Có nên chích lẹo mắt không và những lưu ý khi điều trị
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Lẹo mắt là tình trạng nhiễm trùng cấp tính ở bờ mi, gây sưng đỏ, đau rát và xuất hiện nốt mủ giống như mụn nhọt. Khi thấy mủ xuất hiện, nhiều người có tâm lý muốn nặn hoặc chích để loại bỏ ổ nhiễm trùng nhanh chóng. Tuy nhiên, việc tự ý chích lẹo mắt tại nhà là hành động rất nguy hiểm, có thể dẫn đến nhiễm trùng lan rộng, tổn thương bờ mi và để lại sẹo xấu.

Việc chích rạch lẹo mắt chỉ nên được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa mắt trong các trường hợp nốt lẹo lớn, mủ tụ nhiều, đau nhức kéo dài hoặc không tự vỡ sau khi điều trị nội khoa. Bác sĩ sẽ tiến hành thủ thuật trong điều kiện vô trùng với thiết bị y tế chuyên dụng, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho nhãn cầu và chức năng mi mắt.
Có nên chích lẹo mắt không?
Lẹo mắt hình thành do sự xâm nhập của vi khuẩn, phổ biến nhất là tụ cầu khuẩn Staphylococcus aureus, vào các tuyến bã nhờn hoặc tuyến mồ hôi ở bờ mi. Tình trạng này khiến vùng mi mắt sưng nề, ấn vào thấy đau và dần tích mủ. Lẹo mắt có thể xuất hiện ở bên ngoài bờ mi hoặc ẩn sâu trong bề mặt bên trong của mi mắt.
Phần lớn các trường hợp lẹo mắt có thể tự thuyên giảm sau khoảng một đến hai tuần nếu được chăm sóc đúng cách. Quá trình hồi phục phụ thuộc vào sức đề kháng của cơ thể, vị trí tổn thương và thói quen vệ sinh mắt hằng ngày. Việc hiểu rõ bản chất của lẹo mắt giúp người bệnh có hướng xử trí phù hợp, tránh tâm lý hoang mang hoặc tự ý áp dụng các mẹo dân gian thiếu cơ sở khoa học.
Giải đáp có nên tự chích lẹo mắt tại nhà không
Người bệnh tuyệt đối không nên tự chích, nặn hoặc dùng kim đâm vào nốt lẹo mắt tại nhà. Mi mắt là khu vực có cấu trúc giải phẫu phức tạp, tập trung nhiều mạch máu và dây thần kinh nhạy cảm. Việc tự ý chích lẹo bằng dụng cụ không được tiệt trùng có thể đưa thêm vi khuẩn nguy hiểm vào sâu bên trong tổ chức mi mắt.
Hành động chích nặn sai kỹ thuật dễ làm vỡ ổ mủ vào trong, gây viêm loét bờ mi, viêm mô tế bào hốc mắt hoặc nhiễm trùng máu. Ngoài ra, lực nặn không kiểm soát có thể gây tổn thương sụn mi, tổn thương kết mạc và hình thành sẹo xấu ảnh hưởng đến thẩm mỹ cũng như chức năng chớp mắt. Trong trường hợp nốt lẹo gây đau nhiều hoặc không tự vỡ, người bệnh cần đến cơ sở y tế để bác sĩ chuyên khoa mắt thăm khám và chỉ định xử lý an toàn.
Khi nào bác sĩ chỉ định thực hiện thủ thuật chích rạch lẹo mắt
Thủ thuật chích rạch lẹo mắt là một can thiệp y khoa nhỏ nhằm dẫn lưu mủ ra ngoài, giảm áp lực và thúc đẩy quá trình lành tổn thương. Bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ cân nhắc thực hiện thủ thuật này trong những tình huống cụ thể chứ không áp dụng đại trà cho mọi trường hợp.
Các trường hợp thường được chỉ định chích rạch bao gồm nốt lẹo có kích thước lớn, chứa nhiều ổ mủ tập trung, gây đau nhức dữ dội hoặc chèn ép vào nhãn cầu làm ảnh hưởng đến tầm nhìn. Bên cạnh đó, nếu lẹo mắt kéo dài nhiều tuần không có dấu hiệu thuyên giảm dù đã dùng thuốc theo đơn của bác sĩ, hoặc lẹo tiến triển thành khối chắp xơ cứng, thủ thuật can thiệp sẽ giúp làm sạch tổn thương tận gốc. Quá trình này diễn ra nhanh chóng dưới sự hỗ trợ của thuốc gây tê tại chỗ và các dụng cụ vô khuẩn.
Quy trình chích lẹo mắt an toàn tại cơ sở y tế
Khi thực hiện chích rạch lẹo mắt tại chuyên khoa mắt, bác sĩ sẽ tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vô khuẩn để ngăn ngừa rủi ro nhiễm trùng thứ phát. Đầu tiên, người bệnh được sát trùng kỹ vùng mi mắt và nhỏ hoặc tiêm thuốc gây tê tại chỗ giúp giảm thiểu cảm giác đau đớn trong suốt quá trình can thiệp.
Tiếp theo, bác sĩ dùng dụng cụ chuyên dụng để rạch một đường nhỏ tinh tế trên nốt lẹo, nhẹ nhàng loại bỏ toàn bộ mủ và tổ chức viêm bã nhờn bên trong. Sau khi lấy sạch ổ nhiễm trùng, vết rạch sẽ được làm sạch bằng dung dịch sát khuẩn y tế và thoa thuốc mỡ kháng sinh bảo vệ. Người bệnh có thể được băng nhẹ vùng mắt trong vài giờ đầu và nhận chỉ dẫn chi tiết về cách rửa mắt, dùng thuốc cũng như hẹn lịch tái khám.
