Có nên bôi thuốc vào vết loét tay chân miệng ở trẻ không

Có nên bôi thuốc vào vết loét tay chân miệng ở trẻ không?

Bệnh tay chân miệng ở trẻ em chủ yếu do nhóm virus đường ruột gây ra, phổ biến nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71. Khi virus xâm nhập, hệ miễn dịch phản ứng tạo ra các tổn thương hồng ban nốt phỏng tại lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông, gối và các vết loét nông ở niêm mạc má, nướu, lưỡi hay vòm họng. Vết loét miệng thường có đường kính vài milimet, gây cảm giác đau rát xót khi tiếp xúc với thức ăn hoặc nước uống. Bệnh có tính chất tự giới hạn và thường tự khỏi sau bảy đến mười ngày nếu được chăm sóc đúng cách. Mặc dù các tổn thương niêm mạc gây nhiều khó chịu, mục tiêu quản lý hàng đầu là giảm nhẹ triệu chứng, duy trì dinh dưỡng, bù nước và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Có nên tự ý bôi thuốc vào vết loét tay chân miệng ở trẻ không

Phụ huynh không nên tự ý mua và bôi bất kỳ loại thuốc nào vào vết loét tay chân miệng của trẻ khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Bệnh tay chân miệng do virus gây ra, trong khi đa số các loại thuốc bôi trôi nổi hoặc kem bôi thông thường không có tác dụng tiêu diệt virus đường ruột. Việc tự ý áp dụng các loại thuốc bôi dân gian, thuốc mỡ chứa corticoid hoặc kháng sinh không phù hợp không những không làm bệnh mau khỏi mà còn có thể kích ứng niêm mạc miệng mỏng manh của trẻ.

Bác sĩ chuyên khoa Nhi có thể kê đơn một số gel bôi giảm đau niêm mạc hoặc dung dịch sát khuẩn chuyên dụng trong những trường hợp trẻ đau rát nghiêm trọng dẫn đến bỏ ăn hoàn toàn. Tuy nhiên, các thuốc này chỉ được dùng đúng liều lượng, đúng tần suất và đúng độ tuổi theo kê đơn. Việc thăm khám y tế giúp xác định chính xác mức độ tổn thương và nhận chỉ định an toàn nhất cho bé.

Nguy cơ tác dụng phụ khi bôi thuốc sai cách trên niêm mạc miệng của trẻ

Niêm mạc khoang miệng ở trẻ nhỏ rất mỏng và có khả năng hấp thu thuốc nhanh chóng vào tuần hoàn chung. Một số loại thuốc bôi tại chỗ chứa thành phần gây tê cục bộ nếu sử dụng quá liều hoặc dùng sai độ tuổi có thể dẫn đến hiện tượng tê lưỡi, mất cảm giác nuốt, khiến trẻ dễ bị sặc thức ăn hoặc sặc nước vào đường hô hấp.

Ngoài ra, việc lạm dụng thuốc bôi gây tê có thể ảnh hưởng đến phản xạ bảo vệ đường thở của trẻ. Trong một số trường hợp nhạy cảm, các hoạt chất hấp thu qua vết loét rộng có thể gây ra phản ứng dị ứng niêm mạc, ngộ độc hoặc ảnh hưởng xấu đến hệ thần kinh và tim mạch. Tự ý bôi các sản phẩm không rõ nguồn gốc còn tăng nguy cơ đưa vi khuẩn bên ngoài vào, dẫn đến tình trạng bội nhiễm vi khuẩn tại vết loét, làm quá trình hồi phục kéo dài và phức tạp hơn.

Chế độ dinh dưỡng giúp giảm đau rát niêm mạc miệng cho trẻ

Thay vì phụ thuộc vào thuốc bôi, chế độ dinh dưỡng phù hợp là giải pháp tự nhiên và an toàn nhất giúp giảm bớt sự khó chịu cho trẻ bị loét miệng. Phụ huynh nên ưu tiên chế biến các món ăn dạng mềm, loãng và dễ nuốt như cháo súp nấu chín kỹ, canh dinh dưỡng hoặc sữa. Nhiệt độ thức ăn đóng vai trò rất quan trọng, cha mẹ nên để thức ăn nguội hẳn hoặc hơi mát trước khi cho trẻ ăn, vì nhiệt độ lạnh nhẹ có tác dụng làm dịu niêm mạc và giảm cảm giác đau rát tạm thời.

Phụ huynh nên chia nhỏ các bữa ăn thành nhiều lần trong ngày để đảm bảo tổng lượng dinh dưỡng mà không gây áp lực nuốt cho trẻ. Cần tuyệt đối tránh các loại thực phẩm có vị chua như chanh, cam quá chua, thức ăn mặn, nhiều gia vị cay nóng hoặc thực phẩm thô cứng, vì chúng sẽ gây kích ứng mạnh làm trẻ đau đớn dữ dội hơn.

Biện pháp vệ sinh khoang miệng và phòng ngừa bội nhiễm vi khuẩn

Giữ vệ sinh khoang miệng sạch sẽ là yếu tố then chốt giúp tổn thương loét mau lành và ngăn ngừa bội nhiễm vi khuẩn. Phụ huynh có thể hướng dẫn trẻ lớn súc miệng nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý nồng độ không phẩy chín phần trăm sau các bữa ăn. Đối với trẻ nhỏ chưa biết súc miệng, cha mẹ dùng gạc mềm thấm nước muối sinh lý để lau nhẹ nhàng vùng răng lợi, tránh chà xát trực tiếp lên vết loét.

Bên cạnh đó, việc giữ vệ sinh thân thể và môi trường xung quanh cũng cần được chú trọng. Cho trẻ tắm rửa hàng ngày bằng nước ấm sạch, giữ da khô thoáng, nhắc nhở trẻ rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và không đưa tay hay đồ vật vào miệng. Đồ chơi và các bề mặt tiếp xúc của trẻ cần được lau chùi sát khuẩn định kỳ để hạn chế sự lây lan của virus.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định điều trị của y bác sĩ. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý mua thuốc bôi, thuốc kháng sinh hoặc thuốc giảm đau cho trẻ khi chưa có ý kiến của nhân viên y tế. Mỗi trẻ mắc tay chân miệng có thể có mức độ bệnh và cơ địa khác nhau. Cần chủ động đưa trẻ đến cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như sốt cao liên tục không hạ, giật mình chới với, quấy khóc vô cớ, nôn nhiều hoặc run tay chân.

Tóm tắt

Vết loét tay chân miệng gây nhiều đau rát nhưng tự ý bôi thuốc không phải là giải pháp an toàn cho trẻ nhỏ. Việc tham vấn ý kiến bác sĩ chuyên khoa Nhi kết hợp với chế độ chăm sóc dinh dưỡng hợp lý, bù nước đầy đủ và giữ vệ sinh sạch sẽ sẽ giúp trẻ nhanh chóng vượt qua bệnh tật. Phụ huynh hãy luôn theo dõi sát sao biểu hiện của trẻ để kịp thời xử trí các tình huống bất thường.