Có nên đeo kính áp tròng khi bơi và những lưu ý bảo vệ mắt an toàn dưới nước

Đeo kính áp tròng khi bơi là gì?

Kính áp tròng là thấu kính mỏng đặt trực tiếp lên bề mặt giác mạc để điều chỉnh tật khúc xạ như cận thị, viễn thị hoặc loạn thị. Dù mang lại sự tiện lợi trong sinh hoạt hằng ngày, kính áp tròng hoàn toàn không được thiết kế để sử dụng trong môi trường nước. Nước từ hồ bơi, biển hay vòi sen đều chứa nhiều loại vi sinh vật tự nhiên và hóa chất khử trùng. Khi tiếp xúc với nước, kính áp tròng có xu hướng hút ẩm, biến dạng và trở thành môi trường thuận lợi để vi sinh vật bám trụ, tấn công vào giác mạc. Hiểu đúng về cơ chế tương tác giữa kính áp tròng và nước giúp phòng ngừa các biến chứng nhãn khoa khó phục hồi.

Tác hại và nguy cơ nhiễm trùng khi đeo kính áp tròng tiếp xúc với nước

Môi trường nước hồ bơi, nước biển hay sông hồ tự nhiên đều chứa vô số vi sinh vật, clo và tạp chất hòa tan. Kính áp tròng mềm có cấu trúc xốp và khả năng ngậm nước cao, khiến chúng dễ dàng hút các hóa chất và vi khuẩn vào bên trong. Khi đó, kính hoạt động như một ổ giữ ẩm tạo điều kiện cho vi khuẩn như Pseudomonas aeruginosa hoặc ký sinh trùng Acanthamoeba bám chặt vào bề mặt giác mạc.

Sự hiện diện của các vi sinh vật này trên bề mặt kính áp tròng làm gia tăng đột biến nguy cơ viêm loét giác mạc, một bệnh lý có thể để lại sẹo vĩnh viễn hoặc suy giảm thị lực nặng nề. Hơn nữa, clo trong hồ bơi có thể làm thay đổi hình dạng của kính, khiến kính co lại hoặc dính chặt vào biểu mô giác mạc, gây trầy xước và đau rát dữ dội khi cố gắng tháo kính ra khỏi mắt.

Các bước xử lý khẩn cấp khi kính áp tròng vô tình bị dính nước

Nếu vô tình để nước hồ bơi hoặc nước biển tiếp xúc với mắt khi đang đeo kính áp tròng, điều quan trọng đầu tiên là phải giữ bình tĩnh và không được dụi mắt. Dụi mắt lúc này có thể khiến bề mặt kính cọ xát mạnh, gây trầy xước biểu mô giác mạc và đẩy vi khuẩn xâm nhập sâu hơn.

Bạn cần lên bờ ngay lập tức, rửa sạch tay bằng xà phòng rồi lau khô trước khi nhẹ nhàng tháo kính áp tròng ra. Nếu kính bị dính chặt vào mắt do co rút, hãy nhỏ vài giọt nước mắt nhân tạo hoặc nước muối sinh lý vô trùng dành cho mắt để làm ẩm rồi mới tiến hành tháo kính. Nếu đang sử dụng loại kính áp tròng dùng một lần trong ngày, hãy vứt bỏ ngay lập tức. Với loại kính dùng nhiều ngày, cần ngâm khử khuẩn trong dung dịch chuyên dụng ít nhất qua đêm hoặc tốt nhất là thay thế bằng cặp kính mới để loại bỏ hoàn toàn nguy cơ nhiễm khuẩn.

Giải pháp thay thế an toàn cho người có tật khúc xạ khi đi bơi

Giải pháp tối ưu và an toàn nhất được các chuyên gia nhãn khoa khuyến cáo là sử dụng kính bơi có độ. Hiện nay trên thị trường có nhiều loại kính bơi cận thị được thiết kế riêng với các độ cận khác nhau, gioăng cao su ôm sát hốc mắt giúp ngăn nước hoàn toàn và đem lại tầm nhìn rõ ràng dưới nước mà không cần đến kính áp tròng.

Trường hợp chỉ bơi thư giãn hoặc độ khúc xạ nhẹ, người bơi có thể chọn giải pháp tháo kính áp tròng và bơi bằng mắt thường kết hợp kính bơi bảo hộ không độ để bảo vệ mắt khỏi tác động của clo. Nếu bắt buộc phải dùng kính áp tròng do tính chất công việc hoặc thi đấu chuyên nghiệp, loại kính áp tròng dùng một lần trong ngày kết hợp với kính bơi thi đấu vừa vặn, ôm kín tuyệt đối là giải pháp giảm thiểu rủi ro, kèm theo điều kiện phải tháo bỏ kính ngay sau khi rời khỏi hồ bơi.

Hướng dẫn chăm sóc mắt và bảo quản kính áp tròng sau khi bơi

Sau khi tham gia các hoạt động dưới nước, việc chăm sóc mắt cần được ưu tiên hàng đầu. Bạn nên nhỏ mắt bằng nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản để làm dịu cảm giác khô rát và hỗ trợ đào thải các chất kích ứng còn sót lại trên kết mạc. Tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt.

Người dùng kính áp tròng cần kiểm tra mắt cẩn thận trong vòng 24 đến 48 giờ sau khi đi bơi. Khay đựng kính áp tròng cũng phải được vệ sinh sạch sẽ, phơi khô ở nơi thoáng mát và thay mới định kỳ mỗi ba tháng một lần. Việc duy trì thói quen rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi chạm vào mắt hoặc kính áp tròng là nguyên tắc cơ bản nhưng vô cùng thiết yếu để phòng tránh các biến chứng nhiễm trùng nguy hiểm.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Người sử dụng kính áp tròng tuyệt đối không tự ý mua thuốc nhỏ mắt đặc trị hoặc thuốc kháng sinh để điều trị tại nhà khi thấy mắt đau nhức. Nếu mắt xuất hiện triệu chứng cộm rát, đỏ, sợ ánh sáng hoặc mờ mắt kéo dài sau khi tiếp xúc với nước, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được bác sĩ thăm khám và can thiệp kịp thời.

Tóm tắt

Không nên đeo kính áp tròng khi bơi dưới mọi hình thức vì mối đe dọa nhiễm trùng giác mạc rất nghiêm trọng. Lựa chọn kính bơi có độ hoặc tháo kính áp tròng trước khi xuống nước là giải pháp an toàn nhất để bảo vệ thị lực. Nếu mắt có dấu hiệu đỏ rát hoặc đau nhức sau khi bơi, người bệnh cần đi khám chuyên khoa mắt kịp thời để được kiểm tra và xử trí đúng cách.