Có nên đeo khẩu trang khi ngủ để phòng ngừa virus corona không

Đeo khẩu trang khi ngủ phòng virus corona là gì?

Khẩu trang y tế hoặc khẩu trang vải được thiết kế chủ yếu nhằm ngăn chặn các giọt bắn đường hô hấp khi chúng ta giao tiếp, ho, hắt hơi và di chuyển tại nơi công cộng hoặc khu vực có nguy cơ lây nhiễm cao. Cơ chế này phát huy hiệu quả tốt nhất khi con người thức và chủ động kiểm soát được vị trí, sự vừa vặn của khẩu trang trên khuôn mặt.

Khi đi vào giấc ngủ, cơ thể chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi, trương lực cơ vùng hầu họng giảm xuống và nhịp thở diễn ra hoàn toàn thụ động. Việc áp một lớp vải hay màng lọc sát mũi miệng suốt nhiều giờ liên tục trong vô thức không được các cơ quan y tế khuyến cáo cho sinh hoạt thường nhật. Hiểu đúng về chỉ định và rủi ro của việc đeo khẩu trang trong giấc ngủ giúp người dân bảo vệ hệ hô hấp an toàn mà vẫn duy trì chất lượng giấc ngủ tối ưu.

Lý do không nên đeo khẩu trang khi ngủ ở điều kiện bình thường

Ở điều kiện sinh hoạt bình thường, không gian phòng ngủ của mỗi gia đình là môi trường tương đối khép kín và có mức độ an toàn cao nếu không có nguồn lây bên ngoài. Virus corona lây lan qua giọt bắn và khí dung từ người sang người, không tự sinh ra trong không khí nếu không gian sống không có mầm bệnh. Do đó, việc đeo khẩu trang khi nằm ngủ một mình trong phòng riêng hoàn toàn không mang lại giá trị phòng bệnh bổ sung.

Bên cạnh sự thiếu cần thiết, khẩu trang còn gây vướng víu, cọ xát liên tục vào sống mũi, vành tai và hai bên má. Điều này kích thích hệ thần kinh khiến người nằm khó đi vào giấc ngủ sâu, dễ trằn trọc hoặc thức giấc giữa đêm. Một giấc ngủ chập chờn kéo dài sẽ làm suy giảm sức đề kháng tự nhiên của cơ thể, vô tình khiến hệ miễn dịch yếu đi trước các tác nhân gây bệnh đường hô hấp.

Những rủi ro sức khỏe khi đeo khẩu trang suốt đêm

Đeo khẩu trang suốt giấc ngủ kéo dài 6 đến 8 tiếng tiềm ẩn nhiều nguy cơ y khoa đối với đường thở. Khi ngủ say, người nằm có thể vô tình nằm sấp hoặc nằm nghiêng khiến khẩu trang bị xô lệch, gấp nếp hoặc áp quá chặt vào mũi và miệng, làm giảm lượng không khí lưu thông và gây tích tụ khí carbon dioxide quanh khoang thở. Tình trạng này đặc biệt nguy hiểm với những người có tiền sử viêm xoang, ngưng thở khi ngủ, hen suyễn hay bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Ngoài ra, hơi ẩm từ hơi thở thở ra kết hợp với mồ hôi và bã nhờn tích tụ dưới bề mặt khẩu trang suốt đêm tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển. Người đeo có thể đối mặt với nguy cơ viêm da tiếp xúc, nổi mụn bọc, kích ứng da mặt và ngứa ngáy vùng quanh miệng. Nếu khẩu trang bị tuột quai trong lúc ngủ, dây đeo còn có thể quấn vào cổ gây khó chịu và mất an toàn cho người sử dụng.

Xử trí an toàn khi buộc phải ở chung phòng với người nghi nhiễm

Trong trường hợp không gian nhà ở hạn chế, buộc người khỏe mạnh phải ở chung phòng với người đang nghi nhiễm virus corona, nhiều người lo ngại và có ý định đeo khẩu trang suốt cả đêm. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế khuyến cáo không nên đeo khẩu trang trong lúc ngủ say do nguy cơ cản trở đường thở và tụt thông khí khi cơ thể rơi vào vô thức. Người bệnh hoặc người nghi nhiễm chỉ nên đeo khẩu trang y tế khi còn thức, khi ngồi dậy hoặc khi cần giao tiếp trong không gian sinh hoạt chung.

