ngủ?
Người có cơ địa dị ứng nên ưu tiên sử dụng vỏ đệm và gối chống mạt bụi chuyên dụng, kết hợp dùng máy lọc không khí có màng lọc HEPA trong phòng ngủ và giữ phòng thông thoáng để hạn chế tối đa các đợt bùng phát dị ứng.
