Có nên đeo kính áp tròng khi ngủ trưa không và những lưu ý cần nhớ

Đeo kính áp tròng khi ngủ trưa là gì?

Kính áp tròng là thấu kính mỏng, cong được đặt trực tiếp lên bề mặt giác mạc nhằm điều chỉnh các tật khúc xạ như cận thị, viễn thị, loạn thị hoặc phục vụ mục đích thẩm mỹ. Giác mạc là một mô trong suốt không có mạch máu riêng, nhận phần lớn oxy nuôi dưỡng trực tiếp từ bầu khí quyển thông qua sự hòa tan trong màng phim nước mắt khi mắt mở.

Khi chúng ta chợp mắt ngủ trưa, mi mắt khép kín khiến lượng oxy tiếp xúc với bề mặt nhãn cầu giảm đi đáng kể. Việc đặt thêm một lớp thấu kính trên mắt trong trạng thái nhắm nghiền sẽ cản trở dòng oxy tự nhiên, làm giảm chuyển động của màng nước mắt và tạo môi trường thuận lợi cho vi sinh vật tích tụ. Do đó, thói quen ngủ trưa cùng kính áp tròng thông thường tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe đối với bề mặt nhãn cầu.

Cơ chế trao đổi oxy của giác mạc bị ảnh hưởng khi nhắm mắt ngủ trưa

Khi bạn thức và mở mắt, giác mạc nhận oxy trực tiếp từ không khí xung quanh cùng màng phim nước mắt để duy trì độ trong suốt và chuyển hóa bình thường. Khi nhắm mắt đi ngủ, nguồn oxy nuôi dưỡng giác mạc chỉ còn nhận được qua hệ thống mạch máu của kết mạc mi mắt, làm giảm đáng kể áp suất oxy.

Nếu tiếp tục đeo kính áp tròng trong lúc ngủ trưa, thấu kính sẽ trở thành một rào cản vật lý ngăn cản quá trình trao đổi khí. Giác mạc rơi vào tình trạng thiếu oxy cục bộ, dẫn đến phù nề tế bào biểu mô, suy giảm cơ chế tự bảo vệ và tạo điều kiện cho các tổn thương vi mô hình thành trên bề mặt nhãn cầu.

Nguy cơ khô mắt và viêm nhiễm giác mạc do thấu kính bám dính

Việc chợp mắt cùng kính áp tròng làm giảm lượng nước mắt tiết ra, khiến kính bám chặt vào bề mặt biểu mô giác mạc. Tình trạng này làm tăng ma sát mỗi khi nhãn cầu cử động trong giấc ngủ, dễ gây trầy xước vi thể mà người đeo không cảm nhận được ngay.

Những vết xước nhỏ này là cửa ngõ cho vi khuẩn, nấm và ký sinh trùng xâm nhập, làm tăng nguy cơ viêm giác mạc hoặc loét giác mạc. Một số tác nhân nguy hiểm như vi khuẩn Pseudomonas aeruginosa hay amip Acanthamoeba có thể phát triển nhanh chóng trong môi trường ấm và yếm khí dưới bề mặt kính áp tròng, gây tổn thương cấu trúc mắt nghiêm trọng.

Cách xử lý an toàn trước và sau giấc ngủ trưa cho người dùng kính áp tròng

Trước mỗi lần chợp mắt buổi trưa tại văn phòng hay ở nhà, bạn nên dành ra 1 đến 2 phút để tháo kính áp tròng và đặt vào khay đựng có chứa dung dịch ngâm khử trùng. Nếu không tiện mang theo khay ngâm, giải pháp an toàn là chuẩn bị sẵn một cặp kính gọng thông thường để thay thế trong thời gian làm việc còn lại của ngày.

Trong trường hợp bất khả kháng phải chợp mắt mà không thể tháo kính, bạn tuyệt đối không nên dụi mắt khi tỉnh dậy. Hãy nhỏ nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản hoặc dung dịch làm ẩm chuyên dụng dành cho người đeo kính áp tròng, đợi vài phút cho mắt hồi phục độ ẩm tự nhiên rồi mới nhẹ nhàng lấy kính ra kiểm tra.

Các nguyên tắc vệ sinh và bảo quản kính áp tròng đúng cách mỗi ngày

Để bảo vệ sức khỏe nhãn cầu lâu dài, người sử dụng kính áp tròng cần luôn rửa sạch tay bằng xà phòng dịu nhẹ và lau khô bằng khăn không xơ trước khi chạm vào kính. Khay đựng kính cần được rửa sạch bằng chính dung dịch ngâm chuyên dụng, để khô tự nhiên ở nơi thoáng mát và thay mới định kỳ sau mỗi 2 đến 3 tháng.

Người đeo không được tái sử dụng nước ngâm cũ, không dùng nước muối tự pha hay nước máy sinh hoạt để vệ sinh kính. Bên cạnh đó, bạn cần tuân thủ đúng thời hạn sử dụng của kính áp tròng theo khuyến cáo của nhà sản xuất, không đeo kính vượt quá số giờ cho phép trong ngày và cho mắt thời gian nghỉ ngơi hợp lý.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức chăm sóc mắt và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Không tự ý sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid khi mắt bị đỏ, đau nhức sau khi đeo kính áp tròng mà chưa có chỉ định y khoa. Khi gặp tình trạng nhìn mờ đột ngột, chói mắt dữ dội hoặc xuất hiện đốm trắng trên tròng đen, người bệnh cần đến ngay bệnh viện mắt để được xử trí khẩn cấp.

Tóm tắt

Thói quen tháo kính áp tròng trước khi chợp mắt buổi trưa là giải pháp đơn giản nhất giúp bảo vệ giác mạc khỏi nguy cơ thiếu oxy và viêm nhiễm. Người sử dụng kính áp tròng cần hình thành quy trình vệ sinh tay sạch sẽ, dùng dung dịch ngâm chuyên dụng và tuân thủ thời gian đeo quy định. Khi mắt xuất hiện bất kỳ dấu hiệu cộm rát hay mờ nhòe kéo dài, hãy chủ động đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được thăm khám kịp thời.