Cách chăm sóc và hỗ trợ làm tan lẹo mắt an toàn tại nhà
Đối với các trường hợp lẹo mắt nhẹ mới khởi phát, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp chăm sóc tại nhà để hỗ trợ giảm sưng và đẩy nhanh quá trình gom mủ tự nhiên. Biện pháp hiệu quả và an toàn hàng đầu là chườm ấm mi mắt. Người bệnh dùng gạc sạch hoặc khăn mềm ngâm trong nước ấm vừa phải, vắt ráo rồi đắp nhẹ lên vùng mi mắt bị tổn thương khoảng mười đến mười lăm phút, mỗi ngày thực hiện ba đến bốn lần.
Nhiệt độ ấm giúp tăng cường tuần hoàn máu, làm mềm tắc nghẽn ở tuyến bã nhờn và kích thích nốt lẹo tự dẫn lưu mủ ra ngoài. Bên cạnh đó, người bệnh cần giữ vệ sinh mắt sạch sẽ bằng nước muối sinh lý 0.9%, ngưng sử dụng kính xúc giác và tuyệt đối không trang điểm vùng mắt trong suốt thời gian bị lẹo.
Phân biệt giữa lẹo mắt và chắp mắt để có hướng xử trí đúng
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa lẹo mắt và chắp mắt do hai bệnh lý này đều gây ra khối sưng ở vùng mi mắt. Tuy nhiên, bản chất tổn thương và cách xử trí của chúng có sự khác biệt rõ rệt. Lẹo mắt là tình trạng nhiễm trùng cấp tính ở chân lông mi hoặc tuyến bờ mi, biểu hiện bằng tổn thương sưng đỏ, rất đau và tích mủ nhanh chóng.
Trong khi đó, chắp mắt lại là tình trạng viêm mãn tính không do vi khuẩn trực tiếp, hình thành do sự tắc nghẽn đường thoát của tuyến tiết bã nhờn ở mi mắt. Khối chắp thường tròn, sờ thấy cứng, ít đau hoặc không đau và tăng kích thước chậm hơn lẹo. Việc phân biệt chính xác hai tình trạng này thông qua thăm khám y khoa sẽ giúp bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp, tránh việc can thiệp chích rạch không cần thiết đối với khối chắp nhẹ.
Lưu ý an toàn
Trong quá trình bị lẹo mắt, người bệnh tuyệt đối không dùng tay sờ nắn, dụi mắt hay tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt có chứa corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Không chia sẻ khăn mặt, gối hoặc mỹ phẩm mắt với người khác để tránh lây nhiễm vi khuẩn. Nếu nốt lẹo vỡ mủ tự nhiên, hãy dùng gạc vô khuẩn lau nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý và rửa sạch tay bằng xà phòng. Mọi quyết định can thiệp thủ thuật hoặc dùng thuốc cần dựa trên sự tư vấn chuyên môn từ nhân viên y tế.
Tóm tắt
Tóm lại, thắc mắc có nên chích lẹo mắt không phụ thuộc vào tình trạng tổn thương thực tế và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Việc tự ý chích nặn tại nhà tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng. Chăm sóc vệ sinh đúng cách, chườm ấm nhẹ nhàng và thăm khám y tế kịp thời là chìa khóa giúp bờ mi sớm hồi phục an toàn và khỏe mạnh.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Lẹo mắt có tự vỡ và khỏi được không?
Lẹo mắt có thể tự gom mủ, vỡ ra và tự lành sau khoảng một đến hai tuần nếu được giữ vệ sinh tốt và chườm ấm đúng cách. Tuy nhiên, nếu nốt lẹo kéo dài hoặc sưng to, người bệnh nên đi khám bác sĩ để xử lý an toàn.
Chích lẹo mắt có đau không và có để lại sẹo không?
Thủ thuật chích lẹo mắt được thực hiện sau khi gây tê tại chỗ nên người bệnh hầu như không cảm thấy đau. Vết rạch rất nhỏ và được bác sĩ thao tác khéo léo theo đường nếp mi nên thường lành nhanh và không để lại sẹo dễ thấy.
Bị lẹo mắt có lây cho người khác không?
Lẹo mắt không phải là bệnh lây truyền qua không khí, nhưng vi khuẩn gây lẹo có thể lây sang người khác nếu dùng chung khăn mặt, gối hoặc dụng cụ trang điểm mắt. Do đó, người bệnh cần chú ý vệ sinh cá nhân cẩn thận.
Khi nào cần đi gặp bác sĩ chuyên khoa mắt?
Người bệnh cần đến gặp bác sĩ khi nốt lẹo sưng to gây đau dữ dội, thị lực bị ảnh hưởng, lẹo không thuyên giảm sau một tuần hoặc sưng lan ra toàn bộ mi mắt và khuôn mặt. Đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng lan rộng.
Có nên dùng mẹo hơ nóng chèn lên lẹo mắt không?
Người bệnh tuyệt đối không dùng vật quá nóng hoặc hơ lửa chèn lên mi mắt vì dễ gây bỏng mô mi và làm tổn thương nhãn cầu. Thay vào đó, chỉ nên chườm ấm bằng gạc ngâm nước ấm ở nhiệt độ an toàn vừa phải.