Khi bước vào giấc ngủ, giải pháp bảo vệ an toàn và hiệu quả hơn là tối ưu hóa khoảng cách và độ thông thoáng của căn phòng. Gia đình nên sắp xếp chỗ nằm cách xa nhau tối thiểu 2 mét, có thể dựng thêm vách ngăn hoặc màn che tạm thời để giảm thiểu luồng giọt bắn trực tiếp. Đồng thời, cần mở hé cửa sổ hoặc bật quạt hút gió hướng ra ngoài nhằm duy trì đối lưu không khí liên tục, giúp làm loãng mật độ virus nếu có mà vẫn đảm bảo an toàn tuyệt đối cho đường thở của mọi người.

Biện pháp phòng ngừa virus corona an toàn trong phòng ngủ

Thay vì phụ thuộc vào việc đeo khẩu trang khi đi ngủ, bạn nên áp dụng các biện pháp khoa học và an toàn hơn để bảo vệ không gian nghỉ ngơi. Việc giữ cho phòng ngủ luôn thông thoáng bằng cách mở cửa sổ hoặc sử dụng quạt hút gió giúp làm loãng nồng độ các hạt khí dung lơ lửng nếu có mầm bệnh trong không khí.

Đồng thời, gia đình cần chú ý vệ sinh định kỳ ga trải giường, vỏ gối và chăn đắp bằng nước ấm và phơi dưới ánh nắng mặt trời để tiêu diệt vi khuẩn, nấm mốc. Thường xuyên lau khử khuẩn các bề mặt tiếp xúc thường xuyên như tay nắm cửa, công tắc đèn và mặt bàn đầu giường. Trước khi vào phòng ngủ, mỗi cá nhân nên rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, súc họng bằng nước muối sinh lý và thay trang phục mặc ngoài để ngăn ngừa mầm bệnh xâm nhập vào giường ngủ.

Đối tượng tuyệt đối không được đeo khẩu trang khi nằm ngủ

Một số nhóm đối tượng có nguy cơ ngạt thở và tử vong rất cao nếu đeo khẩu trang trong lúc ngủ mà gia đình cần đặc biệt lưu ý. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới 2 tuổi có đường thở hẹp và chưa có phản xạ tự gỡ khẩu trang khi khó thở, do đó việc che chắn mũi miệng khi ngủ có thể dẫn tới hội chứng đột tử hoặc ngạt khí nghiêm trọng.

Nhóm đối tượng tiếp theo là người cao tuổi bị sa sút trí tuệ, người tai biến mạch máu não, bệnh nhân liệt hoặc người đang dùng thuốc ngủ, thuốc chống trầm cảm liều cao. Những đối tượng này không đủ khả năng nhận biết hoặc phản ứng kịp thời khi khẩu trang bị lệch gây bít tắc đường thở. Người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản thể nặng hay suy tim ứ huyết cũng không được đeo khẩu trang khi nằm vì sẽ làm tăng công thở và gây suy hô hấp cấp tính.

Lưu ý an toàn

Việc phòng ngừa virus corona cần dựa trên các khuyến cáo y tế chính thống về thông khí, vệ sinh tay và khử khuẩn bề mặt thay vì áp dụng các thói quen gây hại cho đường thở. Nếu bạn hoặc người thân trong gia đình xuất hiện các dấu hiệu nhiễm khuẩn hô hấp như sốt cao, ho dai dẳng, đau tức ngực hoặc khó thở, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế địa phương để được hướng dẫn xét nghiệm và chăm sóc an toàn. Tuyệt đối không tự ý dùng các loại khẩu trang quá dày, khẩu trang có van thở bị hỏng hoặc cố định khẩu trang bằng băng dính khi ngủ.

Tóm tắt

Đeo khẩu trang khi ngủ không phải là biện pháp phòng ngừa virus corona được khuyến cáo cho cộng đồng và tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với hệ hô hấp. Để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, bạn hãy duy trì phòng ngủ thông thoáng, giữ gìn vệ sinh cá nhân cẩn thận và xây dựng lối sống lành mạnh nhằm củng cố hệ miễn dịch tự nhiên một cách an toàn và bền vững.